ESOGÜ Mühendislik Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ayşen Çelen Öztürk yürütücülüğünde, hızla değişen kentleşme süreçlerinde bireylerin yaşadığı fiziksel ortamın kaybedilmemesini sağlamak ve anılarla o belleği canlandırmak adına günümüz teknolojileriyle anımsama kutusu tasarımı modeli üretmeyi amaçlayan TÜBİTAK 1001 projesinin, 65 yaş üzeri bireylerin görüşleriyle geliştirilmesi için planlanan sanal gerçeklik (VR deneyimi), Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Konukevi Porsuk Otel'de gerçekleştirildi.

Projenin önemli aşamalarından olan ve 65 yaş üstü bireylerin görüşleriyle geliştirilmesi planlanan sanal gerçeklik deneyiminde, bireylerin hafızasında Hamamyolu Çarşısı'nın bileşenlerinin mekansal olarak nasıl yer aldığı araştırıldı.

"Urban Memory Box" başlıklı çalışmada, bilimsel tarih kaynaklarına dayalı mekansal bilgiler, VR teknolojisi kullanılarak katılımcılara sunuldu. Ön test ve son test uygulamaları sayesinde, sanal gerçekliğin anımsamaya katkıları değerlendirildi ve olumlu-olumsuz deneyimlerin yanı sıra iyileştirme önerileri toplandı.

1940-1980 yılları arasında Hamamyolu Çarşısı’nın dijital ortamda modellenmesiyle, kentsel bellek aktarımında yeni teknolojilerin rolü vurgulandı. Eskişehir Teknik Üniversitesi, Harran Üniversitesi, Yeditepe Üniversitesi, Tepebaşı Belediyesi, Pencuse Dijital ve Alzheimer Derneği gibi paydaşlarla yürütülen 30 aylık proje, tamamlandığında “Urban Memory Box” modeli Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Kent Belleği Müzesi’ne kazandırılacak.

Proje ile kent belleği canlandırılıp, teknolojinin kentsel belleğin sürdürülebilirliğindeki rolünü ortaya koymak hedefleniyor.

Rektörlükten yapılan açıklamada, çeşitli basın yayın organlarında bir sendikanın beyanı üzerinden hastanenin yenidoğan ünitesini "yenidoğan çetesi" ile ilişkilendirme imasıyla haber ve yorumlara yer verildiği belirtildi.

Açıklamada, hastaneye ait yenidoğan ünitesinin, 2-3 ve 4A basamak tesciliyle sadece Eskişehir'e değil bölge illerine hizmet veren ileri teknolojik cihazlarla donatılmış, alanında uzman ve deneyimli öğretim üyeleri tarafından hem hasta hizmetlerinin hem de uzmanlık eğitimlerinin en iyi şekilde uygulandığı bir yoğun bakım ünitesi olduğu vurgulandı.

Ayrıca açıklamada, mart ayından itibaren yenidoğan bebeklerinin sağlıklı gelişimlerini tamamlamak, kapsamlı bakım hizmetlerini artırmak ve yetkin personelleri daha etkin kullanmak adına İl Sağlık Müdürlüğü izni ve bilgisi dahilinde Yenidoğan Yoğun Bakım 1 Ünitesindeki 10 yatak için Yenidoğan Yoğun Bakım 2-3 ünitesinde aynı sayıda bebeğe hizmet verecek şekilde düzenlemeye gidildiği ifade edildi.

Düzenleme sürecinde hastaneden il dışına yatak nedeniyle bebek sevki olmadığı kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Düzenleme sonrasında da çevre hastane ve illerden bebek hastalarımız yenidoğan yoğun bakım ünitemize kabul edilmiştir. Sevk işlemleri durumunda 112 koordinasyon merkeziyle iletişim halinde süreç gerçekleştirilmiştir. Bebeklerimize daha iyi hizmet vermek adına yenidoğan ünitemizde 9 ay önce yapılan düzenlemenin ülke gündeminde olan 'yenidoğan çetesi' ile ilişkilendirilmesini ve yalan haber yapılmasını şiddetle kınıyoruz. Yasal haklarımız saklı kalmak kaydıyla kamuoyunun bilgisine sunulur."

