Oşinografi, biyoloji, kimya, meteoroloji, atmosfer, jeodezi ve uydu sistemleri gibi farklı bilim alanlarını kapsayan seferde toplam 12 bilimsel proje yürütüldü. 12 bilim insanının yer aldığı ekip, araştırma gemisiyle 82 derece kuzey enlemine kadar ilerleyerek Arktik bölgesindeki değişimleri yerinde gözlemledi.

Bu yılki bilimsel çalışmalara Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay’dan üç araştırmacı da katıldı. Uluslararası katılımla gerçekleştirilen araştırmalarda özellikle iklim değişikliğinin kutup ekosistemleri üzerindeki etkileri, bölgedeki kuş türlerinin dağılımı ve atmosferde bulunan mikroplastik parçacıkları ele alındı.

Buzulların Etkilediği Ekosistemler İncelendi

Uruguay Antarktika Enstitüsünden biyolog ve yer bilimleri yüksek lisans öğrencisi Paula Arbiza, Arktik’te buzulların etkilediği fiyortlarda çalışmalar gerçekleştirdi. Deniz tabanından alınan örnekler üzerinden küçük canlılar incelenerek ekosistemin mevcut durumu hakkında bilgi edinilmeye çalışıldı.

Elde edilen verilerin ilerleyen dönemde Antarktika’da yapılan araştırmalarla karşılaştırılması ve iki kutup bölgesindeki değişimlerin daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi planlanıyor.

Arktik Kuşlarının Dağılımı Araştırıldı

Bulgaristan Bilimler Akademisinden Boyan Michev ise Arktik bölgesindeki kuş topluluklarına odaklandı. Araştırmada kuş türlerinin hangi bölgelerde yoğunlaştığı ve dağılımlarının zaman içerisinde nasıl değiştiği gözlemlendi.

Michev’in aktardığı bilgilere göre açık denizlerde yaklaşık 30 ila 40 farklı kuş türü gözlemlenebiliyor. Karada yuvalanan bu türler, beslenmek amacıyla açık denizlere çıkıyor.

Atmosferdeki Mikroplastik Takibi

Seferin dikkat çeken araştırma başlıklarından biri de atmosferik mikroplastik kirliliği oldu. Arjantin Antarktika Enstitüsünden Arturo Huber, Arktik atmosferinde bulunan mikroplastik parçacıklarını araştırdı.

Çalışmada havadaki küçük parçacıkları filtreleyerek toplayan özel bir sistem kullanıldı. Elde edilen numunelerin laboratuvar ortamında incelenmesiyle Arktik’teki mikroplastik yoğunluğunun belirlenmesi hedefleniyor.

Arktik araştırmalarından elde edilecek sonuçların Antarktika’da daha önce gerçekleştirilen çalışmalarla karşılaştırılması sayesinde, kutuplardaki mikroplastik kirliliğinin boyutuna ilişkin daha kapsamlı bilimsel verilere ulaşılması amaçlanıyor.

Türkiye’nin Arktik Bilimsel Araştırma Seferi, kutup bölgelerinde yaşanan değişimin yalnızca buzulların geri çekilmesiyle sınırlı olmadığını ortaya koyan çok yönlü çalışmaların yürütülmesine katkı sağladı. Buzullardan kuş topluluklarına, atmosferden mikroplastik kirliliğine uzanan araştırmalarla elde edilen verilerin, iklim değişikliğinin kutup ekosistemleri üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasına ve gelecekteki bilimsel çalışmalara ışık tutması bekleniyor.

ÖZDEN KARAKAYA

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Aksun'un sorumluluğundaki yeni bölüm, Bilgi, Teknoloji Transferi ve Girişimcilik Birimi, Sürdürülebilirlik Platformu ve Araştırma Merkezleri gibi birimleri bünyesinde barındıracak.

Lisans ve yüksek lisans derecelerini Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü'nden alan Aksun, doktora derecesini 1990'da University of Illinois Urbana-Champaign'de Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği alanında tamamladı. Aksun, doktora sonrası araştırmalarına 1990-1992'de aynı üniversitede devam ederek özellikle elektromanyetik alan teorisi ve uygulamaları üzerinde çalıştı.

