Sağlıklı ve sürdürülebilir beslenmenin temelinde dengeli öğünler oluşturmak, mevsiminde sebze ve meyve tüketmek, yeterli miktarda su içmek ve aşırıya kaçan kısıtlamalardan uzak durmak yer alır. Sağlıklı beslenmek, sevdiğimiz yiyecekleri tamamen hayatımızdan çıkarmak anlamına gelmez; önemli olan porsiyon kontrolünü sağlayarak hem dengeli hem de keyifli bir şekilde beslenmektir.

Sağlıklı ve Sürdürülebilir Beslenme İçin İpuçları

• Öğün atlamamaya özen gösterin; düzenli öğünler metabolizmanızın dengede kalmasına yardımcı olur.
• Her öğünde tabağınızın yarısını sebzelerle doldurun; bu hem lif alımını artırır hem de doygunluk sağlar.
• Paketli gıdalar yerine evde hazırladığınız atıştırmalıkları tercih edin; böylece katkı maddelerinden uzak ve daha doğal bir beslenme sağlamış olursunuz.
• Günlük su tüketiminizi takip edin; vücudun ihtiyacı olan suyu almak hem enerji seviyenizi hem de genel sağlığınızı destekler.
• Beyaz ekmek yerine tam tahıllı ürünlere yönelin; tam tahıllar daha fazla lif ve besin ögesi içerir.

Sağlıklı beslenmenin amacı yalnızca kilo kontrolü sağlamak değildir. Aynı zamanda enerjimizi artırmak, bağışıklık sistemimizi güçlendirmek ve yaşam kalitemizi yükseltmek de sağlıklı beslenmenin önemli kazanımlarındandır. Küçük ve istikrarlı adımlar, zamanla büyük değişimlere yol açar.

Unutulmamalıdır ki, diyet bir yarış değil; yaşam boyu süren bir yolculuktur. Önemli olan, kendinize uygun ve sürdürülebilir bir beslenme düzeni oluşturarak bunu keyifle devam ettirebilmektir.

Diyetisyen Nazmiye Asmaer

Üç çocuk annesi Şahin'e, 2021'de vücudundaki çeşitli şikayetler nedeniyle başvurduğu Kayseri Şehir Hastanesi'nde rahim ağzı kanseri teşhisi konuldu.

Hastalığı erken evrede fark edildiği için umutsuzluğa kapılmayan Şahin, ailesinin desteği, kemoterapi ve radyoterapiyle 4 yılda kanseri yendi.

Hayatını sağlıklı şekilde sürdürmenin mutluluğunu yaşayan Şahin, AA muhabirine, 4 yıl önce vücudundaki bazı şikayetler üzerine hastaneye müracaat ettiğini söyledi.

Teşhisin ardından tedavi sırasında zor süreçler geçirdiğini ifade eden Şahin, ilk etapta hastalığı kabullenmekte zorlandığını anlattı.

Daha sonra moralini bozmadığını, düzenli olarak tedavisini sürdürdüğünü aktaran Şahin, şunları kaydetti:

"Hastaneye gelirken çocuklarım getirdi, çok üzgün şekilde buraya geldim. Ameliyatımı oldum, yetkililer 'tedavin erken dönemde başladı' dediler. Doktorum 'erken geldiğin için çok güzel sonuç aldın' dedi. Hastalıkla mücadelede 4 yılım geçti. Hastaneye rutin kontrollerim için gelip gidiyorum. Hastalığı atlattım, çok şükür iyiyim. 62 yaşındayım, hayattan çok memnunum. Kadınlar kendilerine dikkat etsinler. 'Bende yok' demesinler, erkenden tedavilerini olsunlar. Her insanın geçirebileceği bir hastalık. 'Kötü bir hastalık' diye neticelendirmesinler, doktorlarına başvursunlar."

Şahin, tedavi sürecinde hastane personelinin kendisine çok yardımcı olduğunu belirterek, doktor ve hemşirelere teşekkür etti.

– "Erken başvuru olduğu zaman kanseri tamamen yenebiliyoruz"

Kayseri Şehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Ender Doğan da Fatma Şahin'in 4 yıl önce çeşitli şikayetler üzerine kendilerine müracaat ettiğini dile getirdi.

Doğan, yapılan tetkik ve muayenelerin ardından Şahin'in ameliyat edildiğini, ardından kemoterapi ve radyoterapiye başladığını anlattı.

Kanserde erken teşhisin hayat kurtardığını vurgulayan Doğan, "Teyzemiz erken evrede başvurması nedeniyle tüm tedavileri sağlıklı bir şekilde yürüyüp başarıyla kanseri yenmiş durumdadır. Özellikle toplumumuzda ileri yaştaki insanlar doktora gelmekten kaçınıyor, korkabiliyorlar veya ihmal edebiliyorlar. Ya da başka şikayetlerini saklayabiliyorlar. Şikayetlerini saklayarak uzun süre gelmeyen hastalarımız olabiliyor. Bunlar çok tehlikeli sonuçlar doğurabiliyor. Erken başvuru olduğu zaman kanseri tamamen yenebiliyoruz." ifadelerini kullandı.