Mühendislik Mimarlık Fakültesi bünyesinde kurulan "Mergen" adlı takımın üyeleri Osman Özgün Ertan, Anıl Erke, Zeynep Ece Mızrak ve İrem Aylin Yüksel, ESOGÜ Teknoloji Transfer Ofisi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Mustafa Ulutan'ın kendilerine tahsis ettiği alanda çalışmalarını sürdürüyor.

Yazılımı ve tasarımı kendilerine ait "MRG-001" adını verdikleri örümcek görünümlü robotu üreterek bununla TEKNOFEST kapsamındaki İnsanlık Yararına Teknoloji Yarışması'nın finaline kalmayı başaran öğrenciler, robotun özelliklerini geliştirerek "MRG-002" versiyonunu tamamladı.

Gençler, deprem başta olmak üzere afetlerde ekiplerin insanlara ulaşmasına yardımcı olmasını hedefledikleri robotun yeni versiyonunda motorların kapasitesini artırdı. Her bir motorun torkunu 15 kilograma yükselten öğrenciler, robotu yük taşıyabilir hale getirdi.

Ekip üyeleri, wifi ve bluetooth üzerinden ayrı ayrı çalışabilen, GPS konum bilgisi iletme özelliğine sahip "MRG-002"nin kameralarının yüksek çözünürlüklü 'Go-Pro'ya dönüştürülmesini planlıyor.

"Mergen" takımı, gelecek ay Adana'da TEKNOFEST kapsamında yapılacak İnsanlık Yararına Teknoloji Yarışması'nın finalinde birinciliği hedefliyor.

– "GPS modunda 2 kilometre mesafeye ulaşabiliyor"

ESOGÜ Öğrenci Proje Takımları Koordinatörü ve Makine Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Gökçe Mehmet Ay, AA muhabirine, Mergen'le yaklaşık 1 yıldır yürüttükleri robot çalışmasının bitirme projesi olarak başladığını söyledi.

TEKNOFEST'e başvuran ekibin çalışkan üyelerden oluştuğunu belirten Ay, "Mezun olan öğrencilerden biri şimdiden işe girdi, hem de çok iyi bir firmada işe başladı." dedi.

Ay, üniversite bünyesinde sadece havacılık ya da savunma sanayisine değil, sivil ihtiyaçlara yönelik çalışmalar da yapıldığını dile getirdi.

Türkiye'nin afetlerle ilgili deneyimlerine değinen Ay, şu bilgileri verdi:

"Öğrencilerimiz de afet için bir robot yapma düşüncesiyle geldiler ve bunu geliştirdiler. Literatürde, belki de dünyada eşi benzeri olmayan bir çalışma haline geldi. Kozadan atılabilen bir robot, istediğimiz mesafeden afet noktasına insanın giremediği yerlere ulaşacak. Belki ileride bunu geliştirirlerse bu robotların sürüler halinde büyük alanlara müdahale etmesi ve afet çalışmalarına destek vermesi mümkün. Bu cihaz, GPS modunda 2 kilometre mesafeye ulaşabiliyor. Çalışmaların tümü prototip aşamasında, zamanla üzerinde geliştirmeler yapılacak Projede bunların otonom (kendi kendini yönetebilme) olmasını bekliyorlar. Otonom olsun, geri haber versin. Dolayısıyla afet bölgesine uçakla, helikopterle 100 robotu bırakalım. O 100 robot, afet bölgesinden bize haber versin. Bir afetzede bulduğu zaman orada bekleyerek kurtarma ekiplerine sinyal göndersin. Hayalleri bu."