Akademik kariyerine 1992'de Bilkent Üniversitesi'nde başlayan Aksun, bu dönemde elektromanyetik dalga yayılımı, anten teorisi ve nano-optik gibi konularda önemli araştırmalar yürüttü. Aksun, Bilkent Üniversitesi'ndeki öğretim üyeliği sırasında 1994'de "TÜBİTAK Teşvik Ödülü"ne layık görülürken 2001'de öğrenciler tarafından verilen "En İyi Profesör Ödülü"nün de sahibi oldu.

2001'de Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü'ne katılan Aksun, burada akademik kariyerini sürdürdü ve 2004-2009'da mühendislik fakültesi dekanlığı görevini yürüttü. 2009-2021'de Araştırma ve Geliştirmeden Sorumlu Rektör Yardımcılığı görevini üstlenen Aksun'un elektromanyetik alan teorisi, optik ve RF antenler, nano-optik ve plazmonik gibi alanlarda çalışmaları bulunuyor. Aksun, 2007'de TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülürken 2011'de Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) asli üyeliğine seçildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. İrşadi Aksun, Özyeğin Üniversitesi'ne katılmaktan onur duyduğunu belirtti.

Aksun, "Uzun yıllar sürdürdüğüm Araştırma ve Geliştirmeden Sorumlu Rektör Yardımcılığı görevimde araştırma ve geliştirme, yenilik ve etkileri konularında edindiğim deneyimler doğrultusunda, üniversitemizin yenilikçi ve odağına öğrencilerinin dönüşümünü alan, sektörlerle iç içe ve en son teknolojilerle desteklenen eğitim yaklaşımını ve programlarını daha da ileriye taşımak için üniversitenin yetkin insan kaynağı ile çalışmayı sabırsızlıkla bekliyorum. Küresel etkisi yüksek girişimci bir araştırma üniversitesi olma hedefine, her biri alanlarında uzman olan uluslararası standartlarda eğitim almış ve projeler yürüten akademik kadrosuyla her gün bir adım daha yaklaşan üniversitemize katkıda bulunacağım ve bu doğrultuda tüm iç ve dış paydaşlarımızla birlikte çalışacağım için son derece mutluyum." ifadelerini kullandı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, uluslararası danışmanlık, güvence, strateji, kurumsal finansman ve vergi hizmetleri sağlayan EY tarafından dördüncüsü yayımlanan araştırma, bölgedeki yeniden yapılandırma piyasasının dinamiklerine ışık tutarak mevcut eğilimler ve gelecekteki beklentiler hakkında önemli değerlendirmeler içeriyor.

Araştırma katılımcılarının yüzde 71'i, 2023'ün ikinci yarısında, ilk yarısına kıyasla daha fazla kredi portföyü yapılandırmasının olduğunu belirtti. Katılımcıların yüzde 67'si, bu yapılandırma artış oranının yüzde 25'e kadar çıktığını söyledi. Yüzde 4'e tekabül eden Avusturya ve Polonya'daki katılımcılar, bu artışı daha yüksek oranda yaşadıklarını vurgularken, katılımcıların yüzde 17'si ise (özellikle Hırvatistan, Yunanistan ve Çekya) yeniden yapılandırma faaliyetlerinde azalma gözlemlediğini bildirdi.

– 2024 yeniden yapılandırma yılı olacak

Mevcut ekonomik, politik ve kültürel durumlar değerlendirildiğinde, 2024'ün çok sayıda yeniden yapılandırma faaliyetinin gerçekleşeceği bir yıl olacağı anlaşılıyor. Katılımcıların yüzde 47'si, yeniden yapılandırma faaliyetlerinin en çok 2024'ün ikinci yarısında gerçekleşmesini ve ardından yapılandırmada bir düşüş eğilimi yaşanılacağını düşünüyor. Yılın sonuna doğru yavaş ama istikrarlı bir toparlanmayla düşen faiz oranları ve işletmelerin piyasaya uyum sağlama kapasitelerinin artmasıyla, yeniden yapılandırma işlemlerinde azalma eğilimi bekleniyor.

