Şirketten yapılan açıklamaya göre, risk ve güvenlik yönetimi pazarı, hem Türkiye'de hem de küresel ölçekte hızlı bir büyüme kaydediyor. Küresel sigorta ve reasürans pazarının büyüklüğü 2024 itibarıyla 730 milyar doları aşarken, her yıl yaklaşık 50 milyar dolarlık yeni kapasiteye ihtiyaç duyuluyor.

Öte taraftan 2023 itibarıyla doğal afet kaynaklı sigortalı kayıplar bir önceki beş yıllık döneme göre 83 milyar dolardan 106 milyar dolara yükseldi. Özellikle şiddetli fırtına, yangın ve sel gibi iklim değişikliğine bağlı olaylar, toplam kayıpların yarısından fazlasını oluşturuyor. Doğal afetler ve iklim değişikliği kaynaklı olaylar, bu büyümenin önemli itici güçleri arasında yer alıyor. Yapay zeka ve veri analitiği gibi yeni teknolojiler ise risklerin daha doğru bir şekilde değerlendirilmesine olanak sağlıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO'su Murat Çiftçi, Türkiye'de risk yönetiminin büyük doğal afetler ve jeopolitik riskler nedeniyle son yıllarda daha fazla öncelik kazandığını aktardı.

Çiftçi, 2023 Kahramanmaraş depreminin, reasürans şartlarının yeniden yapılandırılmasına yol açtığına işaret ederek, "Bu durum yerel sigorta şirketlerinin etkinliğini artırarak sektördeki sermaye akışını güçlendirdi. Türkiye'de sigorta penetrasyonu hala dünya ortalamasının altında, bu da büyüme potansiyelinin oldukça yüksek olduğunu gösteriyor. Siber güvenlik, parametrik sigorta çözümleri ve gömülü sigorta gibi yenilikçi ürünler, bu büyümeyi hızlandıran faktörler arasında yer alıyor. Siber reasürans pazarında portföy genişletme çalışmaları, sektörün hızla olgunlaşmasına katkıda bulunuyor." ifadelerini kullandı.

– "Yeni teknolojiler, sigorta ve reasürans sektöründe önemli değişikliklere neden oluyor"

Risk yaklaşımlarını dönüştüren yeni teknolojilerle ilişkin bilgi veren Çiftçi, "Yeni teknolojiler, sigorta ve reasürans sektöründe önemli değişikliklere neden oluyor. Yapay zeka (AI) ve makine öğrenimi, büyük veri setlerini analiz ederek risk tahminlerini daha doğru hale getiriyor ve sigorta taleplerinin değerlendirilmesini hızlandırıyor." yorumunda bulundu.

Çiftçi, nesnelerin internetinin (IoT), gerçek zamanlı veri toplama imkanı sunarak, özellikle yangın veya su baskını gibi risklerin önceden tespit edilmesini sağladığına dikkati çekerek, blokzincir teknolojisinin ise akıllı sözleşmelerle sigorta işlemlerini otomatikleştirerek süreci hızlandırdığını ve veri güvenliğini artırdığının altını çizdi.

Parametrik sigorta çözümlerinin belirli tetikleyicilere dayalı hızlı ödeme yaparak sektörde yenilik yaratırken, sigorta bağlantılı menkul kıymetlerin (ILS) reasürans sektöründe sermaye akışını desteklediğini ve özellikle doğal afet risklerini yönetmek için kullanıldığı bilgisini paylaşan Çiftçi, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Gömülü sigorta (Embedded Insurance) ise sigorta çözümlerinin üçüncü taraf ürünlere entegre edilmesiyle müşteri deneyimini kolaylaştırıyor. Ayrıca, siber güvenlik teknolojileri, fidye yazılımlarına karşı koruma sağlıyor ve şirketlere daha güçlü siber risk modelleri geliştirme imkanı sunuyor. Tüm bu teknolojiler, büyük veri analitiği ile poliçe şartlarının optimize edilmesinde ve müşteri davranışlarının daha iyi anlaşılmasında kritik bir rol oynuyor. Yeni teknolojiler, risk yönetimi süreçlerini daha hızlı, şeffaf ve etkin hale getirerek geleneksel yaklaşımların ötesine geçiyor, proaktif ve müşteri odaklı bir sigorta anlayışının temelini oluşturuyor."

