Sönmüş yanardağ Erciyes'in zirvesinde milattan önceki yıllardan itibaren tapınak olarak kullanıldığı değerlendirilen mağara, bugüne kadar ayakta kalmayı başardı.

Tarihçi yazar Halit Erkiletlioğlu, AA muhabirine, Erciyes'in yaklaşık 25 milyon yıl önce patlamış volkanik bir dağ olduğunu söyledi.

Paganizm döneminde "tanrıların Erciyes'te oturduğunun" düşünüldüğünü anlatan Erkiletlioğlu, şöyle konuştu:

"Paganizm yani çok tanrılı dinler döneminde Erciyes Dağı, aynen Olimpos Dağı gibi önem kazanmış. Erciyes'in zirvesindeki mağaranın bir tarafı kuzeye, bir tarafı güneye açılıyor. İçinde Aramice olduğu tahmin edilen bir niş, yazı var. Bu mağara tamamen doğal değil. Bir kısmı insan eliyle açılmış. Zaman zaman Pagan rahipler buraya çıkıp, tanrılarına birtakım adaklar adıyor ve dini ayin yapıyor. Burası kutsal bir mağara. Erciyes'in adı Roma ve Kapadokya dönemlerinde 'Argeus' olarak biliniyor. Erciyes, hem Kapadokyalıların hem de Romalıların taptıkları, tanrı ve kült olarak gördükleri bir dağ. Senenin belli zamanlarında o mağaraya çıkıyorlar. Orada tanrılarına birtakım kurbanlar veriyorlar. Burası çok tanrılı dönemde kullanılan ibadet yeri. Tapınak olarak kullanmışlar."

– 1. Theodosius döneminde mağaraya çıkmak yasaklanmış

Erkiletlioğlu, 20-25 metrekarelik kapalı alanı bulunan mağaranın, güney ve kuzey bölümlerinin açık olduğunu dile getirdi.

Erciyes ve zirvesindeki bu mağaranın bazı Batılıların makalelerinde yer aldığını anlatan Erkiletlioğlu, "Buraya 1890'lı yıllardan itibaren gelen müsteşrikler, şarkiyatçılar var. Makaleler yazmışlar. Ayrıca sikkeler üzerinde Erciyes resimleri var. Erciyes'in üzerindeki bu mağara her sikkede görülüyor. 381 yılında 1. Theodosius döneminde Roma'nın resmi dini Hristiyanlık olmuş ve diğer dinleri yasaklamışlar. Paganizm de yasaklanınca Erciyes'e çıkmak da yasaklanmış." diye konuştu.

Dağcı Mustafa Eliaçık da mağarayı görmek için zirve tırmanışı yapanlara eşlik ettiğini söyledi.

Yurt dışı ve içinden ziyaretçilerin geldiğini belirten Eliaçık, "Erciyes 3 bin 917 metre yükseklikte ve bu tapınak da zirvede. Tapınak ve sığınak olarak da kullanmışlar. Türkiye'nin farklı yerlerinden burayı merak ediyorlar ve bizden bilgi alıyorlar. Biz de isteyenleri oraya çıkarıyoruz. İlginç bir yer." ifadelerini kullandı.

– Dağcılar olumsuz hava koşullarında mağaraya sığınıyor

Dağcı Hasan Ali Şahin ise mağaranın bulunduğu zirveye çok kez tırmanış yaptığını anlattı.

Maceraseverlerin mağara için zirveye tırmandığını vurgulayan Şahin, şunları kaydetti:

"Erciyes'in tepesinde çok fazla kişinin bilmediği, geçmişte tapınak olarak kullanıldığı söylenen bir mağara var. Tapınak amaçlı kullanılmış, yazılar bulunuyor. Önden büyük bir girişi, arkadan tam Kayseri'ye doğru küçük bir yüzü var. El işçiliğiyle yapılmış. İnsanların o zamanda oraya çıkmaları, tırmanış yapmaları büyük başarı. Biz bugün üzerimizdeki kıyafetler ve ekipmanlarla çıkıyoruz. Burayı gören, duyan dağcılar merak ediyor. Sırf orayı görmek için tırmanış yapan dağcılarla tanıştım. Fırtınalı durumlarda bizim sığınağımız, barınağımızdır. Fırtınada, karda kalınca dağcıların sığınacağı yer oldu. Şu an aktif olarak kullanıyoruz."

Çankırı Valiliği koordinesinde Çankırı Belediyesi, Çankırı Karatekin Üniversitesi, Yeşilay Çankırı Şubesi, Özel Çankırı Karatekin Hastanesi ve Tuz Rehabilitasyon ve Sağlık Turizmi Derneği tarafından uygulanan, “Daha Güçlü Bir Nefes Projesi” kapsamında Türkiye’nin çeşitli illerinden gelerek 15 gün boyunca tuz mağarasında tedavi gören 15 astım ve KOAH hastasının tedavi süreçlerinin tamamlanmasının ardından bilimsel sonuçlar açıklandı.

Karatekin Hastanesi’nde düzenlenen programda konuşan Karatekin Hastanesi Başhekimi Opr. Dr. Erhan Buru ve Yeşilay Çankırı Şube Başkanı İsmail Özcan, proje hakkında bilgi verdi.

Çankırı Karatekin Üniversitesi Doktor Öğretim Üyesi Tahsin Barış Değer, hastaların sonuçlarına ilişkin yaptığı konuşmada, 12 KOAH, 2 astım bronşit hastasına tedaviye başlamadan önce çeşitli testler uygulandığını söyledi.

Yapılan testlerde değerlerle ilgili puan ortalamasının 3,2 olduğunu, 15 günlük tedavinin ardından yapılan aynı testte puan ortalamasının 1,7’ye düştüğünü belirten Değer, “Bu şu demek, hastalarımız neredeyse iki katı daha fazla rahat nefes alabilir hale geldiler. İkinci bir test uyguladık, KOAH hastaları değerlendirme skalası diye. Burada da hastaların öksürüğünden hastanın balgamından, rahat uyuyup uyumamasından, merdivenleri çıkarken nefes darlığı yaşamasına kadar KOAH hastalığını değerlendiren bir skalaydı bu. Bu skalada, hastalarımız ilk geldiğinde ortalama 22 iken, 15 gün sonra tedavi bittiği zamanki değer 13’e düştü, bu da KOAH hastalarımızın değerlendirilmesinde KOAH hastalarının daha rahat semptomlarını yaşıyor olmalarıyla ilgili bir sonuç anlamına geliyor.” dedi.

Üçüncü değerlendirmede hastaların yaşam kalitelerini de ölçmek istediklerini anlatan Değer, “Yaşam kalitesi ölçeğinde hem fiziksel hem de mental boyutu vardı. İkisinde de son 15 gün içerisinde yaşam kalitelerinde çok ciddi bir şekilde artış tespit ettik. Bunların dışında 6 dakika yürüme testi yapıldı hastalara, ortalamamız 347 metre iken 15 günlük seans sonunda ortalamamız 402 metreye çıktı. Bu da 6 dakika içerisinde daha fazla yürüyor olmalarının bilimsel bir ölçütüydü.” ifadelerini kullandı.

Dahiliye uzmanı Dr. Tuba Öztürk Haliloğlu ve göğüs hastalıkları uzmanı Dr. Ali Özkurt da hastalarda yaşanan olumlu değişimler hakkında bilgi verdi.