Araştırma sonuçlarına göre, şirketleri yeniden yapılandırma işlemlerine yönelten üç önemli başlık göze çarpıyor. Yaşanan olumsuzluklar arasında ilk sırada, maliyet kaynaklı baskılar bulunuyor. Azalan satışlar, en sık belirtilen ikinci olumsuzluk olurken, yüksek faiz oranları ve yeniden finansman zorluğu ise üçüncü sırada yer aldı.

– En çok inşaat sektöründe yapılandırma faaliyeti yaşandı

Araştırmada, gerçekleşen ve beklenen yeniden yapılandırma faaliyetleri arasında 5 önemli sektör yer alıyor. Bu sektörler, en yüksek yeniden yapılandırma işlemi beklentisine göre sırasıyla inşaat, tarım, gayrimenkul, imalat ve perakende oldu.

En yüksek yeniden yapılandırma faaliyetine sahip sektörlerin başında yer alan inşaat sektörünün sorunları arasında artan malzeme maliyetleri, enerji, işçilik giderleri ve yüksek faiz oranları öne çıkıyor. İkinci sırada yer alan tarım sektöründe ise özellikle Ukrayna'daki Karadeniz limanlarının yeniden açılmasıyla ürün fiyatlarında düşüşler yaşanırken, gübre, yakıt ve enerji maliyetlerinin yüksekliği piyasayı olumsuz etkiliyor. Bu durum, kar marjlarının daralmasına ve nakit akışının olumsuz etkilenmesine, dolayısıyla likidite baskısının artmasına sebep oluyor.

2024'ün ilk yarısındaki yeniden yapılandırmalar açısından üçüncü en aktif sektör olarak gayrimenkul öne çıkıyor. Bu sektörün artan faiz oranlarından dolayı düşen varlık değerlemelerinden ve azalan talepten olumsuz etkilendiği görülüyor. Ancak, bazı ülkelerde devlet tarafından alınan talep artırıcı önlemler ve gayrimenkul geliştiricilerinin varlıklarını kiralama stratejilerine yönelmesi, sektördeki toparlanmayı hızlandırabilir.

Ankete göre, 2023'ün ikinci yarısında "yeniden düzenleme ve vade uzatma" stratejisi, borç yapılandırması için en yaygın çözüm olmaya devam ederken, "varlık satışları" ikinci sırada yer alıyor. Diğer bir çözüm olan "yeniden finansman" işlemlerinin sayısı da artıyor.

– İflaslar artıyor

Araştırmaya göre, likidite rezervlerinin piyasa baskılarına uzun süre maruz kalmasından dolayı iflasların artmaya devam ettiği görülüyor. Bunun nedeni, işletmelerin çeşitli hükümet destekleri alırken iş modellerini piyasalardaki yeni normlara göre uyumlamak adına proaktif adımlar atamamış olması olarak gösteriliyor. Bu doğrultuda, bankaların ödeme sıkıntısı içinde olan şirket borcu satışlarının, 2023'ün ilk ve ikinci yarısında giderek daha yaygın bir araç haline geldiği görülüyor.

2023'ün ikinci yarısındaki yeniden yapılandırma süreçlerinde, yeni finansman kaynakları açısından, mevcut kreditör ve hissedarlar en önde gelen finansman sağlayıcıları olmaya devam etti. Yeni kreditör ve yeni hissedarlar ise finansman kaynakları arasında 3. ve 4. sırada yer aldı. Özellikle pandemi sırasında uygulamaya konulan devlet destek programlarının sona ermesiyle, devlet organlarının bu süreçlerdeki rolünün azaldığı gözlemleniyor.

– "Yeniden yapılandırma işlemlerinin sayısı arttı"

Açıklamada görüşlerine yer verilen EY Türkiye Şirket Ortağı, Orta, Doğu, Güneydoğu Avrupa ve Orta Asya Sermaye Borç Danışmanlık Lideri Orçun Makal, araştırma sonuçlarına göre, 2024'ün ilk yarısında 2023'ün ikinci yarısına kıyasla yeniden yapılandırma işlemlerinin sayısında bir artış gözlemlendiğini belirtti.

