Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı 4'üncü büyük işletme olarak Kırşehir'de faaliyet gösteren Malya Tarım İşletmesi'nde, sadece Kırşehir için değil, düzensiz ve az yağış alan bozkır coğrafyası ile İç Anadolu Bölgesi'ndeki çiftçiler için alternatif olabilecek hububat ürünlerinin ekimi gerçekleştiriliyor.

Malya Tarım İşletmesi Ziraat Mühendisi Asiye Bakırtaş, AA muhabirine, bozkır coğrafyasına ideal ürünler için çalışma yürüttüklerini, deneme ekimlerinin ardından ürünleri çiftçilere önerdiklerini ve bilgilendirme yaptıklarını söyledi.

Bu sezon işletme genelinde yaklaşık 65 bin 485 dekarda buğday, arpa ve yem bitkileri ekimi yaptıklarını anlatan Bakırtaş, çiftçilerin kendilerini geliştirmeleri ve doğru alternatif ürünleri kullanmaları için 10 dekardan daha fazla alanda deneme çalışmalarına da devam ettiklerini belirtti.

Bakırtaş, işletmede bozkır topraklarına uygun, verimi yüksek çeşitlerin deneme ekimlerinin yapıldığına değinerek, "Adaptasyon denememiz 22 çeşitten ve her bir deneme parseli 500 metrekareden oluşuyor. 2 çeşit bisküvilik, 14 çeşit ekmeklik, 1 çeşit makarnalık olmak üzere 17 çeşit buğday ve 5 arpa çeşidimizin denemeleri yapıldı. Arpa ve buğdayda deneme ekimleri tamamlandı." dedi.

– "En doğru çeşit için denemeleri yapmaktayız"

Üreticinin verim kaybını en aza indirmeyi hedeflediklerini vurgulayan Bakırtaş, yapılan ilk incelemede "Kıpçak", "Selamibey", ”Bezostaja", "Bozkurt", "Balkır" buğday çeşitleri ile "Burakbey", "Bozlak", "Sayım-40" ve "Misket" arpa çeşitlerinin bölgeye uygunluğunun tespit edildiğini bildirdi.

Bakırtaş, arpa ve diğer çeşitlerle ilgili detaylı inceleme ve raporlamanın devam ettiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

"Bozkır toprakları kurak ve yağış az düşüyor, buna uygun farklı çeşitlerin denemesini yapıyoruz, çiftçiler için alternatif ürünleri tespit ediyoruz. Kırşehir, Yozgat, Kırıkkale, Nevşehir, Aksaray gibi iller için uygun denemelerdir bunlar. Bölge köylerin yanı sıra çevre il ve ilçelerden de çiftçilerimiz gelerek denemeleri yerinde inceliyor ve bizlerden bilgi alıyor. İşletmemizdeki ziraat mühendisleri ve teknik arkadaşlarımızla deneme ekimlerini analiz edip raporluyoruz. Yağışın az ve düzensiz olduğu bozkır topraklarında bu tür denemelerin önemi oldukça yüksektir. Çiftçilerimiz için verim kaybını en aza indirebilecek, en doğru çeşit için denemeleri yapmaktayız."

İsviçre'de kulak çınlaması, panik atak, ritim bozukluğu, uykusuzluk gibi şikayetlerle tedavi görmeye başlayan Durdane Canan, bu süreiçte tanıştığı Çinli bir doktorun lavanta terapisi yöntemiyle rahatsızlıklarından kurtuldu.

Lavantayı çamaşırdan temizliğe her alanda kullanan Canan, iki sene önce yerleştiği memleketi Konya'nın Bozkır ilçesinde lavanta üretimi yapmaya başladı.

Yaklaşık 6 dekar alanda 11 bin lavanta fidanıyla üretim yapan Canan, 15 kadına da istihdam sağladı.

– 15 kadına istihdam sağladı

Canan, AA muhabirine, sağlık sorunları nedeniyle bir doktorun tavsiyesi üzerine lavantanın faydalarını araştırmaya başladığını söyledi.

Lavanta terapisinde, çamaşırdan temizliğe lavantayı kullandığını ve faydasını gördüğünü dile getiren Canan, "Lavanta üzerinde çok uzun araştırmalar yaptıktan sonra lavanta yetiştiriciliği bende merak haline geldi. Tarlada üretime ilk başta hobi olarak başladım ama ilçemdeki bayanlar adına da neler yapabiliriz düşüncesiyle tarlayı büyüterek şimdiki haline getirdim." diye konuştu.

Canan, 5 bin 800 metrekarelik bir alanda 11 bin fideyle üretim yaptıklarını, 15 kadınla fidelerin bakımını ve hasadını yaptıklarını kaydetti.

Lavantanın bakımının zor olmadığını, fazla iş gücü istemediğini dile getiren Canan, "Lavanta yetiştiriciliği her sene adım adım ilerleyen bir süreç. Çalışıyoruz, topluyoruz ve ürünümüzü hasat ediyoruz. Lavantanın son anı, son dakikaları bundan sonra sadece işlenmeye tesise geçecek." dedi.

