Kent merkezine yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta bulunan Kocasinan ilçesi Kuşçu Mahallesi, 2003'te Kızılırmak Nehri üzerinde Yamula Barajı'nın inşa edilmesiyle su altında kaldı.

Beldenin su altında kalmasıyla bazı sakinler kent merkezine göç ederken bir kısmı da göle yaklaşık bir kilometre mesafede kurulan yeni yerleşim alanında yaşamını sürdürmeye başladı.

Baraj inşa edilmeden önce soğan, patates, domates, üzüm ve patlıcan gibi ürünler ekerek geçimini sağlayan mahalle sakinlerinden olan ve büyüdüğü toprakları terk etmeyen 60 yaşındaki Mustafa Taşhan, artık geçimini baraj gölünde tuttuğu balıkla sağlıyor.

Sabahın ilk ışıklarıyla baraj gölüne açılan Taşhan, kuraklığın etkisiyle ortaya çıkan eski mahallesindeki yapıların yanından tekneyle geçerek ağlarını suya atıyor.

Ağına takıan balıkları toplamak için ertesi gün erken saatlerde teknesiyle yeniden göle açılan Taşhan, yakaladığı balıkları Yamula Su Ürünleri Kooperatifine satıyor.

Taşhan, AA muhabirine, 21 yıl önce bağ ve bahçelerinin baraj yapılmasıyla su altında kaldığını, köy nüfusunun yarısının şehre diğer yarısının da yeni yerleşim birimine göç ettiğini anlattı.

Çocukluğu ve gençliğinin Kuşçu Mahallesi'nde geçtiğini dile getiren Taşhan, eski mahallesinde hatıralarının olduğunu söyledi.

Soy ismini verdiği teknesiyle her sabah heyecanla göle açıldığını ifade eden Taşhan, şunları kaydetti:

"Kuşçu önceden çok güzeldi. Çocukluğumuz buralarda geçti, buralarda büyüdüm. Çocukluğumda oltayla balık tutardım. Baraj su tutunca tekne aldım, balıkçılığa başladım. Şu an bulunduğum yerde benim köyüm vardı, bahçelerim vardı, onun üzerinde balıkçılık yapıyorum, o da beni üzüyor. Bu yaştan sonra yapacak bir şey de yok, ekmek kapımız. Mecbur devam ettiriyoruz. Ekmek parası kazanmak için çocukluğumun geçtiği yerde, hatıralarımın üzerinde şu an ağ atıyorum. Her gün balık avlamaya çıkmak zorundayım. Zaten balık tuttuğumuz sadece 3 ay. Tek başıma günde 1500-2000 metre ağ atıyorum."

Taşhan, geçmişi özlemle yad ettiğini sözlerine ekledi.

Kent merkezine yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta bulunan Kocasinan ilçesine bağlı Kuşçu beldesi, 2003'te Kızılırmak Nehri üzerinde Yamula Barajı'nın inşa edilmesiyle su altında kaldı.

Beldenin su altında kalmasıyla bazı sakinler kent merkezine göç ederken bir kısmı da göle yaklaşık bir kilometre mesafede kurulan yeni yerleşim alanında yaşamını sürdürüyor.

Baraj inşa edilmeden önce çiftçilik yapan 50 yaşındaki Ahmet Yılmaz, suyun yükselmesinden sonra tekne kaptanlığı yaparak ailesini geçindiriyor.

Su altında kalan yerleşim yerlerinin üzerinde yaklaşık 13 yıldır "Reis 38" isimli teknesiyle sefer düzenleyen Yılmaz, suların çekilmesiyle ortaya çıkan eski mahallesindeki yapılar hakkında ziyaretçilerine bilgi veriyor.

Tekne turuna katılan ve daha önce beldede yaşayan bazı vatandaşlar da eski günlerini yad ediyor.

AA muhabirine konuşan Yılmaz, 21 yıl önce bağ ve bahçelerinin baraj yapılmasıyla su altında kaldığını belirterek, köy nüfusunun yarısının şehre, diğer yarısının da yeni yerleşim birimine göç ettiğini anlattı.