Yeniden yapılandırma işlem sayısındaki artışın, devam eden maliyet kaynaklı baskılar, azalan talepler ve yüksek faiz oranları nedeniyle 2024'ün ikinci yarısında da devam etmesini beklediklerini vurgulayan Makal, "Yeniden yapılandırma işlemlerinin en çok inşaat, tekstil, gayrimenkul ve tarım sektörlerinde gerçekleşebileceğini ve işlem sayılarının artmasına karşın işlemlerin kredi hacimlerinde düşüş beklendiğini söyleyebiliriz." değerlendirmesinde bulundu.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, karaciğer kanseri dünyada en sık görülen altıncı kanser olup, kansere bağlı ölümlerde üçüncü sırada yer alıyor. HCC hastalığı ise karaciğer kanserlerinin yüzde 75-80'ini oluşturuyor.

Karaciğer kanserlerinin en sık görülen alt türü HCC'nin mali yükünü belirlemek amacıyla yürütülen hastalık yükü araştırması, Roche Türkiye'nin katkılarıyla gerçekleştirildi.

Medikal onkolog, hepatobiliyer cerrah ve gastroenterolog hekimlerden oluşan 12 kişilik uzman ekibin katılımıyla yürütülen araştırmaya göre, HCC'nin yıllık ekonomik yükü, 2 milyar TL'nin üzerine çıkıyor.

– Türkiye'de 6 bin 152 HCC hastası bulunuyor

Açıklamada görüşlerine yer verilen araştırmaya katkı sağlayanlardan Polar Sağlık Ekonomisi ve Politikası Genel Müdürü Prof. Dr. Mehtap Tatar, Türkiye'de bilinen 6 bin 152 HCC hastası bulunduğunu ve bu hastaların 3 bin 876'sının ameliyatla alınamayan, 2 bin 276'sının ise ameliyatla alınabilen vakalardan oluştuğunu belirtti.

Araştırma hakkında bilgi veren Tatar, "Hasta maliyetlerine ilişkin verilere göre, HCC'nin yıllık sağlık harcamalarındaki payı, ameliyat ile alınamayan vakalar için 2 milyar TL'nin üzerinde, ameliyat ile alınabilen vakalar içinse 37 milyon TL olarak hesaplandı. HCC için yapılan toplam harcamalar, SGK sağlık harcamalarının yüzde 0,4'ünü oluşturuyor." ifadelerini kullandı.

Tatar, bir hastalığın geri ödeme kurumu üzerindeki maliyet yüküne ilişkin mali verilerin, hastalık trendlerinin gelecekteki etkisini tahmin etmek ve hastalığa karşı önleyici tedbirler planlamak için çok önemli olduğunu vurguladı.

HCC alanında ilk defa yapılan hastalık yükü çalışmasının da bu amaca büyük katkı sağladığına değinen Tatar, çalışmanın sonunda elde edilen bulguların, gelecekte HCC yıllık sağlık harcamaları üzerindeki potansiyel yükün dikkate alınması gerektiğine işaret ettiğini aktardı.

– "Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonları, kronik karaciğer hastalığı ve sirozun başlıca nedenleri arasında*

Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Faysal Dane ise sirozun, kronik karaciğer hastalığı ve HCC'nin ana risk faktörü olduğunu belirterek, "Yapılan iki ayrı araştırmaya göre, Türkiye'deki vakalarının yüzde 74'ü ve yüzde 87'si siroza bağlı. Siroz hastalarının yaklaşık 20'sinde hastalığa maruz kaldıktan sonra 10 yıl içinde bu hastalık gelişmekte. Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonları, kronik karaciğer hastalığı ve sirozun başlıca nedenleri arasında." değerlendirmesinde bulundu.

