HAVELSAN Modelleme ve Sensör Teknolojileri Takım Lideri Çağlar Akman, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "dijital birlik" konsepti üzerine HAVELSAN'ın uzun süredir çalıştığını söyledi.

"Dijital askerin" dijital birliğin bir bileşeni olarak en uçta, geleneksel askerin teknolojiyle harmanlanarak daha yüksek yeteneklere, daha etkin bir teknolojik yetkinliğe ulaşmasını sağladığını ifade eden Akman, Geleceğin Askeri 2024 etkinliğinde yaptıkları gösterimle bu yetkinliği anlattıklarını belirtti.

Dijital asker ve dijital birliğin olmazsa olmaz ilk parçasının kablolu-kablosuz haberleşme ağı olduğuna işaret eden Akman, hareketli bir asker için de kablosuz haberleşme donanımı kullandıklarını dile getirdi.

Askerin üzerindeki telsiz ağının hem askerlerin takım içindeki birbirleriyle olan iletişimini hem de merkezle olan iletişimini sağladığını anlatan Akman, şöyle konuştu:

"Neredesin ve nasılsın sorusuna cevap veren, sürekli olarak askerlerimizin dış ortamda veya GPS'in çalışmadığı, engellendiği veya karıştırıldığı ortamlarda ise 8 patente sahip olduğumuz bir ultra geniş band teknolojisi kullanmaktayız. Bu sayede kesintisiz olarak askerlerin hem dış ortamda hem de daha önceden girilmemiş çeşitli iç ortamlarda konumlarının takibini sağlayabilmekteyiz. Bu konumlarının takibi sadece takım içindeki askerlerin birbirleriyle paylaşılmasını hedeflemiyor. Aynı zamanda da uzak karargahlardan da takibini hedeflemektedir. Neredesin sorusunun yanında nasılsın sorusu için de giyilebilir bir saat kullanmaktayız. Bu giyilebilir saatte de akıllı saatlerin ölçtüğü, kanındaki oksijen seviyesi, kalp ritmi veya vücut sıcaklığı gibi bilgileri elde etmenin yanı sıra çeşitli anomalleri, askerin düşüp düşmediği, dinlenip dinlenmediği, koşmasından yürümesine kadar çeşitli aktivitelerin tespit edilebildiği, yorgunluk analizinin, stres seviyesi analizinin tespit edildiği, hatta çeşitli anomalilerden dolayı da yaralanmanın tespit edildiği bir çözüm sağlamaktayız."

Bu sayede bir komutanın uzaktan elde edemeyeceği yaralanma bilgisi veya anomalinin ortaya çıkarılmasını sağladıklarını aktaran Akman, bu çözümü teknoloji hazırlık seviyesi 7 seviyesinde ürünleşme aşamasına getirdiklerini bildirdi.

Kurumlarla ve son kullanıcılarla yapacakları toplantılarla ürünün şeklinin belirleneceğini ifade eden Akman, oluşturdukları sistemde hazır donanımlar kullandıklarını, işin asıl önemli kısmının ise kullanılan özgün yazılım ve algoritmalarda olduğunu vurguladı.

Bu bilgiler sayesinde istenirse sahadaki askerin bir tablet vasıtasıyla canlı olarak konum ve durum takibini yapabildiğini belirten Akman, ayrıca artırılmış gerçeklik veya sanal gerçeklik gözlükleriyle bu bilgilerin komutana gösterilebileceğini kaydetti.

Bu sistemle hem sahadaki aktif operasyonda olan askere hem de operasyonu yöneten uzaktaki komutana durumsal farkındalık sağlandığını anlatan Akman, "Olabildiğince sade şekilde algılayıcı veya donanımlar kullandık. Çünkü sahada operasyon halinde olan askerin üzerine onlarca giyilebilir sensör takılması onun hareketliliğini azaltmaktadır. Bütün bu çalışmayı şu anda çeşitli çözümler birden fazla sensörle yapabiliyorken, biz günün sonunda tek bir saatle bunu hedeflemekteyiz. İddia ettiğimiz şey tek bir giyilebilir ürün vereceğiz ve tek bir giyilebilir ürünle çoğu ihtiyaç olan bilgiyi elde edeceğiz." dedi.

Hem sivil hem de askeri kullanım konseptiyle geliştirdikleri sistemin itfaiye, polis ve sağlık ekiplerine yönelik de çözüm sağladığını söyleyen Akman, donanım ve yazılımları daha da güçlendirerek askeri ihtiyaçları karşılayacak şekilde bir çözüme imza attıklarını belirtti.