Kocasinan İlçe Sağlık Müdürü Özlem Ulutabanca, AA muhabirine, Kayseri'de erken teşhis için KETEM ile kırsal mahallelerde mobil mamografi aracının hizmet verdiğini belirterek, Türkiye'de kalp ve damar hastalıklarından sonra en çok ölüm nedeninin kanser olduğunu söyledi.

Kanser hastalığında erken teşhisin önemli olduğunu vurgulayan Ulutabanca, erken teşhiste vatandaşın aklına KETEM birimlerinin gelmesi gerektiğini dile getirdi.

Merkezlerde verilen tüm hizmetlerin ücretsiz olduğuna dikkati çeken Ulutabanca, şunları kaydetti:

"Kanser, ülkemizde kronik hastalık, kalp ve damar hastalıklarından sonra ölüm sebebi bilinen hastalıklarda ikinci sırada yer almaktadır. Kanser hastalığında erken teşhisle tedavinin mümkün olduğunu ve yaşam kalitesinin arttırıldığını biliyoruz. Bu sebeple ilçe sağlık müdürlükleri, halk sağlık merkezleri, aile hekimlikleri ve sağlıklı hayat merkezlerimizde kanser tarama programı kapsamında çeşitli hizmetler vermekteyiz. Kayseri genelinde 2023 yılında 143 bin 424 tarama yapılmış ve 31 kişide kanser tespit edilmiş. 2024 yılında ise bulunduğumuz aya kadar ki süreçte de 122 bin tarama yapılmış, tarama yapılan 110 kişide kanser tespit etmişiz."

KETEM'e gelen 2 çocuk annesi Gülay Erdinç de erken teşhisin önemli olduğunu belirtti.

Özel bir hastanede tedavisinin sürdüğünü anlatan Erdinç, "Belirli bir yaşın üstündeki bayanların KETEM'e gelip muayene olmalarını isterim. 'Bende bir şey yok' demesinler, muayene olmaya gelsinler. Sadece bir mamografi çektirmekte bir şey yok." ifadelerini kullandı.

KETEM'e gelip muayene olan Bilge Arın ise tedavi sürecinin devam ettiğini belirterek, kanser hastalığında erken teşhisin önemli olduğunu söyledi.

Arın, kadınların hastalıktan korkmamaları gerektiğini belirterek, sağlığını düşünen kişilere tarama yaptırmalarını önerdi.

İl Sağlık Müdürlüğü tarafından kırsalda yaşayan kadınların kanser taramalarının yapılabilmesi için çalışma başlatıldı.

Çalışma kapsamında otobüslerle köylerden alınan kadınlar, kent merkezinde bulunan KETEM'de meme, kolorektal (bağırsak) ve rahim ağzı kanseri taraması yapılmasının ardından tekrar evlerine bırakılıyor.

Merkezde kadınlara, kanserde erken teşhisin önemi ve kendi kendine meme muayenesi hakkında bilgilendirmede yapılıyor.

İl Sağlık Müdürü Mehmet Serkan Yurdakul, ulusal kanser tarama programı kapsamında meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanseri taramalarının ücretsiz gerçekleştirildiğini söyledi.

Vatandaşlara kanser taraması yaptırma tavsiyesinde bulunan Yurdakul, Karaman'da birçok noktada tarama yapıldığını belirterek, "Kanser, erken teşhisle tedavi edilebilen bir hastalıktır. İlimizde Sağlıklı Hayat Merkezleri, Aile Sağlığı Merkezleri, Toplum Sağlığı Merkezleri, Karaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ermenek Devlet Hastanesi ve Mobil KETEM aracımızda kanser taraması yapılıyor. Unutmayalım, 5 dakikalık işlemle erken tanı almak mümkün." dedi.

Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı Aykut Emre Yıldırım da kanserde erken teşhisin çok önemli olduğunu söyledi.

Köylerden getirilen kadınlardan olumlu dönüşler aldıklarını belirten Yıldırım, "Ulusal Kanser Tarama Programımız çerçevesinde uygun yaş aralığındaki vatandaşlara ücretsiz kanser taramalarını yapıyoruz. Öncelikle sağlık evi, sağlıklı hayat merkezi ve aile hekimliği birimleri aracılığıyla vatandaşlarla iletişime geçiyoruz ardından belde ve köylerde yaşayan vatandaşların ulaşım problemlerini, sağlıklı hayat merkezlerine taşıyarak çözüyoruz." dedi.

Tarama için sağlıklı hayat merkezine getirilen 53 yaşındaki Emine Şen ise uygulamadan çok memnun olduğunu, tarama sonuçlarının iyi çıkmasını umduğunu söyledi.

Gölbaşı SHM'ye geçen yıl rutin kanser taraması yapılmak üzere telefonla davet edilen Aksoy'a, testler sonucu kolon kanseri teşhisi konuldu.

