Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı 4'üncü büyük işletme olarak Kırşehir'de faaliyet gösteren Malya Tarım İşletmesi'nde, sadece Kırşehir için değil, düzensiz ve az yağış alan bozkır coğrafyası ile İç Anadolu Bölgesi'ndeki çiftçiler için alternatif olabilecek hububat ürünlerinin ekimi gerçekleştiriliyor.

Malya Tarım İşletmesi Ziraat Mühendisi Asiye Bakırtaş, AA muhabirine, bozkır coğrafyasına ideal ürünler için çalışma yürüttüklerini, deneme ekimlerinin ardından ürünleri çiftçilere önerdiklerini ve bilgilendirme yaptıklarını söyledi.

Bu sezon işletme genelinde yaklaşık 65 bin 485 dekarda buğday, arpa ve yem bitkileri ekimi yaptıklarını anlatan Bakırtaş, çiftçilerin kendilerini geliştirmeleri ve doğru alternatif ürünleri kullanmaları için 10 dekardan daha fazla alanda deneme çalışmalarına da devam ettiklerini belirtti.

Bakırtaş, işletmede bozkır topraklarına uygun, verimi yüksek çeşitlerin deneme ekimlerinin yapıldığına değinerek, "Adaptasyon denememiz 22 çeşitten ve her bir deneme parseli 500 metrekareden oluşuyor. 2 çeşit bisküvilik, 14 çeşit ekmeklik, 1 çeşit makarnalık olmak üzere 17 çeşit buğday ve 5 arpa çeşidimizin denemeleri yapıldı. Arpa ve buğdayda deneme ekimleri tamamlandı." dedi.

– "En doğru çeşit için denemeleri yapmaktayız"

Üreticinin verim kaybını en aza indirmeyi hedeflediklerini vurgulayan Bakırtaş, yapılan ilk incelemede "Kıpçak", "Selamibey", ”Bezostaja", "Bozkurt", "Balkır" buğday çeşitleri ile "Burakbey", "Bozlak", "Sayım-40" ve "Misket" arpa çeşitlerinin bölgeye uygunluğunun tespit edildiğini bildirdi.

Bakırtaş, arpa ve diğer çeşitlerle ilgili detaylı inceleme ve raporlamanın devam ettiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

"Bozkır toprakları kurak ve yağış az düşüyor, buna uygun farklı çeşitlerin denemesini yapıyoruz, çiftçiler için alternatif ürünleri tespit ediyoruz. Kırşehir, Yozgat, Kırıkkale, Nevşehir, Aksaray gibi iller için uygun denemelerdir bunlar. Bölge köylerin yanı sıra çevre il ve ilçelerden de çiftçilerimiz gelerek denemeleri yerinde inceliyor ve bizlerden bilgi alıyor. İşletmemizdeki ziraat mühendisleri ve teknik arkadaşlarımızla deneme ekimlerini analiz edip raporluyoruz. Yağışın az ve düzensiz olduğu bozkır topraklarında bu tür denemelerin önemi oldukça yüksektir. Çiftçilerimiz için verim kaybını en aza indirebilecek, en doğru çeşit için denemeleri yapmaktayız."

TMO Beypazarı Ajans Müdürlüğünden alınan bilgiye göre, bölgede hububat alımları için geçici süreyle Antakya TMO Müdürü Ahmet Özdemir görevlendirildi.

Bu yıl çiftçilerden 33 bin ton hububat alımı yapıldı. Alımdan itibaren çiftçilerin hububat parası 20 gün içerisinde banka hesaplarına yatıyor.

Malya Tarım İşletmesi Müdür Yardımcısı Yaşar Alasulu, AA muhabirine, işletmedeki 218 bin 828 dekar arazinin yaklaşık 150 bin dekarında bitkisel üretim yapıldığını söyledi.

Kırşehir ve bölgede hakim olan karasal iklim nedeniyle kuru tarım yapıldığını belirten Alasulu, üretim yapılabilen arazinin yaklaşık yarısına hububat ekildiğini, yarısının ise nadasa bırakıldığını ifade etti.

Bu yıl 28 bin 403 dekarda "Bayraktar-2000", 10 bin 75 dekarda "Bezostaja-1", 2 bin 430 dekarda "Es-26" ve 750 dekarda "Kıpçak" buğday çeşitlerinin ekiminin yapıldığını anlatan Alasulu, 11 bin 984 dekara "Tarm-92", 3 bin 150 dekara "Burakbey" arpa çeşitleri, 1817 dekara "Altınova-2002" tohumluk fiğ ile 6 bin 876 dekara "Emre" çeşidi tohumluk korunga ekildiğini dile getirdi.

