Bölgenin tarihi, kültürel ve doğal değerlerini korumak amacıyla çalışmalarını sürdüren Kapadokya Alan Başkanlığı ekiplerinin kaçak yapıların tespitine yönelik araştırmaları devam ediyor.

Ürgüp ilçesi Yenicami Mahallesi'nde kentsel sit alanında kültür varlığı olarak tescilli yapıya bitişik ruhsatsız restoranla ilgili hukuki ve idari sürecin tamamlanmasının ardından alana iş makinesi ile ekipler sevk edildi.

İçi daha önceden boşaltılan yapı ekiplerce yıkılıp enkazı kaldırıldı.

Kapadokya Alan Başkanlığınca peribacalarının korunması ve risklerin önlenmesine yönelik müdahale yöntemleriyle ilgili değerlendirme toplantısı için Nevşehir'e gelen komisyon üyeleri, bölgede inceleme yaptı.

Göreme Açık Hava Müzesi ile Paşabağı Ören Yerini gezen heyete, Kapadokya Alan Başkanı Birol İnceciköz tarafından planlamalarla ilgili bilgi verildi.

Bölgedeki bazı noktalarda coğrafi ve iklimsel koşullardan dolayı şapkasında düşme tehlikesi görülen peribacalarını inceleyen uzmanlar, alınması gereken tedbirlerle ilgili görüş bildirdi.

İncelemelerin ardından gazetecilerle bir araya gelen İnceciköz, bölgede zarar gören bazı peribacalarında restorasyon çalışması yürüttüklerini, ören yerlerinde şapkası düşme riskiyle karşı karşıya olanlarla ilgili uzmanlardan görüş alabilmek amacıyla istişare toplantıları düzenlediklerini belirtti.

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu üyelerinin bölgedeki incelemelerinin ardından kendilerine iletilen görüşlerden yola çıkarak çalışma yapacaklarını aktaran İnceciköz, şöyle konuştu:

"Doğası gereği peribacalarının oluştuğu, zamanla yıpranıp bir süre sonra da şapkalarının düşerek varlığını kaybettiğini, bu doğal seleksiyonun korunmasının da önemli bir durum olduğunu ifade ettiler. Burası ziyaretçi alan bir yer, bu nedenle şapkanın düşme ihtimaline karşı gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini söylediler. Bunu sonuç bildirgesinde imzalattırdık. Uzmanlarla beraber kayanın hangi yöne düşeceğinin hesaplamaları yapılarak yuvarlanmasını engellemek için yakın çevresine doğal malzemeyle koruma bandı çekeceğiz. Sonraki süreci restorasyonla yönetmiş olacağız."

İnceciköz, Kapadokya Alan Başkanlığının üniversitelerle işbirliği yaparak çalışmaların hayata geçirileceğini sözlerine ekledi.

Kapadokya Alan Başkanlığı Konferans Salonu'ndaki programa, UNESCO Türkiye Milli Komitesi temsilcileri, akademisyenler ve uzmanlar katıldı.

Toplantıda, Kapadokya Alan Başkanlığının yatırım programında yer alan projeler ile peribacalarının korunması, kaya kopması ve şapka düşmesi riskinin önlenmesine yönelik uygulama ve müdahale yöntemleri değerlendirildi.

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Doğa Bilimleri İhtisas Komitesi Başkanı Prof. Dr. Nizamettin Kazancı, kültürel değerlerin bulunduğu yerde yaşayanların ve yetkililerin aslında bu zenginlikleri gelecek nesillere aktarabilmek için çabalayan bekçiler olduğunu belirterek, "UNESCO, taşıyla, toprağıyla, ağacıyla, kültürüyle tüm yer küreyi yaşanılır halde tutabilmek için bir formülü ortaya koydu. Ancak ve ancak yaşayan her birey bunun farkına varırsa katkıda bulunur. UNESCO yaklaşımı, doğayı korumak gerektiğini ortaya koydu. Böyle bir toplantıya katkıda bulunmaktan dolayı mutluyuz." dedi.

Kapadokya Alan Başkanı Birol İnceciköz ise 1 Ağustos 2019 tarihinden itibaren faaliyet yürüttüklerini, bölgenin geçmişten miras değerlerini korumayı amaçladıklarını söyledi.