Canan, lavanta ekim, büyütme hasat çalışmalarında her zaman ilçedeki kadınlarla koordineli çalıştığını dile getirerek, "Bayan arkadaşlar hem lavantayı tanıdılar hem de hanelerine gelir elde ettiler. Bahçemizdeki çalışmalar sonrasında beraber çalıştığımız arkadaşlarımızın en büyük kazanımı lavanta yetiştiriciliğini yakinen tanımış olmaları." ifadesini kullandı.

Lavanta tarlasında çalışan Ümmü Yılmaz da lavanta bahçesinde severek çalıştığını belirterek, şöyle konuştu:

"Lavanta aslında bizim burada üretmediğimiz ve bilmediğimiz bir şey değildi. Birkaç yıldır Durdane hanımın yanında çalışarak hem lavanta üreticiliği hakkında bilgi ediniyoruz hem de burada ekipler halinde paramızı kazanıyoruz. Yurtdışından gelip burada bayanlara örnek olmak adına bu işe başladı ve biz de şu an gördüğümüz zaman kolay bir iş olduğunu anladık. İçimizden de yapmak isteyen arkadaşlarımız var, inşallah bu işin Bozkır civarında çoğalmasını istiyoruz. Durdane hanımın da bu yolda ilerlemesi için başarılar diliyoruz."

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Kırşehir Arı Yetiştiricileri Birliğince 2019'da başlatılan "Anadolu Arısı Islah Projesi" kapsamında, Kırşehir'deki Kervansaray Dağları ile Boztepe, Çiçekdağı ve Mucur ilçelerinin dağ köylerinde araştırma yapıldı.

Çalışmalarda nesli tükenme tehdidi altındaki yaklaşık 30-35 canlı Anadolu arısı bulundu. Daha sonra İç Anadolu Bölgesi'ndeki illerden de aynı genetik ve ırktaki Anadolu arıları toplanarak projeye dahil edildi.

Proje kapsamında, bağışıklığı ve bölgeye uyumu yüksek seviyede olan Anadolu arısının çoğaltılmasına ve koloni oluşturularak yeni ana arı üretimine aynı yıl başlandı.

İl Tarım ve Orman Müdürü Mustafa İlmeç, AA muhabirine, Anadolu arısında İç Anadolu Bölgesi'nde Kırşehir'in merkez konumunda olduğunu söyledi.

Kentte arıcılığın gelişmesi için Bakanlığın desteklerinin devam ettiğini belirten İlmeç, şöyle konuştu:

"2019'dan bu yana Anadolu arısı ıslahı merkezi konumundaki Kırşehir'de, bu arının sürekliliğinin ıslah edilmesi sağlanıyor. Burada birçok arıcımız bu konuda faaliyet gösteriyor. Anadolu ırkına ait ana arı üretimi yapılıyor. Bu yıl Anadolu arısı ıslahında ana arı üretimi yapan işletmelerimize yaklaşık 400 bin liralık destek vererek onların üretime devam etmesini, bu çeşidi sürdürmesini sağlamış olacağız. 400 bin liralık makine ve ekipman ile ihtiyaç duyacağı üretim materyallerini arıcılarımıza teslim ettik."

– "Bu ırkın daha üstün özelliği ve farkındalığı var"

Kırşehir Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Raşit Umucu ise özel bir ırk olan Anadolu arısının, İç Anadolu'nun, özellikle bozkırın doğa ve iklim şartlarına uygun olduğuna dikkati çekti.

Genetik olarak mevsim sezgileri ile yağmursuzluk ve kuraklığa alışkın bir ırk olduğunu anlatan Umucu, üretim ve ıslah çalışmasının kısa değil uzun vadeli yapıldığını vurguladı.

Umucu, Kırşehir'in dışında tüm Türkiye'ye Anadolu arısı dağıtımı yapılmasının hedeflendiğini ifade ederek şunları kaydetti:

"Islah çalışma istasyonumuzda bu sene 250 ana arı üretimi yaptık. İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüzün desteğiyle yüzde 70 hibeyle Kırşehir'deki arıcılarımıza dağıtımını gerçekleştiriyoruz. Arıların en çok sıkıntı çektiği dönem, sonbahar ve ilkbahardır. Sonbahara girer ama ilkbahara çıkamaz. Bal üretimi, hijyeni ve hastalıkla mücadelesinde bu ırkın daha üstün özelliği ve farkındalığı var. Burası bozkır, düzenli bir mevsim akışı olmaz. Burası tamamen endemik bitkilere mahsus bir bölge ve kır çiçeği olan bir alan. Mevsime bağlı olarak gelişen bir bitki florası var. Bu bitki florasına uyum sağlamış, bölgenin baharını ve kışını bilen, sezgilerle bal tüketimini daha dikkatli yapan bu arı ırkı ilkbahara da çıkabiliyor."

Üreticilerden Hacı Çelik de 20 yıldan fazladır arıcılık yaptığını belirterek, "Anadolu arısı bozkırda tercih edilen bir arıdır. Hatta daha zor, çöle yakın şartlarda bile çalışabilen bir arıdır. Bal verimi, ailesini koruma özelliği, genlerini aktarması yüksektir. İnşallah ilerde Anadolu arısı çok daha iyi noktalara gelecektir." diye konuştu.

