Çevre Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Gürsel Erul, bakanlıkta düzenlediği basın toplantısında, İzmir Körfezi'nde yaşanan kirliği önlemek amacıyla 15 maddeden oluşan acil ve kısa vadeli eylem planı yaptıklarını, önceliklerinin körfeze giren kirliliği azaltmak olduğunu söyledi.

Erul, "Bu eylem planında, belediyelerin görev ve yetkileri çerçevesinde kanalizasyonlarda toplanan atık suyun arıtılarak körfeze deşarjını sağlayabilecek alt yapının eksikliklerinin tamamlanması, işletme hatalarının giderilmesi, arıtma tesisi kapasitesiyle ilgili problemlerin tespitine yönelik acil ve kısa vadeli çalışmaları ortaya koyduk. Bu çalışmalar kapsamında alıcı ortama yapılan her türlü atık su deşarjında bakanlık olarak denetim, inceleme ve izleme çalışmalarımızı artırdık." diye konuştu.

Orta ve uzun vadeli çalışmaları da kurguladıklarını belirten Erul, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bölgedeki tüm üniversiteleri bir araya toplayarak oluşturduğumuz bilim kuruluyla bugüne kadar körfezle ilgili yapılan çalışmaları masaya yatırmak, eksiklikler varsa gidermek, ihtiyaç varsa yeni projeler üretmek için çalışıyoruz. Bunların amacı öncelikle noktasal kaynaklı kirliliği bertaraf etmek. Dereler, atık su tesisleri, yağmur suyu kanalları aracılığıyla körfeze gelen kirliliklerin tespitini yapmaktır."

– "Amacımız körfezi yaşanabilir hale getirmektir"

İzmir Körfezi'nin hidrodinamik modelini ortaya koyduklarını ifade eden Gürsel Erul, "Hidrodinamik modele göre atık suyun nereye deşarj edileceği ve hangi teknikle yapılacağının ortaya konulması için böyle bir proje çalışması yaptık. Buradaki amacımız, daha görsel, daha rekreasyonel, İzmir'imize yakışan bir temizlikle körfezi yaşanabilir hale getirmektir." açıklamasını yaptı.

Modele göre İzmir Körfezi'nin iç, dış ve orta körfez olarak ayrıldığı bilgisini veren Erul, "Özellikle iç körfezdeki su sirkülasyonunu hareketlendirecek bir mekanizmayı kurgulamamız gerekiyor. Bunu da orta ve uzun vadede yapacağız. Acil ve kısa eylem planında körfeze yönelik kirlilik girişini durduracağız. Orta ve uzun vadede ise dip çamur ve tortuların nerelerde biriktiğini, sirkülasyonu artırabilecek mekanizmanın ne olduğunu ve nasıl bir kurgu yapılması gerektiğini ortaya koyacağız." ifadelerini kullandı.

Körfeze gelen kirliliği azaltmak amacıyla 271 denetim yaptıklarını bildiren Erul, denetimlerle kaçak yapı ve mevzuata aykırı deşarjların önünü kestiklerini dile getirdi.

Çiğli Atık Su Arıtma Tesisi kapasite artırımının öncelikleri olduğunu vurgulayan Erul, 2010'dan bu yana ülke genelinde atık su tesislerinin harcadığı enerji giderlerinin yüzde 50'sine kadar bakanlık olarak karşıladıklarını kaydetti.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Bakanlık koordinasyonunda İzmir İl Müdürlüğü'nde 12 Kasım'da düzenlenen çalıştaya, İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İZSU'dan daire başkanları ile İZDENİZ AŞ, Meteoroloji 2. Bölge Müdürlüğü, Devlet Su İşleri 2. Bölge Müdürlüğü, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı İzmir Deniz Dibi Tarama Başmühendisliği, İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yetkilileri katıldı.

Çalıştayın ilk gününde, "İzmir Körfezi Acil ve Kısa Vadeli Eylem Planı" kapsamında bugüne kadar kurumların yürüttüğü çalışmalar ve bundan sonraki süreçte yapılacak çalışmalar değerlendirildi.

Programın ikinci günündeki toplantıda ise Bilim Kurulu üyeleri ile İZSU Genel Müdürlüğünden daire başkanları yer aldı. Bilim Kurulu üyeleri bugüne kadar İzmir Körfezi'nde yürütülen çalışmalarla ilgili sunum yaptı, İzmir Körfezi Acil ve Kısa Vadeli Eylem Planı kapsamında yapılacak çalışmalar ele alındı.

