Sorgun Belediye Başkanı Mustafa Erkut Ekinci, el sanatları merkezinde 12 çocuğun değişik sanat dallarını öğrenerek, kendini geliştirdiğini söyledi.

Kursların belediye tarafından hazırlanan Avrupa Birliği projesi kapsamında verildiğini ifade eden Ekinci, "Haftanın 3 günü el sanatları atölyemize gelen çocuklarımıza çini, çanta yapımı ve ebru sanatı eğitimi veriliyor. Ayrıca çocuklarımıza müzik ve yüzme eğitimleri de veriliyor." dedi.

Efe, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ekran süresinin telefon, tablet, bilgisayar ve televizyon izlemeyi içine alan toplam bir zaman dilimi olduğunu vurguladı.

Amerikan Pediatri Akademisinin çocuklar için belirlediği ekran sürelerine işaret eden Efe, "0-3 yaş aralığındaki çocuklarımızın mevcut gelişimsel becerilerinden kaynaklı mümkünse ekrana hiç maruz kalmaması gerekiyor. Çünkü ekrandaki yoğun dikkat dağıtıcı, yoğun duyusal uyaranlar, bu yaş grubundaki çocukların bilişsel becerileriyle denk değil." bilgisini paylaştı.

3-6 yaş arasındaki çocukların maksimum yarım saat, ebeveyn kontrolünde ve ebeveynle iletişim halinde ekrana bakabileceğini anlatan Efe, şöyle devam etti:

"İlkokul çağındaki tüm çocuklarda günlük toplam ekran süresinin en fazla 1 saat olmasını öneriyoruz. 12 yaş ve üstü çocuklar ile yetişkinlerde ise tüm ekran kullanımının 2 saat ile sınırlandırılmasını tavsiye ediyoruz. Özellikle 12 yaş altında telefonun, sosyal medyada çocuğun kendine ait bir hesabının olmaması önemli. Şayet varsa, çocukların siber zorbalığa karşı korunması açısından aile denetiminde ilerlemesini önemli buluyoruz. Önerimiz, okulun uzak olması, iletişim kurma gerekliliği gibi zor koşullar oluşmadığı sürece 12-17 yaş aralığında içerik kontrolünün yapılamadığı akıllı telefon sisteminin çocuklara verilmemesi."

– Her yaş grubunun dikkat süresi farklı

Çocuklarda yaşa göre değişen dikkat sürelerinin bulunduğuna dikkati çeken Efe, "Dikkat süresi 6 yaşın altındaki bir çocukta kısıtlıdır, ancak ilkokul sürecine geçtikten sonra yarım saate ulaşabiliyor." ifadesini kullandı.

Ekrandaki yoğun uyaranların dikkat süresini kısalttığını belirten Efe, "Çocukların zaten kısa olan dikkat süresini, ekran gibi yoğun bir uyaranın karşısına bıraktığınızda, dikkat süresinin daha da kısaldığını görüyoruz. Oysa ekran kısıtlaması uygulandığında, çocuklar masa başı etkinliklere yönlendirildiğinde, dikkat sürelerinin zamanla arttığını da gözlemliyoruz." şeklinde konuştu.

– Hangi durumlar "ekran bağımlılığı" olarak tanımlanıyor?

Ekran bağımlılığının "8 saatin üstünde kullanan bağımlıdır, aşağısı değildir" gibi bazı tanımlamaların olduğunu ama bu konuda bir mutabakata varılamadığını anlatan Efe, şunları kaydetti:

"Saatten bağımsız olarak, davranışsal bir bağımlılıktan bahsedebilmek için o şeyin kötüye kullanımı, ondan uzak kalmaktan dolayı yoğun endişe duymak, uzak kalındığında birtakım davranışsal ve duygusal belirtiler gösterme, strese girme, stresle baş edememe gibi durumların eşlik etmesi gerekiyor. Biz bu durumlarda bağımlılık tanısı ve tedavisine başlıyoruz."

– Merkezi sınavlara hazırlanan çocuklar haftada 4 saat ekrana bakmalı

Fazla ekran kullanımının dikkat eksikliği veya dikkat dağınıklığının en önemli nedenleri arasında yer aldığını vurgulayan Efe, şöyle konuştu:

"Okul sürecinde daha çok ilkokul çocuklarının dikkat eksikliğinden muzdarip olduğunu görüyoruz, bu nedenle toplam ekran süresi 1 saati aşmamalı. Merkezi sınavlara hazırlanan çocuklara ise hafta içi haftanın 4 günü birer saat ya da hafta sonu ikişer saat olacak şekilde, toplam 4 saat ekran süresini geçmemelerini öneriyoruz. Bunun olumlu faydaları olduğunu da biliyoruz.

