Kovid-19'a karşı TURKOVAC aşısını geliştiren ve KKKA hastalığına yönelik aşı çalışması yürüten ERÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özdarendeli, AA muhabirine, KKKA hastalığının hyalomma cinsi kenelerden insanlara geçen mevsimsel bir hastalık olduğunu belirtti.

Özdarendeli, son yıllarda hem iklim değişiklikleri hem de hastalığa sebep olan kenelerin farklı coğrafyalarda görülmesiyle hastalığın geniş bir alana yayılmaya başladığına dikkati çekti.

Keneleri taşıyarak yayılmalarına yol açan konakçı tabir edilen hayvanların iklim değişikliğiyle başka bölgelerde görülmeye başladığına işaret eden Özdarendeli, bu şekilde kenelerin farklı coğrafyalara yayıldığını söyledi.

Özdarendeli, "Sadece ülkemizde değil, Rusya, İran, Yunanistan, Bulgaristan ve İspanya'da ölüm vakalarının olduğunu biliyoruz. İklim değişiklikleri nedeniyle Avrupa'ya doğru yayılıyor, Afrika'da zaten var. Dünya Sağlık Örgütünün önemli 9 patojeninden (Hastalık yapıcı her türlü organizma) birisi çünkü ne aşısı ne tedavisi var. Bu anlamda sadece ülkemizin değil, aslında dünyanın problemi. Böyle bir aşı geliştirildiği zaman insanlığa büyük bir hizmet olacaktır." diye konuştu.

– Yeni KKKA aşısı çalışmaları

Uzun yıllardır KKKA hastalığı aşısı üzerine çalıştıklarını anımsatan Özdarendeli, bu çalışmaların Kovid-19 salgını döneminde kesintiye uğradığını dile getirdi.

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının (TÜSEB) da desteğiyle KKKA hastalığına yönelik aşı çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Özdarendeli, şunları kaydetti:

"Klinik öncesi çalışmalarda son aşamasına geldik. Pandemi döneminden sonra kesintiye uğramıştı, yaklaşık 1,5 yıl önce tekrar dönüş yaptık ve şu anda devam eden bir projemiz var. TÜSEB'in desteklediği bizim ve özel bir şirketin içinde olduğu proje. Bir yıl içinde projenin klinik aşamaya geçmesini umuyorum. Birçok veriyi aldık, toksikoloji deneylerinin yapılması gerekiyor ve birkaç deneyi daha bitirmemiz gerekiyor. Çok uzun yıllar verdik bu projeye. Faz-1 çalışmalarına başlayacağız diye düşünüyorum."

KKKA hastalığıyla mücadelede inaktif aşı üretilmesine yönelik çalışmada yaklaşık 6 yıl önce Faz-1 noktasına gelinmiş ancak hastalığa karşı daha iyi sonuç veren ve üretimi cansız virüs veya bakteri aşılarına (inaktif) kıyasla daha kolay olan rekombinant aşı için yeni çalışma başlatılmıştı. Çalışması devam eden yeni aşının klinik öncesi verilerinde inaktif aşıdan daha yüksek, daha iyi sonuçlar elde edildiği açıklanmıştı.

Pharmetic Girişimci Eczacılar Derneği (PGED) Başkanı Şule Dilek Yağcı Tüysüz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, gribin RNA virüsü grubu olan "orthomyxoviriolae" ailesinin bir üyesi olarak tanımlandığını söyledi.

Virüsün boğaz, burun, akciğer gibi solunum yolu sisteminde çoğaldığını ve halk arasında grip olarak bilinen bulaşıcı hastalığa neden olduğunu ifade eden Tüysüz, genellikle bağışıklık sistemi zayıf hastalar, çocuklar ve yaşlıları etkilediğini, erken tedavi edilmediğinde ağır sonuçlara neden olabildiğini vurguladı.

Tüysüz, bağışıklık sistemi düşüklüğü, astım ve KOAH gibi kronik hastalıklar, diyabet, obezite, kanser, alkol ve sigara tüketimi ile hamilelik sürecinin gribin gelişiminde tetikleyici faktörler olduğunu dile getirdi.

Bu hastalığın halk arasında soğuk algınlığıyla karıştırıldığına dikkati çeken Tüysüz, "Oysa soğuk algınlığı sadece üst solunum yollarını etkiyen bir hastalıkken, grip akciğer dahil tüm solunum yollarını etkilemektedir. Dolayısıyla gripte oluşan ağrı, ateş ve halsizlik soğuk algınlığına göre oldukça şiddetlidir. Soğuk algınlığında nadir görünen ateş, gripte oldukça şiddetlidir. Soğuk algınlığı sinüzit ve kulak ağrısına yol açarken, grip bronşit ve zatürreye yol açar." bilgisini paylaştı.

– "Aşıların etki süresi 6-8 ay arasındadır"

Tüysüz, gribin aşılanma ve antiviral ilaçlarla önlenebildiğine işaret ederek, "Hastanın en kötü günleri ilk 3-4 gündür. Ayrıca grip ilk 24 saat ile 72 saat arası bulaşıcı hale gelir. Bu yüzden kişiler, henüz hastalanmadan virüsü başkalarına bulaştırır." dedi.

Mevsimsel gribin Türkiye'de ve dünyada her yıl milyonlarca insanı etkilediğinin, çok sayıda hastane yatışlarına ve ölümlere neden olduğunun altını çizen Tüysüz, sözlerine şöyle devam etti:

"Hastalıktan korunmanın en iyi yolu grip aşısıdır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Sağlık Bakanlığı, aşılanmanın önemini her yıl bir kez daha vurgulamaktadır. Pandemi olmasa bile gripten korunmanın tek yolu aşılanmadır. Grip virüsü sürekli değişime uğrayarak bir önceki yılda görülen virüsten farklılaşmaktadır. Bağışıklık sistemi virüsü tanımamasından dolayı her yıl milyonlarca kişi gribe yakalanmaktadır. Bu yüzden aşılar her yıl yenilenmekte, bir önceki yıl görünen 3-4 alt grup virüs aşıya eklenmektedir.

Grip aşıları güvenilir olmasına karşı yüzde 100 korunma sağlamaz. Ama kişinin pek çok grip tipine karşı bağışıklık geliştirmesini sağlar, hasta olma olasılığını düşürür. Aşılar her zaman yapılabilse bile aşılanmanın önerildiği zaman eylül ve ekim aylarıdır. Aşılanmadan iki hafta sonra kişi mevcut influenza virüsüne karşı bağışıklık kazanır. Aşıların etki süresi 6-8 ay arasındadır."

Tüysüz, çocukların da grip aşısı olabildiğini belirterek, "Çocuklar 6 aydan sonra aşılanabilmektedir. 9 yaşa kadar 4 hafta arayla yılda iki doz aşı olmaları gerekmektedir. Yetişkinler için yılda tek doz aşı yeterlidir." diye konuştu.

Bazı durumlarda aşı yaptırılmaması gerektiğini de aktaran Tüysüz, "Grip aşıları, 6 aydan küçük bebekler, yumurta alerjisi olanlar, aşının içindeki bir maddeye alerjisi olanlar, hamileliğin ilk 3 ayında olanlara uygulanmamalıdır." bilgisini verdi.

Dernek Başkanı Tüysüz, kış mevsiminde sağlığın korunması için özellikle risk grubunda olanların aşılanması gerektiğini vurgulayarak, "Ülkemizde risk grubundaki kişiler için aşılar SGK tarafından hiçbir ücret ödenmeden karşılanmaktadır." ifadesini kullandı.