Çiftçi, şirketlerin risk yönetimine yönelik yapması gerekenlere ilişki, şirketlerin etkin bir risk yönetimi stratejisi geliştirebilmesi için kapsamlı, proaktif ve teknolojik altyapıya dayalı bir yaklaşım benimsemeleri gerektiğini anlattı.

İlk adım olarak, şirketlerin operasyonel, finansal, siber, çevresel ve jeopolitik riskleri kapsayan bir risk profili oluşturmasını ve bu riskleri olasılık ve etkilerine göre önceliklendirmeleri gerektiğine değinen Çiftçi, şunları kaydetti:

"Risklerin etkin yönetilmesi için yapay zeka ve veri analitiği gibi teknolojiler kullanılmalı, IoT ve blokzincir tabanlı sistemlerle gerçek zamanlı izleme yapılmalıdır. İş sürekliliği ve kriz yönetimi planları, olası senaryolara hazırlıklı olmak için düzenli olarak test edilmelidir. Siber güvenlik altyapısının güçlendirilmesi, özellikle fidye yazılımları ve veri ihlalleri gibi tehditlere karşı proaktif çözümler sunar. Sigorta çözümleri de risk yönetiminin önemli bir parçası olarak siber sigorta ve parametrik sigortalar gibi ürünler ile şirketlere güvence sağlar. Şirketler ayrıca ESG uyumunu sağlayarak çevresel ve sosyal riskleri de göz önünde bulundurmalıdır. Son olarak, risk yönetimi stratejilerinin etkinliği sürekli olarak izlenmeli ve piyasa dinamiklerine göre güncellenmelidir."

Çiftçi, iş süreçlerinde yeni teknolojilerle risk entegrasyonunun şirketleri daha verimli ve dayanıklı hale getirdiğini vurgulayarak, bu kapsamda ilk olarak risk noktalarının belirlenmesini ve hangi teknolojilerle destekleneceğinin analiz edilmesi gerektiğine işaret etti.

IoT cihazlarıyla operasyonel risklerin gerçek zamanlı izlenebileceğini, blokzincirle ise veri güvenliğinin artırılabileceğini bildiren Çiftçi,"Teknoloji seçiminde, yapay zeka veya parametrik sigorta gibi çözümler şirketin ihtiyaçlarına göre belirlenmeli ve bu teknolojilerin ölçeklenebilir olması gereklidir, böylece büyüyen iş süreçlerine uyum sağlanabilir. Teknolojilerin entegrasyonuna başlamadan önce, küçük ölçekli pilot projelerle testler yapılmalı ve bu süreçte karşılaşılan riskler gözlemlenmelidir. Veri güvenliği ve uyum da bu sürecin önemli bir parçasıdır. Özellikle IoT ve yapay zeka gibi teknolojiler kullanıldığında, siber güvenlik önlemleri güçlendirilmeli ve tüm sistemler sektörel düzenlemelere uygun hale getirilmelidir. " şeklinde görüş belirtti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, uluslararası savaşlar, küresel sigorta sektörünü de etkiliyor. Sigorta alanında risk faktörünün artması, primlere de önemli artış olarak yansıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Çiftçi, özellikle Rusya-Ukrayna ve İsrail-Filistin savaşlarının ortaya çıkardığı jeopolitik risklerin sigorta sektörü üzerinde derin bir etki yarattığını belirtti.

Çiftçi, "Jeopolitik gerilimler ve silahlı çatışmalar, sigorta piyasasında belirsizliği artırarak sermaye maliyetlerini yükseltti. AM Best'e (kredi derecelendirme kuruluşu) göre de, küresel reasürans sektörü bu belirsizliklerle başa çıkabilmek için fiyatları artırmak zorunda kaldı." ifadesini kullandı.

