Mevlana Meydanı'nda kurulan çadırda düzenlenen Türbe Önü Buluşmaları'nda, Selçuk Üniversitesi Mevlana Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nuri Şimşekler, "Muhabbet Vakit Sohbetleri" kapsamında ziyaretçilerle söyleşide bir araya geldi.​​​​​​​

Mevlana'nın kaleme aldığı eserler üzerine konuşan Nuri Şimşekler, Mevlana'nın Mesnevi'sinin insanın insanca yaşamasının rehberi olduğunu söyledi.

"Mesnevi insanlığın doğru bir yolda gidebilmesi için adeta bir navigasyondur." diyen Şimşekler, şöyle devam etti:

"Baktığınızda Mevlana ne der, birçok şeyi söyler ama merkezinde insan vardır. 'Ey insanoğlu sen eşrefi mahlukatsın, yaratılmışların en şereflisisin ve halife olarak bu dünyaya, bu aleme gönderildin bunun kıymetini bil' ya da Mevlana benzetmesiyle 'Sen bir atlas kumaşsın, ipek kumaşsın, öyle kendini yırtık kumaşlara yama etme, değerini bil.' der."

Şimşekler ayrıca, Mesnevi'de 1500 kadar ayetin yer aldığını, Mevlana'nın insan yaşantısına yön veren kolaylaştıran ayetleri koyarak burada şerh ettiğini, ayet sayısının yarısı kadar da hadis ve herkesin anlayabileceği 350 kadar da hikaye bulunduğunu sözlerine ekledi.

Programın sonunda Prof. Dr. Nuri Şimşekler'e günün anısına dinleyiciler arasında bulunan Hz. Mevlana'nın 22. kuşak torunu Esin Çelebi plaket takdim etti.

Türbe Önü Buluşmaları yarın da sanatçı Ahmet Özhan'ın katılacağı söyleşiyle devam edecek.

Selçuk Üniversitesi Mevlana Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Nuri Şimşekler, AA muhabirine, Osmanlı coğrafyasındaki Mevlana olgusunun zamanla Avrupa, ABD ve Uzak Doğu'ya yayıldığını söyledi.

Bunun bir reklam veya tanıtım faaliyetiyle olmadığını anlatan Şimşekler, "Çünkü Mevlana, insanı insana anlatan, yani bizi bize anlatan bir kişilikti. Günümüz modern çağdaş insanı, birçok iletişim araçlarıyla iç içe olsa da başkasını dinliyor, okyanus ötesindeki insanları duyabiliyor ama kendini dinleyemiyor." dedi.

Şimşekler, Mevlana'nın "kendini dinle", "kendini duy", "kendini oku" gibi sorgularının kişinin kendine yönelmesine vesile olduğunu dile getirdi.

– "Son zamanlarda Mevlana okuma modası oluştu"

Son yıllarda "Mevlana okuma veya Mesnevi okuma modası"nın ortaya çıktığını belirten Şimşekler, şunları kaydetti:

"Herkes Mevlana'ya ilgi duyuyor. Tanınmış sanatçılardan Madonna, Mevlana'nın şiirlerini okumuş, sözlerini besteleyip şarkı olarak okumuş. Şarkıcı Beyonce, ikiz çocuklarından birine 'Rumi' adını koymuş. Ülkemizdeki bazı tanınmış sanatçılar da bu şekilde çocuklarına isimler vermiş. Bunlar merak uyandırarak, 'Bu nedir, Mevlana'yı bir de ben okuyayım' diye Mevlana okuması modası oluşturdu. Buna olumlu bakmak gerekir."

Şimşekler, bugün genç kesimin Mevlana'ya yönelişi ve ilgisinin, daha çok dijital anlamda, popüler ya da günlük karşılık alabileceği konulardan oluştuğunu söyledi.

Şairlerin ve düşünürlerin söz ve düşünceleriyle topluma yol gösterdiğine işaret eden Şimşekler, "Mevlana'nın yaşadığı 13. yüzyıla bakıldığı zaman savaşlar, kardeş kavgaları ve Doğu'da Moğol istilasıyla tamamen karmakarışık bir Anadolu var. Bu bölünmüş coğrafya yüzünden Mevlana'nın söylemiş olduğu birleştirici sözler, bizim günümüz dünyasında da benzer bir ortam olduğu için çok daha ilgi görüyor." ifadelerini kullandı.

