Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren, 10 ilde hava kalitesinin ölçüm, izleme, bakım, onarım, kalibrasyon ve raporlama işlemlerini yürüten Güney İç Anadolu Temiz Hava Merkezi Müdürlüğünün yılın ilk aylarına ait hava kalitesi izleme ve ölçüm raporu hazırlandı.

Sorumluluk alanlarında 37 Hava Kalitesi Ölçüm ve İzleme İstasyonu ile hava kirliliğini takip eden merkezin ilgili raporunda, şu ifadelere yer verildi:

"Isınma, sanayi ve trafik kaynaklı hava kirliliğinin tespiti ve izlenmesi için kurulmuş olan istasyonlarda partikül madde, kükürtdioksit, azot oksit, ozon, karbon monoksit gibi parametreler ölçülmektedir. İllerin meteorolojik şartları ve topografik koşulları da hava kirliliğine etki eden doğal etmenlerdir. Bölgemize bağlı illerin kış dönemi (ocak – şubat – mart) PM10 (partikül madde) ortalamaları incelendiğinde 2024 yılının 2023 yılına göre daha düşük PM10 ortalamasında olduğu görülmüştür. Özellikle Konya'da diğer illere göre 2024 yılı kış döneminin 2023 yılına göre daha yağışlı geçmesi nedeniyle PM10 kirliliğinin yüzde 25 azaldığı ve illerin temiz hava eylem planlarına uyumlu olarak tedbirler aldıkları görülmektedir."

– Hava kirliliği azalan iller Konya, Kayseri, Nevşehir, Aksaray, Niğde ve Burdur

Raporda, incelenen 10 ilde hava kirliliğinin geçen yıla kıyasla yüzde 1 ile yüzde 25 arasında değişen oranlarda azaldığı tespitine yer verildi.

Buna göre yağışlarla hava kirliliği önemli oranda azalan iller Konya'dan sonra sırasıyla Kayseri, Nevşehir, Aksaray, Niğde ve Burdur oldu.

Raporda anlık takip edilen hava kalitesinde limit değerlerinin aşılması durumunda gerekli tedbirlerin alınması için karar verici birimlere bilgilendirme yapıldığı, merkezin çalışmalarının temiz hava eylem planlarının oluşturulması aşamasında önemli rol oynadığı, analitik laboratuvarda örnekleme cihazları ile sahadan alınan numunelerin ağır metal ve uçucu organik bileşenleri analiz edilerek raporlandığı ve yetkili kurumlarla paylaşıldığı, bu sayede hava kalitesinin iyileştirilmesinin amaçlandığı vurgulandı.

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Başkanı da olan Prof. Dr. Öztürk, AA muhabirine, dünya genelinde 21. yüzyıl için büyük tehdit olarak tanımlanan iklim değişikliğinin mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklara neden olduğunu söyledi.

Hava sıcaklıklarının artışının beyin ve damar hastalıkları için risk faktörü olduğunu vurgulayan Öztürk, "Sıcak havada damarlarda genişleme oluyor, terleme oranı artıyor, sıvı miktarı azalıyor, kan daha yoğun bir hale geliyor. Kan basıncında artışlar ortaya çıkıyor, kalp ritminde düzensizlikler ortaya çıkabiliyor. Bütün bunların sonucu olarak da inmelerde, beyin-damar tıkanıklıklarında ciddi bir artış gözlüyoruz." ifadesini kullandı.

Öztürk, aşırı sıcakların beraberinde hava kirliliğinin de beyin ve damar sağlığını tehdit ettiğini kaydetti.

Aşırı sıcaklar ve kirli havanın tüm dünyada ölümcül hastalıklara neden olduğuna dikkati çeken Öztürk, "Dünya genelinde yılda yaklaşık 12 milyon kişinin kirli hava ve iklim değişikliği nedeniyle kaybedildiğini raporlar bildiriyor. Bunların 2,5 milyonu beyin-damar hastalarından oluşuyor. Kovid döneminde çok telaşlandık, insanlarımızı kaybettik, büyük üzüntüler yaşadık, önlemler aldık. Aslında aynı önlemleri, aynı alarm durumunu bu koşullar için de kullanmak lazım." diye konuştu.

– Sağlık için aşırı sıcaklardan korunmanın yolları

Öztürk, beyin sağlığı için iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı sıcaklardan korunulması gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:

"Hava sıcaklığı vücudumuzda, damarlarımızda dolaşan su miktarını, hem terleme nedeniyle, hem damarların genişlemesi nedeniyle azaltıyor. Bol miktarda sıvı almamız gerekiyor. Nerede olursak olalım sıvı alımını asla ihmal etmememiz gerekiyor. Ağır, sindirimi zor yiyeceklerden kaçınmak gerekiyor. Daha çok sebze, meyve, sıvı içeriği yüksek besinler tüketmemiz gerekiyor. Direkt sıcak altında çalışmaktan, gezmekten ya da zaman geçirmekten, olanaklarımız ölçüsünde kaçınmamız gerekiyor. Mutlaka kendimizi koruyacak kişisel önlemler almamız, şapka kullanmamız gerekiyor. Soğuk içeceklerle olabildiğince vücut ısımızı düşürmeye çalışmamız gerekiyor."

Sıcak havalara hassas olan yaşlılar gibi bazı grupların olduğunu anlatan Öztürk, olabildiğince yeşil alanlarda vakit geçirmenin hem sıcak hem de kirli havadan korunmak için önemli olduğunu dile getirdi.