Dünyada süregelen ülkeler arası savaş ortamının sigorta sektörüne yansıması hakkında bilgiler veren Çiftçi, "Rusya-Ukrayna savaşı sonrası sigorta primlerinde yüzde 20-30 oranında artışlar gözlemlendi. Özellikle havacılık ve denizcilik sigortalarında bu artışlar çok daha belirgin oldu. İsrail-Filistin çatışmasının bölgesel etkileri sınırlı kalsa da, küresel reasürans piyasaları üzerinde ek yük oluşturdu. Sigorta şirketleri, savaş risklerini kapsamak için daha yüksek primler talep etmek zorunda kaldılar​. Savaşlar, politik risklerin artmasıyla bazı sigorta şirketlerinin pazardan çekilmesine dahi yol açtı." açıklamalarında bulundu.

Çiftçi, özellikle savaş bölgelerinde faaliyet gösteren sigortacıların, operasyonel riskler nedeniyle geri çekildiğine dikkati çekerek "2023'te küresel sigorta piyasasında yüzde 5-10 oranında bir azalma olduğu tahmin ediliyor. Özellikle Rusya'ya yönelik yaptırımlar nedeniyle birçok büyük Batılı sigorta şirketi pazardan çekilmek zorunda kaldı." değerlendirmesinde bulundu.

Savaşların, sektörde büyüme hızını yavaşlattığını ancak aynı zamanda belirli alanlarda yeni fırsatlar da sunduğunu vurgulayan Çiftçi, jeopolitik belirsizliklerin, sigorta şirketlerinin yeni ürünler geliştirmesine olanak tanıdığını ifade ederek, şunları kaydetti:

"Özellikle siber güvenlik, politik şiddet ve savaş riskine yönelik sigorta talepleri, artış gösterdi. Uzun vadede bu alanların sigorta sektöründe büyüme motoru olması bekleniyor​. Havacılık, denizcilik, enerji ve siber sigortalarda savaş kaynaklı riskler nedeniyle prim artışları yaşandı. En fazla talep edilen sigorta ürünleri, özellikle savaş riskleri, politik şiddet, terör ve nakliyat sigortaları oldu. Savaş ortamı, terk edilmiş varlıklar ve politik risk sigortaları gibi yenilikçi ürünlerin gelişmesine zemin hazırladı. Özellikle terk edilmiş varlık teminatları, savaş bölgelerinde bırakılan ve fiziken zarar görmeyen mülkler için önemli hale geldi. Sigorta şirketleri, esnek poliçe yapılarıyla bu risklere karşı müşterilerini korumak için yeni çözümler sunmaya başladı​."

– "2023'te nakliyat savaş riski sigortalarına olan talep yüzde 40 oranında arttı​"

Çiftçi, nakliyat sigortalarının da savaş döneminde öneminin arttığının altını çizerek, savaş risk sigortalarının, özellikle yüksek riskli bölgelerde faaliyet gösteren lojistik firmaları için kritik hale geldiğini aktardı.

Bu sigortaların, gemi ve kargo sahiplerini savaş ve çatışmalardan doğan zararlar için korumaya aldığını vurgulayan Çiftçi, şu açıklamalarda bulundu:

"2023'te nakliyat savaş riski sigortalarına olan talep yüzde 40 oranında arttı​. 2022'de Rusya-Ukrayna savaşının başlangıcından itibaren Karadeniz'den çıkan gemiler, uluslararası sigorta firmalarından ek teminatlar da almaya yöneldi. Bunun sonucunda, hem primlerde ciddi bir artış oldu hem de nakliyat sigortalarına olan talep dünya genelinde hızla yükseldi. Bu dönemde bazı sigorta şirketleri, riskin büyüklüğünden dolayı teminat vermekte zorlandı, bazıları ise bu bölgeye olan kapsama alanlarını tamamen geri çekti. Savaş riski sigortası gibi poliçeler, özellikle enerji kaynaklarının taşındığı deniz yollarında kritik hale geldi. Hem ticaretin sürdürülebilirliği hem de küresel tedarik zincirlerinin güvenliği açısından bu sigortaların kullanımı artık kritik bir önem taşımaktadır."