Bayru, Hazreti Mevlana'nın 751. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenleri kapsamında Mevlana Meydanı'nda düzenlenen Türbe Önü Buluşmaları'nda, Hazreti Mevlana'nın özünü Kur'an-ı Kerim ve hadislerden alarak insanlara yaşam şekli ve hayat görüşü anlattığını söyledi.

Hazreti Mevlana'nın bu bakışının Allah aşkını öne çıkararak anlatmasıyla mesajlarının evrensel hale geldiğini vurgulayan Bayru, "Hazreti Mevlana'nın ışığı dünyayı anlatmaya devam ediyor. Hazreti Pir'in 800 yıla yakın zamandır hala bilgisi yaşarken dünyayı aydınlatmaya, bizlere ışık ve fikir olmaya devam ediyor. Hazreti Mevlana'nın reklama ihtiyacı yok. Zaten kendi bilgisiyle dünyanın dört bir yanına gidiyor. Bütün dünyaya tohumlar ekiyor. Yapacağımız şey gidip o tohumları sulamak, onları yeşertmek. Önce Konyalılara sonra Türklere çok görev düşüyor. Daha çok anlamalıyız ve anlatmalıyız." diye konuştu.

Bayru, Mevlevihanelerin okul gibi Hazreti Mevlana'nın bilgisinin nesillere aktarıldığını, Selçuklu ve Osmanlıların tarihte gittikleri yerlere bu kurumları yaşattığını kaydetti.

Sohbetinde Bayru, katılımcılara, Hazreti Mevlana'nın Konya'ya gelişi, Şems-i Tebriz ile dostluğu ve buradaki yaşananlara ilişkin eserlerde bahsedilen olaylardan anlatım yaptı.

Selçuklu Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Demirci, Müze Binası Konferans Salonu'ndaki sempozyumda, Mevlana araştırmalarıyla ilgili literatür eksikliğini gidermeye katkı sağlamayı hedeflediklerini söyledi.

Sempozyumun, Mevlana araştırmalarında bir açığı kapatacağına inandığını anlatan Demirci, "Hayatıyla ilgili hala bilgilerimiz çok sınırlı. Dolayısıyla Mevlana'nın dünyasına bir tarihçi gözüyle bakmak gerekiyor. Böyle baktığımız zaman başka boyutları da yakalamış oluruz." dedi.

Demirci, bir taraftan Mevlana'nın dünyasını aydınlatırken, diğer yandan da Selçuklu tarihiyle ilgili de önemli bir açılım sağlamayı istediklerini belirterek, şöyle konuştu:

"Mevlana'nın temas ettikleri, sevdikleri, etkilendikleri, tesirinde kaldıkları kimler olduğu, yaşadığı dünyanın ve evrenin onun üzerinde nasıl etki bıraktığı gibi konuları inceliyoruz. 'İnsanlar, babalarından daha çok, yaşadığı çağa benzer' diye bir atasözü vardır. Dolayısıyla biz yaşadığımız zamanın tezgahında dokunan insanlarız. Bu sempozyumla, merkezine Mevlana'yı alsa da, Selçuklu Anadolusu'ndaki başkent Konya'ya, Mevlevi hayatına, dini hayata, özellikle tasavvufun gerçekte ne olduğuna, pek çok mutasavvıfın yollarının kesiştiği 13. yüzyıla bir projeksiyon tutmak istiyoruz."

İslam İşbirliği Teşkilatı'na (İİT) bağlı İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) Genel Direktörü Prof. Dr. Mahmut Erol Kılıç ise tasavvuf ilminin daha çok metafizik üzerinde dursa da, tasavvuf tarihinin içtimai yönüne de temas ettiğini dile getirdi.

Sufilerin ve bilgelerin toplum içindeki etkileşimini incelemenin önemli olduğunu aktaran Kılıç, şunları kaydetti:

"Özellikle Mevlana'nın hayatını üçe ayırdığımız zaman, babasının kontrolü altında olduğu döneme, Tirmizi'nin kontrolünde olduğu döneme ve Şems ile buluşmasından sonraki döneme bakmak gerekir. Bunların her biri kronolojik bir tarih konusu ama aynı zamanda da, doktrinsel bir süreci de gösteriyor. Bu süreç kimilerine göre kemale, olgunluğa doğru giden bir yol. Kimilerine göre de başka anlamlar ifade eden bir süreç."

Selçuk Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Haldun Soydal da programda konuşma yaptı.

Sempozyuma, Konya Müftüsü Prof. Dr. Ali Öge ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Konya Türk Tasavvuf Müziği Topluluğu Postnişini Fahri Özçakıl da katıldı.

İlk günü üç oturumda düzenlenen sempozyum, yarın da üç oturumla devam edecek.

Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından Mevlana Kültür Merkezi içindeki fuaye alanında düzenlenen minyatür sergisi, Mevlana'nın yaşadığı dönemdeki kentin müziğine ışık tutmaya çalışıyor.

Serginin hazırlanmasında, Hazreti Mevlana'nın eserlerinden özellikle Divan-i Kebir'de devlet ve asker müziği olan Nevbet'ten bahsetmesi, diğer eserlerinde tambur, cigane, berbat, surnay, erganun, cenk, kemençe, kopuz gibi eğlence müziğinde kullanılan sazlara yer vermesi yol haritasını oluşturuyor.

Öte yandan dönem müziğini anlamak açısından, Mevlana'nın eserlerinden Divan-i Kebir ile Mesnevi'de Klasik Türk Müziği ve Devlet Müziği hakkında da derin bilgilere yer vermesi minyatürlere yansıtılıyor.

Ziyaretçiler 17 Aralık'a kadar sergiyi ücretsiz olarak gezebilecek.

Her yıl 7-17 Aralık'ta Hazreti Mevlana'yı anma etkinliklerine katılmak üzere Konya'ya yurt içi ve yurt dışından ziyaretçiler geliyor.

Törenleri izlemeye gelen yerli ve yabancı turistler, gündüz Mevlana Müzesi ve kentteki tarihi camileri gezip akşam da Mevlana Kültür Merkezi'nde düzenlenen sema ayinini izliyor.

Etkinlikler için Konya'ya gelen Çinli Ça Zoni, Mevlana Celaleddin Rumi'nin ismini ilk defa bir arkadaşından duyduğunu, sonrasında Türkiye'ye gelerek törenleri izlemeye karar verdiğini söyledi.

Ça Zoni, "Dünyayı geziyorum, Malezya, Singapur, oradan İran'a gittim, sonra da buraya geldim. Bir yıl önce buraya gelmeye karar vermiştim ve şimdi buradayım. Mevlana hakkında çok şey bilmiyorum ama onu seviyorum, bazı şiirlerini Çin'deyken okumuştum." dedi.

– "O kadar güzel bir yer ki şiirlerle dolu bir kent"

Eskişehir'de Tıp Fakültesi'nde okuyan İranlı öğrenciler 22 yaşındaki Ghazal Alizade ve Anahita Houshyari de törenler dolayısıyla Konya'da bulunmaktan duydukları memnuniyeti dile getirdi.

Ghazal Alizade, ikinci defa Konya'ya geldiğini belirterek, "Mevlana'yı ziyaret için Konya'ya geldik. Konya'yı çok sevdik. Burası o kadar güzel bir yer ki şiirlerle dolu bir kent. Akşamki törenlere inşallah katılacağız. Mevlana'nın şiirlerini okudum, biliyoruz." ifadelerini kullandı.

Anahita Houshyari de şehirdeki manevi iklimden çok etkilendiğini dile getirerek, "Konya'ya ikinci kez geldim ama ilk defa törenler için buraya geldim, biz İran Azeri'siyiz. Ben de Eskişehir'de öğrenciyim ve törenler için geldim. Mevlana'nın kabrini ziyaret ettim, içeride ağladım, içeride öyle bir enerji hissettim ki nasıl tarif edeceğimi bilemiyorum, burası bambaşka bir yer." diye konuştu.

Ankara'dan gelen avukat Fatma Seçil Can da Konya'da hoşgörü havasının olduğunu, insanlarını oldukça misafirperver bulduğunu ifade ederek, yaşadığı duyguları şöyle dile getirdi:

"Konya'ya defalarca geldim. Her seferinde de Mevlana'yı ziyaret etmeyi hayatımda kendime ayrıca bir hoşluk bildim. Dua ederek hem içim rahatlamış oluyor hem de geçmişteki o hoşgörüyü içimde hissetmiş oluyorum."

Bu yıl "Muhabbet Vakti" temasıyla başlayan Mevlana'yı anma törenleri, 17 Aralık akşamı düzenlenecek Şebiarus gecesi programıyla son bulacak.

AA muhabirinin Konya Kültür ve Turizm Müdürlüğünün anma törenlerine ilişkin hazırladığı etkinlik takviminden derlediği bilgiye göre, etkinlikler 7 Aralık'ta Şems-i Tebrizi Türbesi ziyareti ve "Muhabbet Vakti" yürüyüşüyle başlayacak, ardından Mevlana Müzesi'nde Mevlana'nın sandukası başında bir Mevlevi geleneği olan Gülbang duası okunacak.