İleri tetkik ve tedavi için tam teşekküllü bir hastaneye yönlendirilen Aksoy, geçirdiği ameliyatla ileri derece kanser hastalarına uygulanan kemoterapi ve ışın tedavilerini almadan kolon kanserini yendi.

Aksoy, AA muhabirine, geçen yıl yaşından dolayı KETEM testlerine katılması için telefonla davet edildiğini, Gölbaşı SHM'de yapılan testle kolon kanseri olduğunu öğrendiğini belirterek, Bilkent Şehir Hastanesine yönlendirildiğini aktardı.

Tedavi sürecine ilişkin Aksoy, şu bilgileri verdi:

"Sadece tümörlü bölge alındı. Kemoterapi ve ışına gerek kalmadan en kısa sürede sağlığıma kavuşmuş oldum. Hiçbir belirtim yoktu. Merkeze sadece rutin kontrol için gelmiştim. Şans oldu benim için de. Sağ olsun hemşirelerin yönlendirmesiyle de erken teşhis sonrası erken tedaviyle ameliyat oldum ve atlattım çok şükür. Hala da tedavim devam ediyor. Birinci yılım doldu. Şu anda tekrar kontrollerime gidiyorum. Herhangi bir problem olmadığı söylendi. Normal hayatıma döndüm."

Aksoy, ileri yaştaki bireylere SHM'lerin ve KETEM'lerin taramalarına katılması için çağrıda bulunarak, şöyle konuştu:

"Buradan hastaneye yönlendirildikten sonra filmim ve kolonoskopi sonucum 3 ayda sonuçlandı. Bu 3 ay sonucunda ameliyatımı olarak normal sağlığıma kavuşmuş oldum. Yani erken teşhisle bu kadar kısa sürede sağlığıma kavuşmuştum. Eğer ben buraya gelmeyip ihmal etmiş olsaydım şu anda çok farklı durumda olacağımı düşünüyorum. Belki şu anda hem kemoterapi hem ışın tedavisiyle uğraşacaktım ama çok şükür hiçbirine gerek kalmadı Herkes tarama yapsın. Erken teşhis hayat kurtarıyor. Gerçekten ben yaşayarak öğrendim."

– "Kanser ilerlemeden tedavisi yapılmış"

KETEM'lerin çalışmaları hakkında bilgi veren Gölbaşı SHM doktoru Nilüfer Aydın da ilçedeki vatandaşları, yaş gruplarına göre telefonla arayarak merkeze rutin testlerini yapmaları için davet ettiklerini belirtti.

Aksoy'u merkeze geçen yıl rahim ve meme kanseri testini yapmak için çağırdıklarını ifade eden Aydın, şöyle konuştu:

"O sırada geldiğinde biz ona kalın bağırsak kanseri taraması için de bir kit vermişiz. Taramaları yapıldıktan sonra kalın bağırsak kanseri için olan kitle beraber evde uygulamayı yapmış ve pozitif çıkmış. Daha sonra merkezlerden bir tanesine yönlendirilmiş. Çok hızlı bir süreç içinde de kanser ilerlemeden tedavisi yapılmış, ameliyat yapılmış. Çok erken yakalandığı için de herhangi bir kemoterapi veya radyoterapiye gerek görülmemiş."

– "KETEM'lerde tüm taramalar ücretsizdir"

Aydın, KETEM'lerde üç kanser türüne yönelik tarama yaptıklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Bunlardan birincisi meme kanseridir. Bunun için mamografi dediğimiz tetkiki yapıyoruz. 40- 69 yaş arasındaki kadınlarda iki yılda bir tekrarlıyoruz. Kişi bu yaş grubuna girdiğinde biz kendi bölgemizdeki bu yaş grubundaki hastalarımızı arıyor ve buraya tetkiklerini yaptırmaları için davet ediyoruz. İkinci kanser taramamız rahim ağzı kanseridir. Bunu da 5 yılda bir yapıyoruz. 30- 65 yaş arasındaki kadınlara yönelik bir tarama programıdır. Bunu da pozitif tespit ettiğimizde mutlaka ileri tetkik ve tedavi için bir başka merkeze yolluyoruz.

Serpil Hanım örneğindeki gibi kalın bağırsak kanseri için yaptığımız bir tarama var. Bu taramayı 50-70 yaş arası hem kadın hem erkeklere yapıyoruz. Herhangi bir semptomlarının olması önemli değil. Bize geliyorlar 50-70 yaş arasındaki tüm kadın ve erkeklere biz bu kiti veriyoruz, evde uyguluyorlar. Pozitif çıkarsa da ileri teşhis ve tedavi olabilecekleri bir merkeze yönlendiriyoruz. KETEM'lerde yapılan tüm verilen tüm hizmetler, tüm taramalar tamamıyla ücretsizdir. Erken teşhis hayat kurtarıyor. Serpil Hanım örneğinde gördüğümüz gibi lütfen ihmal etmeyin."