Şirketten yapılan açıklamaya göre, iklim değişikliğinin tetiklediği çok yönlü çevresel riskler, yalnızca doğal ekosistemleri değil, aynı zamanda küresel ekonomiyi de etkiliyor. Sigorta sektörü de özellikle küresel ısınma, ikincil tehlikeler ve sel, dolu, kasırga gibi artan ekstrem hava olayları sonucunda karşı karşıya kaldığı risklerle mücadele etmek için yeni stratejiler geliştiriyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Çiftçi, küresel ısınmanın, doğal afetlerin sıklığını ve şiddetini artırarak, sigorta sektörünü önemli ölçüde etkilediğini belirtti.

Çiftçi, Birleşmiş Milletler Çevre Programı Finans Girişimi (UNEP FI) tarafından yayımlanan rapora göre, 2020-2030 arasında iklim değişikliğinin neden olduğu hasarların, sigorta şirketlerinin karşılayabileceği seviyelerin ötesine geçmesi beklendiğinin altını çizerek, "Özellikle kıyı şehirlerinde ve iklimsel değişikliklerin en yoğun hissedildiği bölgelerde, sigorta sektörüne düşen mali yük giderek artıyor. Küresel ısınma yalnızca doğrudan hasarlara neden olmakla kalmıyor, aynı zamanda tarım, enerji ve su yönetimi gibi birçok sektörde ekonomik dengeleri de bozuyor." ifadelerini kullandı.

Küresel ısınmanın etkisiyle mülk sigortalarındaki risk modellerinin de yeniden gözden geçirildiğini vurgulayan Çiftçi, yüksek riskli bölgelerde sigorta primi artışlarının kaçınılmaz hale geldiğine dikkati çekti.

Çiftçi, şunları kaydetti:

"Ancak sigorta şirketleri bu durumu fırsata çevirebilir. Sürdürülebilir enerji ve altyapı projelerine yatırım yaparak, uzun vadede hem çevreye hem de kendi bilançolarına katkı sağlayabilirler. Küresel ortalama sıcaklıklar arttıkça, yangın riski olan bölgelerde sigorta talepleri artıyor. Orman yangınları, sigorta sektörüne milyarlarca dolarlık hasar bırakıyor. Aynı zamanda kıyı şehirlerinde su baskını riski de artıyor. Özellikle ABD'nin Florida eyaleti ve Asya-Pasifik bölgesindeki adalar gibi bölgelerde, deniz seviyelerinin yükselmesi nedeniyle konut ve işyerleri sigortası koşulları daha karmaşık hale geliyor. Bir başka önemli konu da kuraklık ve su kıtlığı. Su yönetimi üzerindeki baskı artıyor. Tarım sigortaları, kuraklık riski nedeniyle sık sık poliçe yenileme veya ek prim talepleriyle karşılaşıyor. Özellikle Afrika kıtasında tarımsal üretimi sigortalayan şirketler, hasar talep oranlarındaki artışı yönetmekte zorlanıyor."

Büyük doğal afetler dışında kalan ve sık sık yaşanmasına rağmen büyük ekonomik kayıplara neden olan hava olaylarını ifade eden ikincil olaylara değinen Çiftçi, dolu, yerel seller ve rüzgar fırtınaları gibi ikincil olayların, büyük afetler kadar geniş çaplı olmasa da daha sık meydana geldiğini ve küçük hasar taleplerinin sigorta sektörüne sürekli bir yük bindirmesi anlamına geldiğini aktardı.

– "Yapay zeka destekli tahmin modelleri, daha doğru risk hesaplamalarına olanak tanımaktadır"

Çiftçi, ikincil tehlikelerin doğasını tahmin etmenin büyük doğal afetlere kıyasla daha zor olduğuna dikkati çekerek, "Özellikle dolu gibi küçük çaplı olaylar, bölgesel farklılıklara bağlı olarak büyük kayıplara yol açabilir. Bu da risk modellemelerini daha karmaşık hale getirir. Bu tür iklimsel olayların etkilerini öngörmek ve bu olaylara karşı doğru sigorta ürünleri geliştirmek, sektördeki yenilikçilikle doğrudan bağlantılıdır. Özellikle yapay zeka ve makine öğrenimi teknolojileri, iklimsel risklerin öngörülmesinde büyük bir potansiyele sahip. İklim verilerinin gerçek zamanlı analizi, gelecekte sigorta primlerinin daha doğru hesaplanmasına olanak tanıyabilir." açıklamalarında bulundu.

