Şeker pancarı ekim alanının yüksek olduğu kentte, iklimsel olumsuzluklar, verim ve kaliteyi düşürüyor. Olgunlaşma döneminde, güz sıcaklıklarının yüksek seyretmesi, bitkinin şeker oranının yükselmesini engelliyor.

Çiftçilerin, verimi ve kaliteyi yakalayabilmek için uyguladığı yöntemler ise emeği ve maliyeti artırıyor. Yağış yetersizliği nedeniyle de daha fazla yer altı suyuna ihtiyaç duyulması, kaynakları olumsuz etkiliyor.

– "Kök veriminde, şeker oranında büyük düşüşler yaşanıyor"

Selçuk Üniversitesi Tarım ve İklim Değişiklikleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Kubilay Kurtuluş Baştaş, AA muhabirine, son yıllarda, birim alandan hasat edilen pancardan, elde edilen şeker miktarında düşüş gözlemlendiğini anlattı.

İklim krizinin, bu ve bir sonraki yüzyıl için en büyük felaketlerden olduğuna dikkati çeken Baştaş, "Küresel ısınmaya bağlı olarak artan sıcaklıklar ve kuraklık, bitki gelişimindeki olumsuzlukları, verim ve şeker oranındaki düşüşleri beraberinde getiriyor. Buna bağlı artan hastalıklar ve zararlılar ciddi kayıplara neden oluyor." diye konuştu.

Baştaş, üretim döneminde, sıcaklıkların, pancarın iklim isteklerinin çok üzerinde seyrettiğini belirterek, şunları kaydetti:

"30 derecelerin üzerine her çıktığımızda kök veriminde, şeker oranında düşüşler yaşanıyor. Güz dönemi sıcakları da olgunlaşma sürecinde soğuklanma isteğini yaşattırmıyor. Bu yüzden kökün şeker bağlaması, hasat zamanına sarkıyor ve istenen düzeye ulaşmıyor. Pancar yüksek miktarda su isteyen bir ürün. Yer altı sularımız sürekli çekiliyor. Üreticilerimiz, zaten iklim değişikliğine bağlı sorunlarla mücadele ediyor. Bunlara suyun olmayışı da eklenince sorunlar büyüyor. Farklı yöntemleri, sulama şekillerini, karbon emisyonunu azaltıcı faktörleri devreye sokmazsak, pancarının kalitesi ve verimi düşmeye devam edecek."

– Üretim zorlaşıyor, kaynaklar azalıyor, maliyetler artıyor

Meram ilçesindeki Kaşınhanı Mahallesi'nde 25 yıldır çiftçilik yapan İsa Çakır da yağış yetersizliğinden sulama ihtiyacının geçmişe göre iki kat arttığını, kuyularındaki suyun da giderek çekildiğini dile getirdi.

Güz aylarının eskisi gibi soğuk olmadığı için bitkinin düşük kalan şeker oranını, gübrelerle yükseltmeye çalıştıklarını anlatan Çakır, üretim maliyetlerinin de arttığını söyledi.

Boruktolu Mahallesi'nde yıllardır pancar üretimi yapan İbrahim Mert ise 10-15 yıl önce üretimin çok daha kolay olduğunu vurguladı.

Gelecekten kaygılı olduklarını belirten Mert, her yıl yaşadıkları zorlukların katlandığını, iklimden ve susuzluktan dolayı üretemez duruma gelmekten korktuklarını ifade etti.

Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde (NEÜ) başarılı akademisyenleri ödüllendirmek ve teşvik etmek amacıyla, NEÜ Geliştirme Vakfı NEVA'nın ana sponsorluğunda, "Necmettin Erbakan University Academy Awards Töreni" düzenlendi.

Mandal, NEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi Konferans Salonu'ndaki programda yaptığı konuşmada, ödül alacak akademisyenleri tebrik ederek, başarılarının devamını diledi.