Bu yıl "Muhabbet Vakti" temasıyla hazırlanan anma programı kapsamında Mevlana Kültür Merkezi Sema Salonu'nda, 7-17 Aralık'ta her akşam saat 20.00'de sema programı yapılacak.

Ayrıca buna ek olarak da 7, 8, 14, 15 ve 17 Aralık'ta saat 14.00'te sema programı düzenlenecek.

7-17 Aralık tarihleri arasında gerçekleştirilecek törenlerde, 5 gündüz, 11 akşam olmak üzere toplam 16 sema programı icra edilecek.

Mevlana Kültür Merkezi'nde düzenlenen sema programları Kur'an-ı Kerim tilaveti ile başlayacak, ardından devlet sanatçısı Ahmet Özhan Türk tasavvuf müziği konseri verecek.

Daha sonra İslam İşbirliği Teşkilatı'na (İİT) bağlı İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) Genel Direktörü Prof. Dr. Mahmut Erol Kılıç, Mesnevi sohbeti yapacak, ardından da Konya Türk Tasavvuf Müziği Topluluğu tasavvuf müziği eşliğinde sema yapacak.

Etkinlik boyunca, Mevlana Kültür Merkezi'nde yer alan "Mevlana Çağında Başkent Konya'da Müzik" ve "Mesnevi'den Tasvire Yansıyan Hikmetler", 10 Aralık'tan itibaren de Selçuk Üniversitesi Müzesi Konferans Salonunda "Devran" geleneksel el sanatları isimli sergiler gezilebilecek. Sultan Selim Camisi'nde 8-17 Aralık'ta sabah namazlarının ardından "Mevlevi Evrad-ı Şerif'i" programı düzenlenecek.

8-17 Aralık'ta "Türbe Önü Buluşmaları" başlıklı etkinlik kapsamında da Mevlana Meydanı'nda sohbet, Mevlana Kültür Merkezi Sultan Veled Salonu'nda "Selsebil Konserleri" yapılacak.

Mevlana'nın 751. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenleri kapsamında 7 konferans, 5 panel, 3 sempozyum ve 4 konser gerçekleştirilecek. Törenler boyunca toplam 53 etkinlik gerçekleştirilecek.

– "Muhabbette de birlik var"

Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürü Ömer Faruk Belviranlı, AA muhabirine, 751. Vuslat Yıl Dönümü Uluslararası Anma Törenleri hazırlıklarının tamamlandığını, bu yıl çok farklı etkinlikler olduğunu söyledi.

Mevlana Meydanı'nda "Muhabbet Çadırı" kurulduğunu dile getiren Belviranlı, Hazreti Mevlana'nın "Gel" sözüyle yurt içi ve yurt dışından gelen misafirleri ağırlayıp, 7-17 Aralık'ta saat 13.00'te sohbet edeceklerini söyledi.

Belviranlı, 8-17 Aralık arasında saat 14.00'te Mevlana Kültür Merkezi Sultan Veled Salonu'nda düzenlenecek "Selsebil Konserleri"nde Mevlana'nın özünün, musikinin, semanın yer alacağını ifade ederek, 7-17 Aralık'ta her akşam saat 20.00'de, ayrıca ek olarak hafta sonları 7, 8, 14, 15 ve 17 Aralık'ta da saat 14.00'te sema programı yapılacağını belirtti.

Ahmet Özhan'ın Türk tasavvuf müziği konseri ve Prof. Dr. Mahmut Erol Kılıç'ın Mesnevi sohbetinin ardından, Konya Türk Tasavvuf Müziği Topluluğunun tasavvuf müziği eşliğinde sema ayini icra edeceğini hatırlatan Belviranlı, şunları kaydetti:

"Muhabbetten Muhammed hasıl oldu, Muhammed'siz muhabbetten ne hasıl, sözü mucibince, muhabbet gönüllerde yanan bir meşale. 'Bu meşaleyi yakalım.' dedik. Gönülleri yakalım, gönülleri birleştirelim. Çünkü Cenabıhak bir olmayı emrediyor. Bize diyor ki; 'Birleşin, bir olun.' Muhabbette de birlik var. 'Muhabbetten Muhammed hasıl oldu' derken, muhabbeti düşünmeyen Muhammed'i bilemez. Muhammed'i bilen de muhabbetsiz olamaz. 'Muhabbet edelim, gönülleşelim, selamlaşalım, gönüllerimizi birbirimize aşk edelim.' diye bu sözü bulduk."