Sigorta sektöründe en çok hasar talebine neden olan risklerden ekstrem hava olaylarının, yıllık bazda milyarlarca dolarlık ekonomik kayba yol açtığını belirten Çiftçi, "Norton Rose Fulbright'ın 2022 raporuna göre, olayların frekansı küresel ısınmayla birlikte artmakta ve sigorta sektörü üzerindeki baskı büyümektedir. Seller, küresel ısınmanın en belirgin etkilerinden biridir. Artan deniz seviyeleri ve yoğun yağışlar, özellikle kıyı bölgelerinde su baskınlarına neden olmaktadır. Sigorta sektörü, bu tür olaylara karşı ürün çeşitlendirme ve yeni modellemelerle karşılık vermeye çalışmaktadır." değerlendirmelerinde bulundu.

Çiftçi, iklim değişikliğinin sigorta sektöründeki risk modellemelerini yeniden gözden geçirmesini zorunlu kıldığını belirterek, geleneksel modellerin, yeni çevresel riskleri yeterince kapsayamadığını vurguladı.

Sigorta şirketlerinin granüler risk verileri ve yapay zeka tabanlı teknolojiler kullanarak daha dinamik ve hassas risk analizleri yaptığını ifade eden Çiftçi, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Özellikle iklim simülasyonları ve yapay zeka destekli tahmin modelleri, daha doğru risk hesaplamalarına olanak tanımaktadır. Bu da sigorta primlerinin daha gerçekçi belirlenmesine yardımcı olurken, sigortalıların da kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlar. İklim değişikliğine karşı adaptasyon stratejileri geliştirilmeli, artan iklim olaylarına karşı özel olarak tasarlanmış poliçeler sunulmalıdır. Bu poliçeler, özellikle tarım sektörü, enerji altyapısı ve turizm sektörü gibi iklim değişikliğinden doğrudan etkilenen alanlarda büyük talep görmektedir. Aynı zamanda parametrik sigortalar da belirli hava olayları gerçekleştiğinde doğrudan ödeme yapılmasına olanak tanıyarak, süreçleri hızlandırmakta ve risk yönetimini daha pratik hale getirmektedir."

Çiftçi, sigorta sektörünün iklim değişikliğiyle mücadelede hükümetlerle, uluslararası kuruluşlarla ve sivil toplum örgütleriyle işbirliği yapması gerektiğine dikkati çekerek, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Sigorta ve Emeklilik Otoritesi (EIOPA) gibi kurumların, sigorta sektörünün çevresel risklerle başa çıkabilmesi için düzenleyici çerçeveler geliştirdiğini ve sektörel rehberlik sağladığını kaydetti.

Bu işbirliğinin, iklim değişikliğine uyum sağlama süreçlerini hızlandırdığını ve sektörün direncini artırdığını bildiren Çiftçi, "Küresel ısınma, ikincil tehlikeler ve ekstrem hava olayları, sektörde hem mali baskılar yaratmakta hem de yeni fırsatlar doğurmaktadır. Sigorta şirketleri, bu zorlukları aşmak için sürdürülebilir yatırımlar yapmalı, risk modellemelerini yenilemeli ve iklim değişikliğine uyum sağlayacak stratejiler geliştirmelidir." ifadelerini kullandı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, dünyada 1 trilyon dolar olan kripto piyasası Türkiye'de 20 milyar dolarlık değere ulaştı.

Kripto varlıklara yönelik düzenlemeleri kapsayan "Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, kripto para platformlarının kurulabilmesi ve faaliyete başlaması için Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) izni gerekiyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO'su Çiftçi, kripto paraya yapılan yatırımların, geleneksel yatırım enstrümanlarına göre çok daha riskli olduğunu vurguladı.