"Baba toprağını bırakamadım." diyen Yılmaz, yaklaşık 13 yıldır kaptanlığını yaptığı belediyeye ait "Reis 38" adlı tekneyle vatandaşları baraj üzerinde gezdirdiğini söyledi.

Geçmişi hatırlayınca hüzünlendiğini belirten Yılmaz, şunları kaydetti:

"Buradaki araziler komple bizim geçim kaynağımızdı. Meyvelik, sebzelik, bağlık ve bahçeliğimiz komple suyun altında kaldı. Köyümüz yukarıdaki yeni yerleşim yerine göçtü, nüfusumuz azaldı. Ben de baba toprağı olduğundan dolayı bırakamadım. Şu an su altında kalan köyümün üzerinde kaptanlık yapıyorum. Gelen vatandaşlara su altında kalan köyümüzü gezdiriyorum. Onlara rehberlik ediyorum. Turda, köyümün önceki halini, nerede bağımızın bahçemizin olduğunu, evlerimizin olduğu yerleri gösteriyorum. Ziyaretçiler anlatılan hikayeleri duyunca hüzünleniyor ama bizim gibi değil çünkü çocukluğumuz oralarda geçtiği için bizler daha çok hüzünleniyoruz."

– "Misafirleri hüzünlendiren tur"

Tekneye binen ziyaretçilerden 67 yaşındaki Adalet Adıgüzel, çocukluğunun Kuşçu beldesinde geçtiğini anlattı.

Su altında kalan beldesini görünce hüzünlendiğini ifade eden Adıgüzel, "Beldemizin hepsi su altında kaldı. Köyümüz çok güzeldi. Burada anılarım tazelendi. Evimi ve bağımın yerini gördüm, camimizi gördüm." dedi.

Tura katılan 50 yaşındaki Bülent Özbakan da eskiden yaşadığı yeri görünce adeta zamanda yolculuğa çıktığını ifade etti.

Eski köyünü özlediğini dile getiren Özbakan, "Burası çok verimli topraklardı, insan baktıkça hüzün veriyor. Eski günlerde buralar çok yeşil alandı. Eski köyümü görünce hüzünleniyorum ister istemez. Çocukluğumun bir kısmı burada geçti." diye konuştu.

Kocasinan ilçesine bağlı Kuşçu beldesi, 2003'te Kızılırmak Nehri üzerine kurulan Yamula Barajı havzasında kalınca o dönemde boşaltma kararı alındı. Kamulaştırma işleminin ardından köyde yaşayanlar yakın bir bölgeye tahliye edildi.

Beldede 10 yıl belediye başkanlığı, 10 yıl da öğretmenlik yapan Ahmet Korkmaz, köyde yaşayanların taşınırken bıraktığı eşyaları toplamaya karar verdi.

Eşinin yardımıyla beldesinin yaşamından izler taşıyan eşyaların bakımını yapan Korkmaz, Kuşçu Mahallesi'nin tam ortasında yer alan bir arsaya köyündeki kerpiç evin birebir aynısını yaparak, eşyaları burada sergilemeye başladı.

Köyünün geçmişine sahip çıkan Korkmaz'ın topladığı yaklaşık bin parça arasında cami minaresi, Atatürk büstü, gramofon, gaz lambası, taş bulgur değirmeni, bakkalın ekmek dolabı, inek pulluğu, okul sırası, mezar taşı, kamış sepet, rahle, minare alemi, tahta beşik ve tüfek gibi farklı alanlardan eşyalar bulunuyor.

Korkmaz tarafından "Kuşçu Müzesi" olarak adlandırılan, beldenin su altında kalmadan önceki dönemlerinin fotoğraflarla anlatıldığı köy evini, gün içinde hem dostları hem de geçmişe özlem duyan çok sayıda kişi ziyaret ediyor, hüzünlü anlar yaşıyor.