Kaçak ve uygunsuz yapılarla mücadelenin yanı sıra peribacalarının gelecek nesillere ulaştırılması için çaba harcadıklarını anlatan İnceciköz, şöyle konuştu:

"Kapadokya Alan Başkanlığı, kurulduğu günden beri katılımcı bir anlayış sergiledi. Alınan kararlar öncesi istişare toplantıları düzenledi. Bugün de aynı amaçla birlikteyiz. Paşabağları'nda şapkası düşmek üzere olan bir peribacası var ve mutlaka müdahale etmemiz lazım. İklim ve coğrafyanın etkisiyle belki bir süre sonra düşecek ama iş bittikten sonra konuşmanın bir anlamı olmayacak. Bu yüzden 'son noktaya gelmeden bilimsel hangi yöntemlerle sorunu çözeriz'i konuşmamız lazım. Göreme Açık Hava Müzesi de bölgenin en çok ziyaret edilen ören yeridir. Burasının, dünya üzerinde bilinen eşsiz bir arkeopark olduğunu tespit çalışmalarında ortaya koyduk. Bir dönem yağmur sularının freskolara zarar vermemesi için kaplamalar yapılmış ama ömrünü doldurmuş durumda. Bizim en önemli unsurlardan peribacalarına çözüm bulmamız lazım."

İnceciköz, Kapadokya’daki doğal ve kültürel alanların doğru yönetimlerle geleceğe miras bırakılması için istişare toplantılarının önemli olduğunu vurguladı.

Konuşmaların ardından uzmanlarca ekrana yansıtılan görüntüler eşliğinde iklim ve coğrafi koşullardan dolayı zarar gören peribacalarına ilişkin sunum yapıldı.

Toplantı, görüşlerin dile getirilmesiyle devam etti.

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu ile Kapadokya Alan Başkanlığı heyetleri, yarın Göreme Açık Hava Müzesi ile Paşabağı Ören Yeri'nde incelemede bulunacak.

Alan Başkanlığından yapılan açıklamada, Kızılçukur ve Aşk vadileri ile Üç Güzeller mevkisinde hediyelik eşya satan ve çay ocağı olarak işletilen 49 yapının kaldırılmasına başlanıldığı belirtildi.

Bölgedeki kaçak yapıların imar mevzuatı doğrultusunda tespit edilip ardından kaldırıldığı, bölgenin doğal oluşumunun korunduğu vurgulanan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Aşk Vadisi, Kızılçukur Vadisi ve Üç Güzeller mevkisinde yer alan 49 ticari birim, Kapadokya Alan Başkanlığı ekipleri denetiminde kaldırılıyor. Sit alanında yapılaşma koşullarına aykırı inşa edilerek bölgenin doğal ve kültürel görünümüne zarar veren kaçak yapılar için Kapadokya Alan Başkanlığınca gerekli uyarılar yapıldı. Kesin yapılaşma yasağı bulunan bölgedeki yapıların, Kapadokya Alan Başkanlığı ekipleri denetiminde kaldırma çalışmaları devam ediyor."

Kapadokya Fotoğrafçılar Derneğinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Nevşehir'in Göreme beldesindeki Güllüdere Vadisi'nde fotoğraf çeken dernek üyeleri, kaya oyma yapının içinde reklam çekimi için hazırlık yapanların duvarlara kimyasal içerikli yapıştırıcı kullanarak elyaf yapıştırdığını gördü.

Duruma tepki gösteren dernek üyelerinin ihbarının ardından alana jandarma ekipleri geldi.

Reklam firmasınca yapılan çalışma, jandarma tarafından durduruldu.

– Uzman ekiplerce temizlik çalışması yapıldı

Kapadokya Alan Başkanlığından yapılan yazılı açıklamada, kaya oyma yapının duvarlarına kimyasal içerikli madde kullanarak elyaf yapıştırdıkları tespit edilen firmaya para cezası kesilerek, gerekli hukuki işlemlerin başlatıldığı bildirildi.

Alanda uzman ekiplerce gerekli temizlik çalışmasının da yapıldığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Söz konusu alan, bugün sabah saatlerinde Kapadokya Alan Başkanlığı ile Nevşehir Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü ekiplerince temizlendi. Yapıya zarar veren firmaya yaklaşık 2 milyon TL tutarında ceza kesilirken, firma yetkilileri hakkında hukuki işlem başlatıldı. UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki bu değerli alanın korunması adına gerekli tüm önlemler alınmış olup, Göreme Vadisi'nin bu tür olumsuz eylemlerden korunması ve gelecek nesillere aktarılması için gereken tüm çalışmalar takip edilecektir."​​​​​​​