Çiftçi, "Çünkü kripto piyasası öngörülemez koşullar ve çok büyük riskler barındırıyor, dolayısıyla da spekülasyonlara karşı oldukça korunmasız bir durum oluşuyor. Bunun yanı sıra siber güvenlik riskleri, yetkisiz erişim ve hırsızlık/dolandırıcılık gibi sorunlar sıklıkla yaşanıyor. Örneğin, ABD Federal Mevduat Sigorta Kurumu (FDIC), düzenli tasarruf hesaplarını 250 bin dolara kadar olan kayıplara karşı korurken, kripto paralar için böyle bir federal koruma sunmamaktadır." ifadelerini kullandı.

Kripto paranın popülerliği neticesinde varlıkların dolandırıcılar için de cazip bir hedef haline geldiğine değinen Çiftçi, "Buna göre, 2021'de 3,3 milyar dolar ve 2022'de ise 3,8 milyar dolar tutarında kripto fon çalındı. Tüm bunlara bakıldığında, Türkiye'de yürürlüğe giren yeni yasanın kripto varlıkların yasal çerçevede korunması ve belli bir düzenlemeye tabi tutulması açısından son derece büyük öneme sahip olduğunu söyleyebiliriz." değerlendirmelerinde bulundu.

Kripto piyasasının büyüklüğü hakkında bilgi veren Çiftçi, kripto para birimlerinin popülerleşirken, bu alandaki bilinirlik ve yatırımların da artışını sürdürdüğünün altını çizdi.

– "Türkiye'deki kripto para piyasasının toplam değeri yaklaşık 20 milyar dolar"

Çiftçi, 2023 verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık 2 milyar kişinin kripto para birimine sahip olduğuna dikkati çekerek, "Bu, dünya nüfusunun yüzde 25'ine denk geliyor. Türkiye'de ise nüfusun yüzde 12'si yani yaklaşık 10 milyon kişinin tasarruflarında kripto para birimi bulunuyor. Temmuz 2024 itibarıyla kripto para piyasasının toplam değeri yaklaşık 1 trilyon dolara ulaşmış durumda. Türkiye'deki kripto para piyasasının toplam değeri ise yaklaşık 20 milyar dolar olarak belirtiliyor." açıklamalarında bulundu.

2023'te, kripto varlıkların piyasa değerinin bir önceki yıla göre yüzde 200 artmış durumda olduğunu vurgulayan Çiftçi, Türkiye'de bu artışın yüzde 300'lere kadar ulaştığını kaydetti.

Çiftçi, "Özellikle kripto varlık büyüme oranı, son yıllarda oldukça yüksek bir seyir izliyor. Bu oran, kripto para piyasasının hala gelişmekte olduğunu ve büyük bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. Bu noktada bir yandan kripto varlıklara özel ürün ve hizmetler çeşitlenirken, güvenilirlik boyutu da daha fazla önem kazanıyor." yorumunda bulundu.

Bazı popüler kripto borsalarının sınırlı ölçüde teminat sundukları bilgisini veren Çiftçi, bu durumda, sadece kendi anahtarlarını güvende tutma sistemlerinin yeterli koruma kalkanı oluşturmadığında meydana gelen hırsızlığın veya kayıpların temin edildiğini aktardı.

Kripto para ve blok zincirlerin oldukça yeni riskler barındırdığından, teminat kapsamlarının henüz net olmadığını kaydeden Çiftçi, şu değerlendirmede bulundu:

"Çoğu sigorta şirketi ancak kripto borsalarına veya kripto ile bağlantılı operasyonlara yatırım yapan diğer kuruluşlara teminat sunuyor. Öte yandan, kripto ve sigorta ekosistemi geliştikçe birçok taraf bu tip sigorta teminatlarını satın alabilmek için harekete geçebilecek ve özel ürünler ve ART (alternative risk transfer) / hedging enstrümanları gelişimine katkı sağlayarak yeterli sigorta arzının oluşumu için çalışmalar yapacaktır. Bunun yanı sıra bireyler ve yatırımcılar sadece aracı şirketin donanımı, yazılımı veya hizmetleri başarısız olduğunda ve bundan dolayı maddi zarara uğradıklarında kısıtlı bir ölçüde teminat altına alınmaktadırlar."