Dünyada ve Türkiye'de ilerleyen yıllarda karşılaşılacak sorunların çevresel, toplumsal, ekonomik, jeopolitik ve teknolojik boyuttaki güçlükler olduğunu ifade eden Mandal, "Bu başlıkları tek başlıkta ele aldığımız zaman, küresel iklim değişiklikleri, gıda arzı güvenliği ve sosyolojik, ekonomik anlamdaki güçlükler, bununla beraber göç ve teknolojik anlamdaki güçlükleri ele alabiliriz." dedi.

Hasan Mandal, bu sorunlar eş zamanlı olarak düşünüldüğünde, yapının çok daha karmaşık hale geldiğini, çözümünün de zorlaştığını dile getirdi.

Bu noktada, akademi ve bilim camiasına ihtiyaç olduğunu vurgulayan Mandal, şunları kaydetti:

"Küresel ısınma konusu 2010'lardan sonra sürekli bir artışta. Gelecek senaryolar açısından değerlendirdiğimiz zaman, ne yazık ki iyi bir resim konuşmuyoruz. Dünyayla bir karşılaştırma söz konusu olursa, biraz daha şanssızız. 2050 için öngörülen rakama 2023'te ulaşmış durumdayız. Bu anlamda çözümü düğer ülkelerden daha önce bulmamız gerekiyor. Burada ödül alacak arkadaşlarımızın, bu zorlukların üstesinden gelmek gibi üzerlerine aldığı bir rol var. Ödül almak bir motivasyon, ama diğer taraftan sorumlulukların artması demek."

NEÜ Rektörü Prof. Dr. Cem Zorlu ise bilim dünyasında adını duyurmuş, etki değeri yüksek, akademik çalışmalarıyla ön plana çıkan, başarı hikayeleri yazan akademisyenleri ödüllendirmek için bir araya geldiklerini anlattı.

Üniversitede başarı ikliminin yaşamasını amaçladıklarını belirten Zorlu, "Başarı iklimi oluşturma gayretimizin altında kuşkusuz, üretilen bilgiyi üretime, sanayiye, iş hayatına, sağlığa, kültüre ve sanata aktatarak, toplumsal faydaya dönüştürme yatmaktadır. Bu ödüller bir tebrik değil, aynı zamanda akademisyenlerimizin motivasyonlarını daha da yukarıya taşımak, onlara yeni başarı hiyakeleri yazma gücü vermektir." diye konuştu.

Programda, Konya Valisi Vahdettin Özkan ile Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay da birer konuşma yaptı.

Konuşmaların ardından, NEVA Teşvik Ödülleri: Yılın En Etkili Bilim İnsanı Ödülü Prof Dr. Mehmet Yavuz'a verildi.

Törende, Bilim İnsanı Ödülleri, Genç Bilim İnsanı Ödülleri, Sanat İnsanı Ödülleri, Sanat Teşvik Ödülleri, Proje Performans Ödülleri ve Patent Ödülleri de sahiplerini buldu.

Yapılan açıklamada, “Yapılan son meteorolojik değerlendirmelere göre; geçen hafta boyunca Ülkemizi etkileyen yağışlı ve serin havanın yurdumuzu terk ederek, yerini sıcak ve yağışsız bir havaya bırakacağı tahmin edilmektedir. Ülkemiz genelinde mevsim normalleri civarında ve yer yer altında seyreden hava sıcaklıklarının, hafta sonunda Yurdumuzun batı kesimlerinden başlayarak artacağı ve hafta ortasına kadar Bölgemizde 4 ila 8 derece mevsim normalleri üzerine çıkması beklenmektedir.” ifadelerine yer verildi.

Önümüzdeki günlerde bölgemizdeki illerimizde beklenen en yüksek sıcaklıklar (oC);
Kırıkkale : 30-34, Çankırı : 30-34, Bolu : 29-32, Karabük : 29-32, Düzce : 32-36, Zonguldak : 26-27, Bartın : 31-34 aralıklarında olacağı tahmin edilmektedir.

Yüksek seyreden hava sıcaklıkları nedeniyle, kronik rahatsızlığı olanlar, yaşlılarımız ve çocuklarımız başta olmak üzere vatandaşlarımızın günün en sıcak saatleri olan 11 ile 16 saatleri arasında açık alanda bulunmamaları hususunda dikkatli ve tedbirli olmaları gerekmektedir.