Obezite, tip 2 diyabet, sigara ve alkol tüketiminin son zamanlarda daha yaygın hale geldiğine değinen Dane, şunları kaydetti:

"Diğer ülkelerde olduğu gibi, HCC görülme sıklığı önümüzdeki yıllarda artış gösterebilir ve yıllık sağlık harcamalarına olan yükü ağırlaştırabilir. Bu araştırma ile HCC'nin yıllık sağlık harcamaları üzerindeki toplam maliyetini tahmin etmeyi amaçladık. Önleyici yaklaşımlar ve tarama programları, bu baskıyı azaltmak için faydalı olabilir."

Delice ilçesindeki Kılıçözü Dağı eteklerinde yerin metrelerce altından yüzeye çıkan doğal tuzlu kaynak suyunun buharlaştırılmasıyla elde edilen Delice tuzu, zengin mineral içeriğiyle talep görüyor.

Giderek ünü artan tuzla ilgili Kırıkkale Üniversitesi (KKÜ) Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde (KÜBTUAM) Doç. Dr. Ogün Bozkaya ve Doç. Dr. Yaşar Aluç tarafından tuzun gıda güvenilirliği araştırıldı.

Araştırmanın ardından hazırlanan bilimsel makale, uluslararası hakemli bilimsel dergi Journal of Food Science and Technology'de (Gıda Bilim ve Teknoloji dergisi) yayımlandı.

Doç. Dr. Ogün Bozkaya, AA muhabirine, Delice tuzunun daha önceden coğrafi işaret belgesi aldığını anımsattı.

Tuzla ilgili KKÜ Rektörü Prof. Dr. Ersan Aslan'ın öncülüğünde yaptıkları bilimsel çalışmaları, alanında saygın, hakemli bilimsel dergi olan Journal of Food Science and Technology'e gönderdiklerini anlatan Bozkaya, titiz bir değerlendirme sonrası çalışmanın yayımlandığını dile getirdi.

– "Ağır metal içermediğini de ortaya koyduk"

Çalışmada, tuzun içerdiği mineraller üzerinde yoğunlaştıklarını vurgulayan Bozkaya, "Bununla birlikte insan sağlığı üzerinde etkileri olan ağır metaller ve günümüzde oldukça popüler olan mikroplastik içeriğini araştırdık. Yine insan sağlığı için oldukça önemli olan kalsiyum, potasyum, magnezyum, stronsiyum gibi elementlerin bilimsel değerlendirmesini yaptık. Bununla birlikte ağır metal içermediğini de ortaya koyduk ve ileri teknolojik cihazlarla mikroplastik içermediğini de belirlemiş olduk." ifadelerini kullandı.

– "Delice tuzu popüler hale gelecek"

Bozkaya, yerli kaynakların ulusal ve uluslararası düzeyde tanınırlığını artıran önemli bir araştırma yaptıklarını belirterek, şöyle konuştu:

"Yaptığımız çalışmalarla Delice tuzunun, mikroplastik içeriğine sahip olmamasıyla gıda güvenilirliğini de ortaya koymuş olduk. Bu tür çalışmalar, üniversitemizin bilimsel altyapısı ve kapasitesinin önemli bir göstergesidir. Merkezimiz, doğal kaynaklarımızın analiz edilmesinde ve değerinin ortaya konulmasında önemli rol oynamaktadır."

KÜBTUAM Müdürü Prof. Dr. Siyami Karahan da "Delice tuzu üzerinde yaptığımız bu araştırma hem bölgesel hem de ulusal düzeyde büyük öneme sahip. Kırıkkale'nin değerlerinin araştırılması için her zaman destek veren Rektörümüz Prof. Dr. Ersan Aslan ve çalışmada emeği geçen tüm araştırmacı arkadaşlarıma teşekkür ederim." dedi.

Rektör Prof. Dr. Ersan Aslan ise "Bu başarı, üniversitemizin ve Kırıkkale'nin ekonomisine katma değer sağlama noktasındaki azmini ve çabasını göstermektedir. Üniversite olarak bu tür yerel zenginlikler üzerinde araştırma yaparak hem bilime hem de milli kaynaklarımızın küresel ölçekte tanıtılmasına katkı sağlamak en önemli görevlerimizden biri." ifadelerini kullandı.