Toplantıda ayrıca Bakanlık tarafından yürütülecek "İzmir İçin Nefes Projesi"ne ilişkin fikir alışverişinde bulunuldu.

İzmir Körfezi'nin ekolojik sağlığının korunması, kirlilik yüklerinin tespiti ve iklim değişikliğinin etkilerinin belirlenmesinin hedeflendiği projeyle Bakanlık, iklim değişikliği senaryoları çerçevesinde körfez ekosistemine yönelik uzun vadeli koruma stratejileri geliştirerek önlemler alacak.

ODTÜ Ekosistem Uygulama ve Araştırma Merkezi (EKOSAM) Müdürü de olan Beklioğlu, AA muhabirine, Eymir Gölü'nde artan balık ölümleri ve bu konuda yürütülecek çalışmalara ilişkin bilgileri paylaştı.

Toplu balık ölümlerinin İzmir Körfezi'nde görüldüğünü, Eymir ve birçok gölde de benzer olayların yaşandığını anımsatan Beklioğlu, suya karışan evsel ve tarımsal atıkların bu tablonun en önemli nedenlerinden olduğuna dikkati çekti.

Prof. Dr. Beklioğlu, göllerdeki evsel, tarımsal atık suların azot ve fosfor bakımından zengin olduğunu, bu durumun sudaki planktonları ve biyolojik üretimi artırarak oksijen seviyesinin düşmesine neden olduğunu, balık ölümlerinin önüne geçmek için havzalardan göllere atık suların verilmemesi gerektiğini söyledi.

– "Eymir Gölü'nde sazan balıklarının sayısında artış yaşandı"

Göllerdeki ekolojik yapının korunmasının büyük önem taşıdığının altını çizen Beklioğlu, suda oksijen seviyesindeki hızlı düşüşün balık ölümlerini tetiklediğini, bu durumun yaz ortası ve sonunda daha fazla yaşandığını anlattı.

Bu durum sonucunda göllerde oksijen ihtiyacı yüksek turna gibi balıkların sayısının azaldığını, sazan balıklarının ise arttığını dile getiren Beklioğlu, sazan balıklarının dip çamurunu karıştırarak planktonların çoğalmasına yol açtığını ve bunun da oksijen seviyesini daha da düşürdüğünü ifade etti. Prof. Dr. Beklioğlu, şunları kaydetti:

"Aynı havzanın iki gölü olan Eymir ve Mogan göllerini 1996'dan beri örnekliyoruz. Bu kapsamda 2 defa yenileme amacıyla Eymir Gölü'ndeki sazan balıklarını seyrelttik. Gölün ekolojik yapısında mükemmel bir iyileşme oldu, su içi bitkileri tekrar döndü, su berraklığı ve sudaki oksijen seviyesi arttı.

Şimdi bunu tekrar uygulamak istiyoruz çünkü Eymir Gölü'nde sazan balıklarının sayısında artış yaşandı. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğüyle bir görüşme yaptık ve bu görüşmelerden olumlu dönüşler aldık. Bakanlıkla bir protokol imzalayacağız ve Eymir Gölü'ndeki artan sazan balıklarını azaltacağız. Hedefimiz göldeki ekolojik yapıyı iyileştirmek. Bunun için 1 yıllık süreçte göldeki sazan balıklarının yüzde 75'ini seyreltmek istiyoruz. Buradan elde ettiğimiz sonuçlar, Türkiye'nin farklı yerlerine de uygulanması açısından model oluşturuyor."

– "Çok kötü bir koku yayılıyor"

Öte yandan Eymir Gölü'nde hobi amaçlı balıkçılık yapan vatandaşlar da göldeki kirlilik ve kökü kokudan duydukları rahatsızlığı dile getirdi.

Gölü daha önce hiç bu kadar kirli görmediğini vurgulayan Ali Haydar Ataş, "Balıklar neredeyse yok gibi. Balıkçı arkadaşlar gelirdi, onlar da yok artık. 2 saattir buradayım, hiç balık tutamadım." dedi.

Tunç Cihan Özgül de yıllardır Eymir Gölü'nde balık tuttuğunu, göldeki kirliliğin artmasıyla artık bu tutkusundan vazgeçtiğini söyledi.

Gölde çok kötü bir koku olduğunu, balık ölümlerinin yaşandığını aktaran Özgül, "Artık Eymir Gölü'nde balık tutmamayı tercih ediyoruz. Arabayla geçerken de yürüyüş yaparken de çok kötü bir koku yayılıyor. Üzülüyorum bu duruma." diye konuştu.

Özgül, ölen balıklarının çoğunluğunun turna balıkları olduğunu kaydetti.