– "Dünya ile kafa kafaya, bazı alanlarda öndeyiz"

Sistemin prototipinin hazır ve operasyon ortamında denenmiş düzeyde olduğuna işaret eden Akman, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Ürünleşme için son kullanıcılarla bir masaya oturup, ihtiyaçları çok net belirleyip, bu ihtiyaca göre şekillendirmemiz lazım. Tek bir saatten bütün bu sistemin birleşmesinden bahsediyoruz. Bu kola, ayak bileğine, kaska, omuza takılıyor olabilir. Ölçmek istediğimiz tüm bilgileri aktarıyoruz. Son kullanıcılar bu bilgilerin bir kısmına ihtiyaç duyup bir kısmına ihtiyaç duymayabilir. Ürünleşme dediğimiz kısımda son kullanıcılarla aynı masaya oturup ihtiyaç makamı ile mühendislik makamının aslında aynı dengeye geldiği ve ürünün gereksinimlerinin çok net belirlediği bir çizgiyi çizmemiz gerekiyor. Buna hazırız. Yani en kısa zamanda da göreceğinizi umut ediyorum. Son kullanıcıların ürüne ilgisi çok büyüktü. Görünen o ki çok yakın zamanda bir araya gelip detayları konuşmaya başlayacağız. Biz de onlar da en kısa zamanda bu ve benzeri çözümleri kendi bünyelerinde görmek istiyorlar. Biz mühendislik olarak hazırız. En kısa zamanda da bir araya geleceğimizi görüyorum."

Çağlar Akman, dünyada bu alanda çeşitli çalışmalar bulunduğuna değinerek, şöyle devam etti:

"Bu alanda dünyayla yarışabilir durumda olduğumuzu, hatta çeşitli önde gelen araştırma kurumları ve büyük kuruluşlarla ultra geniş band teknolojisi, göreli konumlandırma, iç ortamda kesintisiz konumlandırma ve sağlık bilgilerinden türetilmiş durumsal farkındalık bilgileri konusunda kafa kafaya ve bazılarında da önde olduğumuzu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim."

Kamu İhale Kurumu ile HAVELSAN arasında kurumun iş süreçlerinde yapay zekanın sunduğu olanaklardan yararlanılmasına yönelik sözleşme imzalandı.

Sözleşmeyle Kamu İhale Kurumu tarafından yürütülen uygulamalarda hizmet kalitesinin artırılması, idari süreçlerin hızlandırılması, veri yönetim ve raporlama işlemlerinin daha sistematik bir hale getirilmesi, yapay zeka teknolojik altyapılarının kurum teknoloji kültürüne kazandırılması amaçlanıyor.

Bu kapsamda; kurum sunucularında on-premise (kurum içindeki fiziksel sunucular üzerinde kurulum ve işletim) olarak çalışacak MAIN Yapay Zeka Platformu ile verilerin sınıflandırılması, özetlenmesi, kurum dokümanları, verileri üzerinde akıllı arama ve dijital asistan olarak hizmet verilmesi sağlanacak. Kurumun ihtiyaçlarına göre belirlenmiş çözüme uygun olan büyük veri uygulamaları ve araçları kurulacak. Ayrıca İş Zekası Platformu'nun da devreye alınması hedefleniyor.

– ⁠Güvenli yapay zeka

HAVELSAN mühendisleri, son dönemde tüm dünyada adından söz ettiren doğal dil işleme alanındaki yapay zeka modellerine milli alternatif geliştirdi.

"Üretken yapay zeka" kategorisindeki ürün için Çok Fonksiyonlu Yapay Zeka Ağı anlamına gelen Multifunctional Artificial Intelligence Network kelimelerinin ilk harflerinden oluşan ve aynı zamanda "ana" karşılığına sahip "MAIN" ismi seçildi.

Kamu ve askeri kurumların yapay zekayı veri güvenliğini koruyacak şekilde kullanabilmesi için yürütülen çalışmalar sonunda MAIN'in ilk sürümü tamamlandı.

Şu anda kullanılan tüm modellerin temel özelliklerine sahip olan MAIN, verilmiş içeriği ve metni saniyeler içerisinde özetleyebiliyor, açık kaynaklı verilerden bilgi getirebiliyor, kod yazabiliyor, tüm bu fonksiyonlar çeşitlendirilebiliyor.

HAVELSAN, MAIN'i kapalı kutu olarak kullanıcılarına sağlıyor. Bu şekilde de veri kaçağı ya da buradaki anlamlandırılmış verilerin herhangi bir yerde kullanılması önleniyor.

MAIN'in ilk sürümünde daha çok metin odaklı fonksiyonlar üzerinde durulurken, sonraki aşamalarında bunlara görüntü ve ses işleme eklenecek.