Ekran süresi uzadıkça, özellikle kısa videolar gibi hızlı geçişleri, hızlı ses, görüntü ve ışık uyaranı olan sistemlerin dikkat üzerindeki olumsuz etkileri oluşuyor. Bunu gidermenin tek yolu, olumsuz etkiyi oluşturan sistemi kısıtlamak. Ailelere bunu öneriyoruz ve bunu yaparken olumlu örnek oluşturabilmeleri için kendilerinin de buna uygun hareket etmelerini, çocukları ekranı kullanırken içerik takibi yapmalarını bekliyoruz."

– "Hepimiz bağımlılık riskiyle karşı karşıyayız"

İnternet kullanımı ve akıllı telefon sahibi olma oranlarının özellikle pandemi ve sonrası ciddi artış gösterdiğine işaret eden Efe, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Aslında hepimiz bağımlılık riskiyle karşı karşıyayız. Telefondan uzak kalamama, 'nomofobi' (cep telefonuyla kurulan iletişimden kopma korkusu), sosyal medyada sürekli gelen bildirimleri, kendi bildiriminin ne kadar tıklandığını kontrol etme, bunları yapmadan duramama, şarjın biteceği, internetin kesileceğine yönelik yoğun kaygı ve stres altında kalma gibi çok yönlü davranışsal, duygusal ve uzun süreli etkileri olan bir durum. Bundan dolayı ekran bağımlılığı günümüzün halk sağlığı problemi.

Ekran bağımlılığı çok küçük yaşlarda başlayabiliyor, erken yaşta yakaladığımızda, ailelerin ekranı kısıtlayarak evde, bir arada gelişimsel uyaran veren türde aile içi etkinlikler yapmalarını sağlayarak, davranışı bozan faktörün yerine davranışı düzelten ve gelişimi destekleyen uygulamayı yerleştiriyoruz. Bu şekilde tedavi etmeye çalışıyoruz."

Siber zorbalığın da bir halk sağlığı sorununa dönüşmeye başladığının altını çizen Efe, "dijital okuryazarlık" olarak tanımlanan, internetin doğru, kontrollü ve uygun içerikte kullanımının çocuklara öğretilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, sıklıkla okul çağı çocuklarında görülen enfeksiyon, kişiden kişiye öksürük ve damlacık yoluyla, kan yoluyla bulaşıyor. Erişkinlerin yaklaşık yüzde 65'inin geçirdiği bu enfeksiyon, hamilelik döneminde anneden fetüse de geçebiliyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dr. Fatma Tuba Coşkun, enfeksiyonun 3-5 yılda bir genelde bahar aylarında salgın şeklinde karşımıza çıktığını belirterek, bu virüsün sağlıklı çocuklarda hafif bulgularla seyrederken, hemolitik anemi gibi bazı kan hastalıkları olan bireylerde aplastik anemiye neden olabileceğini aktardı.

Gebelikte geçirilen parvovirüs enfeksiyonunun bebekte "hidrops fetalis" adı verilen vücutta yüksek miktarda sıvı birikmesine neden olan ciddi bir tabloyu ortaya çıkarabileceğine dikkati çeken Coşkun, rahatsızlığın neden olduğu beşinci hastalığın hafif seyirli bir hastalık olduğunu kaydetti.

Coşkun, vakaların yüzde 20'sinde herhangi bir klinik bulgunun görülmediğine işaret ederek, "Klasik olarak 2-3 gün süren orta dereceli ateş, baş ağrısı, halsizlik sonrasında tipik döküntü görülür, bazı çocuklarda döküntüyle birlikte kas ağrısı, kusma, ishal, boğaz ağrısı, öksürük görülebilir. Hastalığın tipik döküntüsü yüzde kelebek şeklinde görülen yanaklarda kızarıklıktır. Yanaklardaki kızarıklıkla birlikte dudak çevresi soluktur ve görüntü olarak 'tokat atılmış gibi' benzetmesi yapılır." ifadelerini kullandı.