– Ürünler sertifikalı tohumluk olarak çiftçilerin kullanımına sunulacak

Alasulu, toplamda 65 bin 485 dekar alanda hububat ve yem bitkileri ekimi yaptıklarına işaret ederek, temmuzda başlayan hasadın 20 biçerdöver ve 8 kamyonla gerçekleştirildiğini söyledi.

Bu yıl elde etmeyi hedefledikleri 15 bin ton hububat ve yem bitkilerini modern tohum hazırlama tesislerinde sertifikalı tohumluk olarak hazırlayıp bayiler aracılığıyla çiftçilerin kullanımına sunacaklarını belirten Alasulu, şunları kaydetti:

"Verimde yağışın etkisi büyüktür. Yağışın yıl içindeki dağılımı da miktarından daha önemlidir. Yağışın tam dağılımı ise verimi artıran unsurdur. Bu yıl nisanda yaşanan kuraklığın etkisi ve yağışların yetersizliğine rağmen sertifikalı tohum kullanımı ve teknik çalışmalar sayesinde iyi bir rekolte elde etmeyi başardık. Çiftçilerimize de sertifikalı tohum kullanmalarını tavsiye ediyoruz. Çiftçilerimiz sertifikalı tohum kullanımıyla en az yüzde 25 verim artışı sağlayacaklardır."

Hasadı teknik personelin kontrolüyle zamanında yaparak biçerdöverlerde dane kaybını en aza indirmeye çalıştıklarını dile getiren Alasulu, hasadı en verimli ve kayıpsız şekilde tamamlamaya özen gösterdiklerini ifade etti.

Haliloğlu, 8 dönümlük bahçesinde gazetecilere, lavantanın, hububata alternatif ürün araştırırken dikkatini çektiğini, bahçeyi 2021'de yurt dışından getirdiği 15 bin fideyle oluşturduğunu söyledi.

Lavantanın Türkiye'de yaygınlaşmaya başladığını, Yozgat'ın iklimine de çok uygun olduğunu belirten Haliloğlu, "Dördüncü yılımızda 3. hasadımızı yapıyoruz. Katma değerli ürün üretilmesi açısından lavanta, Yozgat için tavsiye edebileceğim bir ürün." dedi.

Lavantanın hububata göre çok daha avantajlı olduğunu ifade eden Haliloğlu, "Lavanta yağının litresini, ortalama 2 bin liraya satıyoruz. Bölgemizde tarlalar genellikle nadasla kullanılır. Bir yıl ekilir, bir yıl bekler. Bir hesap yapıldığında tarlaya buğday veya arpa yerine lavanta ekersek masrafı da düştüğümüzde yıllık 40-50 bin lira getirisi olabilir." diye konuştu.

Haliloğlu, lavantanın ilaç ve kimya sanayinde kullanıldığını, fazla üretilip ihracatının da yapılabileceğini sözlerine ekledi.

İlçe Tarım ve Orman Müdürü Yusuf Canbolat, gazetecilere yaptığı açıklamada, 770 bin dekar hububat ekili ilçede hasat döneminin başladığını bildirdi.​​​​​​​

Hasat yapılan bölgelerde ekiplerce dane kaybının sürekli denetleneceğini belirten Canbolat, şunları kaydetti:

"Bu sene hububatta verim yüzümüzü güldürecek gibi gözüküyor. Şu an bire 10 gibi bir verim alınabiliyor. Çiftçilerimiz, tarlalarda biçim yapılırken biçerdöver sahiplerini dane kaybı konusunda uyarmalılar. Ayrıca hasat sonrası anızların yakılmaması gerekir. Çiftçilerimiz bu konuya çok dikkat etmeli. Anız yakılmasının birçok zararı var. Yakanlar cezai yaptırımla karşı karşıya kalacaklar. Çiftçilerimize bol ve bereketli hasatlar diliyorum."

TMO görevli müdürü Ahmet Özdemir, bölgedeki üreticilerin hububatlarını alım merkezine getirerek teslim etmeye başladığını ifade etti.

Hububatın TMO'ya teslim edilmesinin ardından parasının çiftçinin hesabına yatırıldığını aktaran Özdemir, "Beypazarı merkez, Ayaş, Tacettin, Eymür TMO merkezlerinde alımlar sürerken, önümüzdeki haftalarda Göynük TMO merkezini de açarak alımlar başlatılacak." dedi.

Çubuk Belediye Başkanı Baki Demirbaş ve Ziraat Odası Başkanı Orhan Gülle, Sünlü Mahallesi’nde yaklaşık 150 dekarlık alanda oluşturulan TMO merkezini ziyaret etti, buğdaylarını veren üreticilerle görüştü.