Nurdan Umucu da birçok özelliği bulunan bu arının en çok uzun ömürlü olması, hastalıkla mücadelesi ve verimliliği nedeniyle tercih edildiğine işaret etti.

Boztepe ilçesinde eşiyle bal, polen, propolis, arı ekmeği ve arıcılığın en zor aşamalarından birisi olan arı sütü üreten Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü mezunu Kahraman, 3 kovanla başladığı arıcılığı 140 kovanla devam ettiriyor.

Kadın girişimci Kahraman, AA muhabirine, 3 çocuktan sonra 2019'da başladığı üniversiteyi 3 yılda onur belgesiyle bitirdiğini söyledi.

Aynı azimle arıcılığı da sürdürdüğünü, çocuklarının doğal kaynaktan beslenebileceği balı üretebilme amacıyla 13 yıl önce bu işe başladıklarını belirten Kahraman, kendilerine "bundan sermaye mi olur, daha düzgün bir işle uğraşın, para kazandıracak başka işler yapın" dendiğini anlattı.

Son 7 yıldır arı sütü ürettiklerini dile getiren Kahraman, "Kırşehir'de İç Anadolu Bölgesinin en büyük arı sütü üreticilerinden birisi konumundayız. Arı sütü üretimi arıcılıkta en zirve noktadır. Bozkırda bunu üretmek zor çünkü burası flora bakımından zayıf. Arılarımızı koymak için yer arayışına girdiğimizde Kervansaray Dağları'nın flora bakımından oldukça zengin bitki örtüsüne sahip olduğunu öğrendik. Elverişli bir şekilde yapabileceğimizi düşünüp bölgeden arılık edindik. 3 kovanla başlayan arıcılığımız şu anda 140 kovanla devam ediyor." diye konuştu.

– "Siparişler artınca işletmeyi büyütmeye gittik"

Kahraman, hava şartlarına göre nisandan ağustos sonuna kadar bal, polen, propolis, arı ekmeği ve arı sütü üretimine devam ettiklerini aktardı.

İlk başladıklarında 600 gram arı sütü ürettiklerini kaydeden Kahraman, şöyle devam etti:

"Kendimiz bile kullanamadık, çok fazla sipariş aldık. Siparişler artınca işletmeyi büyütmeye gittik. Şu anda kilogram bazlı üretip şehir dışına kargoyla gönderiyoruz. Arının en değerli ürünü, o yüzden arı sütünün kilogram fiyatı 25 bin lira civarında. 20-30 ve 100 gramlık paketler halinde satışa sunuyoruz. Arı sütü çubuklarımız var ve içinde 21 göz bulunuyor. Arılar burayı ana arı yapmak için sütle dolduruyorlar, sonra hasat ediyoruz. Arı sütü hasadı çok ince işçilik isteyen bir iş. Bunu kadınların yapması daha kolay aslında. Bu yüzden kadın arıcıların çoğalmasını istiyoruz. Kadınlar tığ ve şişle uğraşıyor. Burada tığ gibi ince uçlu kalemlerle sütü hasat ediyoruz. İğne ile kuyu kazarak üretiyoruz."

Zor ve meşakkatli bir iş yaptıklarını, gece gündüz emek verdiklerini vurgulayan Kahraman, "Her gün çocukları okula gönderip arılığa geliyorum ve akşama kadar da çalışıyorum. Emeklerimizin karşılığını alıyoruz." dedi.

– "Kırşehir'de geçen yılın arı sütü üretimi 53 kilogram"

İl Tarım ve Orman Müdürü Mustafa İlmeç de bozkırın ortasındaki Kervansaray Dağları'nın 300'e yakın bitki çeşitliliğini ve birçok endemik bitkiyi barındıran coğrafi yapısının olduğuna dikkati çekti.

Arı sütünün bal arılarının kraliçe ve yavru arıları beslemek için ürettiği, rengi süte benzeyen, çok daha yoğun kıvamlı, krema formuna sahip özel bir besin olduğunu anlatan İlmeç, doğal şeker, yüksek oranda protein, vitamin, mineral, aminoasitler ve birçok uçucu yağ asitleri içeren değerli besinler arasında bulunduğunu söyledi.

Kırşehir'de geçen yıl 53 kilogram arı sütü üretimi gerçekleştiği bilgisini paylaşan İlmeç, "Kırşehir'de 200'e yakın arıcımız bulunmakta, bunların 20'si kadın. Burada önemli olan kadınlarımızın bu işe el atmasıdır. Kadın, elinin değdiği yeri güzelleştirdiği gibi bu alanda da elinin değmesiyle hem arı sütü hem de arıcılık ürünlerinde bir kalite oluşacağına inanıyoruz. Kadınlarımızın her işi yapabildiği gibi arıcılığı da en iyi şekilde yaptığını bu işletmemizde görmüş olduk." ifadesini kullandı.