– "Bazı kişilerde döküntüye kaşıntı da eşlik edebilir"

Hastalığın devamında kollarda, bacaklarda, daha sonra gövdede beliren ve dantel şekline benzeyen döküntülerin görüldüğünü belirten Coşkun, "Bazı kişilerde döküntüye kaşıntı da eşlik edebilir. Bu döküntüler 1-4 gün içinde yaygınlaşır ve sonrasında kaybolur. Ancak bazı hastalarda, hastalığı izleyen haftalarda ısı değişikliklerinde, güneşe maruz kalma sonrası döküntüler tekrar belirginleşip azalabilir." açıklamasını yaptı.

Coşkun, döküntülerin herhangi bir iz bırakmadan kendiliğinden iyileştiğini aktararak, hastaların döküntüler çıktıktan sonra bulaştırıcı olmadığını kaydetti.

Enfeksiyonun neden olduğu beşinci hastalığın tanısının klinik bulgularla konulduğu bilgisini paylaşan Coşkun, "Orta düzeyde ateş ve üst solunum yolu enfeksiyonu bulgularının ardından görülen yüzde tokat atılım benzeri tipik döküntü ve sonrasında gelişen kollardaki ve gövdedeki döküntünün görülmesi tanı için yeterlidir." değerlendirmesinde bulundu.

Hastalığa yönelik tipik bir tedavinin bulunmadığını aktaran Coşkun, "Hastalığın şiddetine göre destek tedavisi ile hastalar takip edilir. Tedavide amaç ateş, döküntü, kaşıntı gibi semptomları hafifletmek ve hastanın hastalığı daha rahat atlatmasını sağlamaktır. Bu amaçla hekim önerisi ile ateş düşürücüler, kaşıntı önleyici ilaçlar verilebilir." ifadelerini kullandı.

Hastalığı geçiren kişinin ömür boyu bağışıklık kazandığını aktaran Coşkun, enfeksiyonun bulaşıcılığının yüksek olması sebebiyle mutlaka evde istirahat önerildiğini kaydetti.

Coşkun, bulaştırıcılığın özellikle tipik döküntünün ortaya çıkmadığı ateş ve solunum yolu bulgularının olduğu dönemde sık olduğu bilgisini vererek, "Bu nedenle hasta çocukların ve bireylerin kalabalık ortamlara girmeden, okula gitmeden evde istirahat etmeleri bulaşma sıklığını azaltır. Elleri doğru şeklide sıkça yıkamak birçok enfeksiyonun bulaşmasını önlediği gibi enfeksiyonunun bulaşma sıklığını da azaltacaktır." açıklamasında bulundu.

Yerköy ilçesine bağlı Buruncuk köyü mevkisinde kırsal alanda çadırlarda yaşayan aileleri ziyaret eden ekipler, çocuklarla çeşitli oyunlar oynadı.

Etkinliğe katılarak çocuklara çeşitli hediye dağıtan Yozgat Valisi Mehmet Ali Özkan, gazetecilere, Yozgat'ın tarımda önemli bir kent olduğunu söyledi.

Tarım sektörünü ayakta tutmak için insanların alın teri döktüğünü ifade eden Özkan, "Gerek Sağlık, gerek Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız tarafından verilen psikososyal destek hizmetlerinin yanında çocuklarımız da var burada. Çocuklarımızı mutlu etmek ve onların yanında olduğumuzu hissettirmek istedik. Emek veren arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum." dedi.

Gönüllüler tarafından saçları tıraş edilen, yüzleri boyanan çocuklar akşam da gezici sinemada "Kral Şakir" çizgi filmini izledi.

Etkinliğe, İl Jandarma Komutanı Albay Nejdet Özcan, İl Genel Meclis Başkanı Adnan Ünal, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Nazif Yılmaz, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Arif Topal ve mevsimlik tarım işçileri katıldı.

Çankırı Belediyesi Fatih Sultan Mehmet Çocuk Akademisi, 55 yıl önce Neil Armstrong’un Ay’a ilk ayak bastığı günü bilimsel bir etkinlik ile kutladı. Recep Tayyip Erdoğan Parkı’nda düzenlenen “Bizim Çocuklar Uzayı Gözetliyor” etkinliğine katılan çocuklar, teleskop ile Vega Yıldızı’nı ve Dolunay’ı izledi. Yıldızların şeklinin yuvarlak olduğunu ve Ay’ın üzerindeki kraterleri gözlemleyen çocuklar, şaşkınlık yaşadı. Eğlenceli ve bilgilendirici etkinlik çocuklardan ve ailelerinden tam not aldı. Çankırı’da çocuklar, insan için küçük, ama insanlık için büyük bir adımın atıldığı Ay’a zoom yaptı. Astronom Tamer Akın’dan evren hakkında bilinmeyenleri dinleyen çocuklar, meraklı sorularına cevap bulduktan sonra teleskop ile gökyüzünü inceledi. Ay yükselene kadar Vega Yıldızı’nı inceleyen çocuklar, yıldızların şeklinin çizdikleri gibi olmadığını gözlemledi. Daha sonra yamaçtan yükselen Ay’a zoomlanan teleskop, çocuklara eşsiz bir deneyim yaşattı.
Etkinliğe aileler de kamp sandalyeleri ile katıldı.