Demirbaş, gazetecilere, TMO'nun 3 yıldır ilçede alım yaptığını, buğday hasadı bitene kadar bunun süreceğini aktararak, "Çiftçimiz TMO sayesinde ürününü piyasa değerinden daha aza satmadan verebiliyor. Bu anlamda üreticilerimiz mağduriyet yaşamıyor. Tüm emeği geçen yetkililerimize, teşekkür ediyorum." dedi.

İlçede odaya kayıtlı 5 bine yakın üreticinin bulunduğunu, TMO alımıyla ilçede hububat ekimin arttığını bildiren Gülle de "Çiftçimiz TMO sayesinde ürününü değerinde satacak. Alım merkezindeki kolaylık ve fiyatlardan çiftçilerimiz gayet memnun. Şu anda buğday 9 lira 50 kuruşa alınıyor. Bunun üstüne de primler ilave edilecek." ifadesini kullandı.

Anız yangınlarıyla ilgili de uyarılarda bulunan Gülle, bu yöntemin hem toprağı hem de topraktaki canlıları yok eden tehlikeli uygulama olduğunu kaydetti.

Tohum üretimiyle ülkede ilk sırada yer alan Konya'da, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı araştırma enstitüleri ve özel sektör kuruluşlarının çabalarıyla yerli ve milli çeşitlerin ıslahı ile sahada ekiliş oranları da artıyor.

Konya Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsünün ortaklaşa yürüttüğü proje kapsamında ıslah çalışması yapılan, "İkonya" adlı ekmeklik buğday çeşidinin hasadı gerçekleştirildi.

"İkonya", Altınekin'in Akköy Mahallesi'nde verim ve kalitesiyle çiftçiyi sevindirdi.

– "Artık tohum ithal eden bir ülke değiliz"

Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Birol Ercan, AA muhabirine, merkezde yürüttükleri ıslah çalışmalarında çeşitlerin veriminde ortalamanın üzerine çıkmayı amaçladıklarını söyledi.

Buğday ve arpada tescilli ürünlerin geliştirildiğini vurgulayan Ercan, şöyle konuştu:

"Alveograf enerji değeri (buğday unu kalite değeri) un sanayicisinin kalite kriteri olarak benimsediği bir değer. Islah stratejimizde verimleri artırırken kaliteyi de mümkün olan en üst düzeye taşımayı amaçlıyoruz. Türkiye'de ekimi yaygın olan bir çeşidin alveograf değeri 100'lerdeyse İkonya'nın 280'lere çıkıyor. Yüzde 200-250 civarında kalitede artış sağladık. Sulu alanlarda dekarda 600 ila 900 kilogram arasında verim değeri var. Yeni geliştirilen hububat çeşitleri, soğuk veya zararlılarından etkilenmeden, geniş ekolojilerde rahatlıkla üretilebilen çeşitler olarak tescil edildi. Artık tohum ithal eden bir ülke değiliz. Devletimizin verdiği desteklerle çok ciddi tohum üretimi yapan hatta bunu ihraç eden bir ülkeyiz. Çok ciddi tohumculuğumuz gelişti ve bu devam ediyor."

– Çiftçiler memnun

Mahalledeki genç çiftçilerden ziraat mühendisi Raşit Akköylü de tarlasında hasadı yapılan çeşidin ilgi uyandırdığını belirterek, "Tohumdan gayet memnunuz. Sulu şartlarda denedik. Verim, dekarda 650 kilogram civarında. Seneye ekmeye devam edeceğiz. Çiftçilerimize tavsiye ederim." dedi.

Altınekin Ziraat Odası Başkanı Bekir Kağnıcıoğlu ise "İkonya"nın bölgede ekiminin yaygınlaşmasını beklediğini dile getirdi.

İlçede sulu tarımın yaygın olduğunu anlatan Kağnıcıoğlu, "Yer altı suları çekiliyor, kuraklık da ciddi bir risk. Çiftçilerimiz az su tüketen bitkilere yöneldi. İkonya çeşidi, sulu da ekiliyor. Çiftçimiz, az suyla yüksek verim ve kalite bekliyor. Yabancı menşeli tohumlar ekiliyordu, inşallah İkonya bunlara rakip olur. Piyasanın üzerinde fiyatlanacağını umuyorum, kaliteli bir çeşit." diye konuştu.

Alımlar için geçici süreyle, TMO Beypazarı Ajans Müdürlüğüne Hatay-Antakya TMO Müdürü Ahmet Özdemir görevlendirildi.

TMO görevli müdürü Ahmet Özdemir, yaptığı açıklamada, Ayaş, Nallıhan Eymir ve Beypazarı Merkezinde hububat alımlarına başlandığını söyledi.