Öte yandan kuraklığın etkisiyle Yamula Barajı’nın suları altında kalan beldedeki bazı yerleşim yerleri gözle görülmeye başladı.

– "Köyün kültürünü su altında bırakmadım ve toparladım"

Korkmaz, AA muhabirine, terk etmek zorunda kaldıkları eski beldelerinde hatıralarının olduğunu söyledi.

Beldesinin geçmişine sahip çıkmak için elinden geleni yapmaya çalıştığını dile getiren Korkmaz, "Ben geç uyandım. Bu koskoca tarih yok oluyordu. Bu evlerden, bu insanlardan hatıralar olmalıydı diye düşündüm ve köylülerin attıkları veya almadıkları, beğenmedikleri eşyaların hepsini toparladım." dedi.

Eşyaları toplamak için aylarca uğraştığını anlatan Korkmaz, "Burada yaşayanların çoğu benim öğrencim. Öğrencilerim 'eyvah Ahmet öğretmenimiz erken bunadı, sırtında eşya taşıyor' demişler. Sonra da 'bunayan sen değilmişsin, bizmişiz' dediler. Sonra eski eşyalarını alıp alıp getirdiler. Bu müzeyi oluşturmak, köyün eski hatıralarını canlandırmak, eski insanların yaşamlarını sergilemek bana ilham verdi. Eşyaları tek tek topladım. Köyün kültürünü su altında bırakmadım ve toparladım. Bu eşyaların bir dili olsa da konuşsa." ifadelerini kullandı.

Eşyaları teker teker alıp getirmenin hayli güç olduğunu vurgulayan Korkmaz, "Burayı kendi imkanlarımla yaptım. Ben öldükten sonra buranın ne olacağı konusunda çok endişelerim var. Ben istiyorum ki bir an önce yapılsın, modern hale getirilsin, bir kültür evi, yuvası olsun. İnsanlar gelsinler, gezsinler. Geçmişlerinde nelerle yaşamışlar nelerle uğraşmışlar görsünler." diye konuştu.

– "O eşyalar terk edilmiş birer öksüzdü"

Eşinin, beldesinin tarihine sahip çıktığı anlatan 77 yaşındaki Selfet Korkmaz da kocasının yıllarca eşya topladığını belirtti.

Eşyaları görünce hüzünlendiğini anlatan Korkmaz, "O eşyalar terk edilmiş birer öksüzdü. Hepsi köyümüzün eşyaları. Önceki yaşamımız güzeldi. Halk ve köylümüz bir aradaydı. Köyümüz dağıldı ama Ahmet öğretmen eşyalarımızı buraya topladı. Ben buraya gelince bütün köylümüzü görüyorum. Çok duygulanıyorum, mutlu oluyorum." dedi.

Kuşçu Mahallesi Muhtarı Cengiz Tunga da köylerinden kalan eşyaları topladığı için Korkmaz'a teşekkür ederek, köy evine geldiğinde 25 yıl öncesini hatırladığını söyledi.

Geçmişi özlemle yad eden Tunga, "Komşuluk yok. Aynı Kayseri'de kapını nasıl kapatıyorsun, burada da akşam kapını kapattığında eğer yakının varsa kapını çalıyor. Eski köyde öyle değildi. Saat 10 ile 11 bile olsa kapısını vurup giriyordun. En büyük özlemim bu. Benim yaşımdaki insanlar buraya geldiğinde eski günlerini hatırlıyor. Geçmişi özlemle yad etmek isteyen mahalleliler buraya ziyarete geliyor." diye konuştu.

Ziyaretçilerden 76 yaşındaki Hanife Tunga ise köy evinde sergilenen taşları görünce hüzünlendiğini belirtti.

Korkmaz'ın, köylerinden kalan hatıralarına sahip çıktığını dile getiren Tunga, "Ben o köyümü isterim, o köyümü severim, orada doğdum büyüdüm. Anamın ve babamın vatanı orası. Burası da iyi ama orayı istiyorum." ifadelerini kullandı.