– "Engebeli arazilerde daha iyi yürüyüp görüntüler alabilir"

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi Osman Özgün Ertan ise Türkiye'nin deprem kuşağında yer aldığını, projenin depremler sonrası afet bölgelerinde hızlı arama tarama yapma düşüncesinden çıktığını anlattı.

Hem can kaybını azaltmayı hem de ekiplerin can güvenliğini sağlamayı hedeflediklerini vurgulayan Ertan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Robotumuz, 'hava veya kara yoluyla yukarıdan atılıp, ulaşımın zor olduğu yerlerde dronla taşınıp ya da helikopterden atılarak sonrasında kapsülünden çıkıp yürüyebilmeli ve arama tarama yapabilmeli' diye düşünülerek tasarlandı. Üstüne kamera, kızılötesi kameralar koyularak sıcaklık ve ses algılayıcıyla enkaz altındaki insanları tespit edebilecek. Sonrasında bu bilgileri ekiplere göndermesini amaçlıyoruz. Robotumuz, yüksek ve riskli binalara arama tarama ekipleri yerine gönderilerek can güvenliği konusunda avantaj sağlayabilecek. Kapalı alanlarda tarama özelliği iyi çalışıyor. Bu nedenle savunma sanayisinde de kullanılabilir. Şu anda bluetooth veya wifi üzerinden telefonla iletişim kuruyoruz. GPS de takmayı planlıyorum. GPS, robotun konumunu telefonuma gönderiyor. Şimdilik bu mesafe kısıtlı fakat bunu daha iyi ekipmanlarla daha büyük mesafelere çıkarabiliriz. İlla telefon olmak zorunda değil. Bu bilgiler, bilgisayara da gelebilir. Mesela bir ses algıladı, bu sesin ne olduğu, insan sesine benzeyip benzemediği yapay zekayla kararlaştırılıp arama tarama ekiplerine gönderilebilir."

Ertan, robotun oluşturulmasında "katmanlı imalat" teknolojisinden yararlandıklarını, elektronik devreler hariç tüm parçaları 3 boyutlu yazıcıdan elde ettiklerini bildirdi.

İlk prototip olan MRG-001 ile TEKNOFEST'te finale kalmayı başardıklarını kaydeden Ertan, "Engebeli arazilerde genellikle tank tekerleklerini kullanıyorlar fakat örümcek bacaklarını örnek alarak bu robotu tasarladık. Engebeli arazilerde daha iyi yürüyüp görüntüler alabilir, daha karmaşık şekillerde ayakta durabilir. Çok yönlü bir robot." diye konuştu.

Mühendislik Mimarlık Fakültesi bünyesinde kurulan Savunma Sanayii Araştırmaları ve Teknolojileri Kulübü (SARTEK) ile Günaltay Roket takımları, tasarlayıp ürettikleri roket ve elektrikli araçlarla gelecekte ülke sanayisine katkı sunmayı amaçlıyor.

Finale kalmayı başaran bu öğrenci grupları, festival kapsamında 9-16 Eylül'de Aksaray Hisar Atış Alanı'nda gerçekleştirilecek "yüksek irtifa" yarışmalarında tasarladıkları roketleriyle boy gösterecek. Roket tasarlayıp üreten bir başka ekip olan Mavera Teknoji Takımı ise finale kalamadı.

SARTEK ve Günaltay Roket takımları, TEKNOFEST öncesi hazırlıklarını sürdürüyor.

ESOGÜ Öğrenci Proje Takımları Koordinatörü Makine Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Gökçe Mehmet Ay, AA muhabirine, Eskişehir'in bir havacılık kenti olduğunu, bu nedenle öğrencilerinin havacılık teknolojilerine yoğunlaştığını söyledi.