Bu yıl 30 ila 40 bin ton alım yapılmasının planlandığını belirten Özdemir, "Şu ana kadar 15 bin ton arpa ve buğday alımında bulunduk. Alımdan itibaren çiftçinin hububat parası 20 gün içinde banka hesabına yatıyor. 2-3 ay sonrası ödeme yapıldığı söylemleri tamamen asılsızdır. Bu yıl 30 ila 40 bin ton alım yapılmasını planladık. Geçen yıl aldığımız 100 bin ton hububat halen yığınlarda duruyor." diye konuştu.

TMO alım merkezine arpalarını veren çiftçilerden İlhami Çalışkan ise bu yılki fiyatlar ile geçen seneki fiyatlar arasında çok fark olmadığını söyledi.

Ziraat Odası Başkanı Ramazan Çınar, Bahçelievler Mahallesi'ndeki kantar ve depolama sahasında düzenlenen programda, buğday ve arpa alımlarının randevu sistemine göre yapıldığını kaydetti.

Çınar, "Hububat alımlarında çiftçilerin kalıcı bir yeri oldu. Üreticiler, ürünlerini randevulu sistemle teslim edecekler. Şu an bir eksiğimiz kaldı, oda lisanslı depo. Lisanslı deponun ilçeye kazandırılması noktasında gerekli çalışmaları yapıyoruz. Çiftçilerin ihtiyacını karşılamak için ne gerekiyorsa yapacağız." ifadesini kullandı.

Belediye Başkanı Hasan Ustaoğlu da çiftçiler için gerekli çalışmaları yaptıklarını belirtti.

Karapınar Ticaret Borsasında yapılan açılış programında konuşan Karapınar Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Ulusoy, sezonun hayırlı ve bereketli olmasını diledi.

Ulusoy, "Hasat başlangıcında olmamız sebebiyle çiftçilerimizden dane kayıplarının önüne geçmek için zamanında hasat yapmalarını ve bakımları yapılmış biçerdöverler ile hasat yapmalarını istiyoruz. Bu hassasiyet hem çiftçilerimizin hem de tarımsal ekonomimizin faydasına olacaktır." diye

Açılış programı İlçe Müftüsü Dr. Sırrı Fuat Ateş'in duası ile devam etti.

Sezonun ilk mahsul arpasını 10 bin 100 lira ton fiyatla satın alan Tahsin Görgülü ve yılın ilk mahsul arpasını satan Hüseyin Aksöz, Karapınar Ticaret Borsası tarafından çeyrek altınla ödüllendirildi.

Programa Karapınar Kaymakamı Şenol Öztürk ve Belediye Başkanı İbrahim Önal da katıldı.

Aynı zamanda Konya Ticareti Borsası (KTB) Başkanı olan Çevik, AA muhabirine, yeni hasat sezonuyla çiftçilerin hareketlendiğini söyledi.

Gıdanın son yıllarda öneminin giderek arttığına işaret eden Çevik, ürün fiyatlarının, kalitesine göre piyasada belirlenmesi gerektiğini dile getirdi.

Çevik, hububat fiyatları açıklanmadan önce, Çukurova ve Güneydoğu'da buğdayda 9-10 lira, arpada ise 7-7,5 lira bandında bir fiyat oluştuğunu aktardı.

Türkiye'nin, hububat noktasında dünyayla endeksli hareket etmeye başladığını anlatan Çevik, "Dünyanın gittiği nokta neyse biz de oraya doğru gidiyoruz. Borsalarda kaliteli buğday ve kaliteli arpa devletin müdahil fiyatının üzerinde işlem görüyor, buna seviniyoruz. Bugün birinci, ikinci ve üçüncü sınıf buğdaylardaki her baremde fiyat farkları oluştu. Burada da kalite ön plana çıksın diye." ifadesini kullandı.

– "Hububat fiyatları dünya fiyatlarıyla aynı olsun"

Dünya piyasalarında, buğdayın tonunun 250, arpanın ise 190-200 dolar bandında olduğunu vurgulayan Çevik, şunları kaydetti:

"Her ülke kendi çiftçisine üretim desteği veriyor. Bugün Rusya, çiftçisine 700 rubleye kadar destek veriyor. Rusya'da oluşan fiyatlar dünya fiyatlarının etkisi altında. Maliyetleri kurtarmıyor ama devlet destek veriyor. Bizde de buğdayda 1000 lira olan destek bu yıl 1750 liraya çıktı. Bunun için bakanlığımıza teşekkür ediyoruz. Yeni ekim sezonunda ise mazot, gübre ve tohum desteğinin artırılması gerekiyor. Dünyayla paralel gidelim, dünya fiyatlarının altında fiyatımız olmasın. Çiftçinin maliyeti yüksekse, verilen destekler artırılsın."