Aile mesleğini sürdüren 29 yaşındaki Çoban, ortaokul çağlarından itibaren pastanede çalışmaya başladı.

Çoban, 10 yıl önce memleketi Niğde'de dondurma imalatına yönelerek bu alanda ustalık belgesi aldı.

Evliliğinin ardından Avanos'a yerleşerek mesleğini burada sürdüren Çoban, köyleri gezerek dondurma dağıtmaya başladı.

Çocukların mutluluğunu gördükçe askıda dondurma uygulaması başlatan Çoban, son iki ayda gezdiği köylerde 1500'den fazla çocuğa ikramda bulundu.

Dükkanda iş yoğunluğunun az olduğu günlerde otomobiline dondurma ve külahları yerleştiren genç işletmeci, Nevşehir'in köylerini ziyaret edip çocuklarla buluşuyor.

– "Bizi görünce mutlu oluyor"

Yolculuk sırasında karşılaştığı kişilere de dondurma ikram eden Çoban, AA muhabirine, "Çocuklar mutlu oldukça ben de mutlu oluyorum." dedi.

Tüm çocukların dondurma sevdiğini, köylere seyyar satıcıların nadiren uğradığını anlatan Çoban, bu durumun kendisini projeye sevk ettiğini belirtti.

Yardımlaşma konusunda ailesi tarafından duyarlı yetiştirildiğini, çocukların mutluluğuna şahit olmanın kendisini iyi hissettirdiğini vurgulayan Çoban, şöyle konuştu:

"Baba mesleğini devam ettiriyoruz. İki yıl önce askıda dondurmayı başlattık. Niğde'de bir fırında askıda ekmek uygulamasını görünce ondan esinlenip bunu başlattım. Vatandaşlardan destek alarak okullarda, köy ve kasabalarda dondurma dağıtıp çocukları mutlu ediyoruz. Bu sezon 9 okulda 1550 öğrenciye ikramda bulunduk. Ürettiğimiz dondurma yüzde 100 inek sütü, salep ve şekerden oluşuyor, katkı maddesi yok. Çocuklar bizi görünce mutlu oluyor. Sevinçlerine ortak olmak bizi de memnun ediyor. Yardımlaşmaktan hoşlanıyorum. Hedefimiz, dondurmanın ulaşmadığı yerlere yaşlılardan gençlere, çocuklara, gücümüzün yettiği yere kadar ulaşmak. Okullar kapanınca Kur'an kurslarında dağıtacağız. İş yerimizdeki bahşiş kutusuna bırakılan veya askıda dondurma için verilenlere kendim de ekleyerek projemizi sürdürüyoruz."

– "Dondurmacıyla karşılaşınca çok sevindik"

İlçeye bağlı Ayhanlar köyünde dondurma ikram edilen çocuklardan Emrehan Durmaz da dondurmacı ile karşılaşmanın kendisi ve arkadaşları için sürpriz olduğunu ifade ederek, "Bizim köyde dondurma bulunmuyor. Başka bir köyde var, orası da uzak. Dondurmacı geldiği için çok mutlu oldum." diye konuştu.

Ümmügülsüm Dağ ise okul çıkışında rengarenk dondurmaları görünce şaşırdığını belirterek, "Spor yapmış ve terlemiştik. İkramda bulunan dondurmacıyla karşılaşınca çok sevindik." ifadesini kullandı.

Çocuklar Baba Esen’i ve Depremzedeleri Unutmadı

Çocuk Meclisi üyeleri, Belediye Başkanı İsmail Hakkı Esen’e de güzel bir jest yaptı. Çocuklar, diktikleri bir fidana Başkan Esen’in merhum babası Sami Esen’in ismini verdi. Çocuklardan bazıları da 6 Şubat depreminde yitirdikleri sevdiklerinin isimlerini fidanlarda yaşattı.