Öğrencilerin, roket tasarlayıp ürettiğini belirten Ay, "Örneğin Günaltay Roket Takımı'nın ilginç noktalarından biri, roketin parçalarını sanayide ürettiriyorlar. Lazer kesimle ya da CNC ile hazırladıkları parçaları kendileri tasarlıyorlar, monte ediyorlar ve uygulamasını yapıyorlar. Bunlar da öğrencilerin gelecekte başarılı mühendisler olmalarının yolunu açacak." dedi.

Ay, SARTEK üyelerinin, roketlerinin gövdelerini tasarladığını dile getirdi.

Kompozitin, karmaşık bir teknoloji olduğunu vurgulayan Ay, "Bu alanda belli bilgi birikimine ihtiyaç duyulmasına rağmen ona sahip oldular. Daha lisans öğrencisiyken yüksek teknolojik işler yapmayı öğreniyorlar. Yapılan işler kolay değil." diye konuştu.

Ay, öğrencilere yalnızca tekniği değil iş disiplinini ve vefa duygusunu öğrettiklerini ifade etti.

– Roketi düştüğü yerden bulup kurtaracaklar

SARTEK'in aviyonik kaptanı Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 3'üncü sınıf öğrencisi Ayberk Aslan da daha önce pek çok kez TEKNOFEST'te yer aldıklarını belirtti.

Yarışmalarda maksimum irtifaya ulaşmayı amaçladıklarını vurgulayan Aslan, şunları anlattı:

"4 kilogramlık faydalı yükümüzü bırakıp, GPS'lerle düştüğü yerleri tespit ederek oradan kurtarmaya çalışacağız. Şu an 5 kilometreden haberleşmeyi test ediyoruz. Bunu da aşarak roketimizle 12-15 kilometreye kadar haberleşmeye çalışacağız. Roketimizin maksimum irtifası 6 bin 800 metre civarında. Paraşüt ve rüzgarın etkisiyle atış alanından ortalama 15 kilometre uzağa düşecek."

Günaltay Roket Takımı'nın kaptanı Makina Mühendisliği Bölümü 4'üncü sınıf öğrencisi Metehan Üçay da ekibin, "mekanik" ve "aviyonik" bölümlerinden oluştuğunu aktardı.

Takımın kurulduğun 2021'den bu yana TEKNOFEST'e katıldıklarını söyleyen Üçay, "Önceden orta irtifa yarışlarına katıldık. Bu sene yüksek irtifa yarışlarında boy göstereceğiz. İlk 2 raporu başarıyla geçtik, son rapor için çalışmalara devam ediyoruz. Yüksek irtifada finale kalan son 13 takımdan biriyiz. Roketimizi yarışmalarda sergileyeceğiz." ifadesini kullandı.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan program, belgesel gösterimiyle devam etti.

Programda söz alan Rektör Prof. Dr. Kamil Çolak, darbe girişiminin demokrasiyi hiçe saymak olduğunu belirtti.

Çolak, darbecilerin emellerine ulaşmak için her şeyi yaptığını belirterek, "Ülkemizi karanlığa sürükleyerek yıllarca geriye götürebilecek bu hain girişim demokrasiye ve özgürlüğe yürekten bağlı milletimizin kararlılığı ve Cumhurbaşkanımız önderliğinde sergilenen şanlı direnişle durdurulmuş, Türk milletinin böyle hain emellere asla geçit vermeyeceği tüm dünyaya gösterilmiştir. İradesini demokrasiden yana koyan aziz milletimiz birliğimize kastetmeyi planlayan karanlık odaklara bundan sonra da karşılarında tam bir birliktelik şuuruyla kenetlenmiş olarak çıkacaklarının mesajını vermişlerdir. Bugün bizlere düşen ise bu gece yaşananları ve bunların arkasındakileri çok iyi bilmek, asla unutmamak ve gelecek nesillere de çok iyi aktarmaktır." diye konuştu.

Çolak, konuşmasının akabinde törene katılan öğretim görevlileriyle birlikte 15 Temmuz konulu fotoğraf sergisini ziyaret etti.