Pakistan'ın Ankara Büyükelçisi Yusuf Cüneyd'in ev sahipliğinde Büyükelçilik'te düzenlenen etkinliğe eski Dışişleri Bakanı ve AK Parti Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı ve AK Parti Osmaniye Milletvekili Derya Yanık, AK Parti Van Milletvekili Burhan Kayatürk, eski Sağlık Bakanı Recep Akdağ, eski Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı ve İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi Genel Müdürü Zehra Zümrüt Selçuk, yabancı misyon temsilcileri, üst düzey yetkililer ile çok sayıda davetli katıldı.

Resepsiyon, dua ve iki ülkenin milli marşlarının okunmasıyla başladı.

AK Parti Antalya Milletvekili Çavuşoğlu, konuşmasında Türkiye ile Pakistan'ın köklü bir geçmişe ve kültürel bağlara sahip olduğunu belirterek, iki ülke arasındaki karşılıklı desteğin takdire şayan olduğunu söyledi.

"Pakistan, her zaman Türk milletinin kalbinde eşsiz bir yere sahip olmuştur." diyen Çavuşoğlu, iki ülke arasındaki güçlü dayanışmaya işaret etti.

Çavuşoğlu, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Pakistan halkının gösterdiği desteği ve yardımları hatırlatarak, Türk halkının bu dayanışmayı asla unutmayacağını dile getirdi.

İki ülke arasındaki işbirliğinin pek çok alanı kapsayacak şekilde genişlediğini kaydeden Çavuşoğlu, ticaret, ekonomi, savunma ve güvenlik dahil, her alanda işbirliğini geliştirmek için çabaların süreceğini vurguladı.

Çavuşoğlu, "Köklü bağlarımız yüzyıllar boyunca sürecektir." ifadesini kullandı.

– Eskiye dayanan ilişkiler

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı ve AK Parti Osmaniye Milletvekili Yanık da Türkiye ile Pakistan arasındaki ilişkilerin çok eskiye dayandığını söyledi.

İki halkın birbirine duyduğu sevgi ve muhabbet kaynaklı ilişki, dostluk ve ortaklığın stratejik değerine dikkati çeken Yanık, "Birbirimize desteğimizi, birbirimizin meselelerini dünyanın her yerinde ve her platformda dile getirmeye Türkiye ve Pakistan olarak devam edeceğiz." şeklinde konuştu.

AK Parti Van Milletvekili Kayatürk, Pakistan halkının, Türkiye'nin en zor günlerinde yanında olduğunu söyleyerek, "Pakistan, her zaman Türkiye'nin bugüne kadar yanında olmuş, yanın da olmaya devam edecektir." ifadesini kullandı.

Eski Sağlık Bakanı Akdağ da Pakistan'ı kuran halkın, Milli Mücadele yıllarında Türkiye'ye verdiği desteği anımsatarak, 1947'de Pakistan'ın kurulmasıyla başlayan diplomatik ilişkilerle karşılıklı iyi niyet, dostluk ve kardeşliğin sürdüğünü dile getirdi.

Akdağ, Türkiye ile Pakistan'ın dostluğunun karşılıklı çıkar ilişkisine dayanan sözde bir dostluk olmadığına işaret ederek, "Pakistan ile Türkiye arasındaki münasebet, gerçekten gönülden gönüle bir münasebet." dedi.

– "İki devlet, Tek millet"

Pakistan'ın Ankara Büyükelçisi Cüneyd, "İki devlet, tek millet" ifadesinin, Türkiye ile Pakistan arasındaki ilişkileri tanımlayabilecek en iyi ifade olduğunu söyledi.

Son yıllarda iki ülke arasındaki ilişkilerin bir üst seviyeye taşınmış olmasından duyduğu memnuniyeti dile getiren Cüneyd, "Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi (HLSCC), işbirliğimize ivme kazandırdı. Birçok alanda harika bir işbirliğine sahibiz." dedi.

Türkiye ile Pakistan'ın her zaman karşılıklı destek ve dayanışmaya sahip olduğunu kaydeden Cüneyd, gelişen ve sürekli değişen modern dünyada karşı karşıya kalınan zorlukların daha büyük bir işbirliği ve çok daha kapsamlı ortaklığı gerektirdiğini söyledi.

Cüneyd, "Biz, her zaman Türkiye'nin yanında olduk, Türkiye'nin de her zaman bizim yanımızda olmasından gurur duyuyoruz." ifadesini kullandı.

Konuşmaların ardından davetlilere Pakistan'a özgü lezzetler ikram edildi.

Büyükelçiliğin bahçesinde düzenlenen törene, Pakistan'ın Ankara Büyükelçisi Yusuf Cüneyd, AK Parti Van Milletvekili Burhan Kayatürk, Saadet Partisi Genel Başkan Vekili Mahmut Arıkan, Emekli Büyükelçi Numan Hazar ve çok sayıda davetli katıldı.

Büyükelçi Cüneyd burada yaptığı konuşmada, 77. Keşmir Kara Günü'nü anmak üzere bu programın düzenlendiğini ifade ederek, "27 Ekim 1947, Keşmirlilerin kolektif hafızasına sonsuza dek kazınmıştır." dedi.

"Bugün, Hindistan işgali altındaki Keşmirliler için uzun bir baskının ve bugüne kadar devam eden ciddi bir insanlık trajedisinin başlangıcını işaret etti." diyen Cüneyd, "o zamandan bu yana Keşmirlilerin tüm temel özgürlüklerinin ve haklarının elinden alındığını" belirtti.

Cüneyd, 96 binden fazla Keşmirlinin, kendi kaderini tayin hakkı için verdikleri mücadelede hayatını kaybettiğini hatırlatarak, şunları kaydetti:

"Cammu ve Keşmir anlaşmazlığı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin gündemindeki en eski konulardan biridir. Keşmirlilere kendi kaderini tayin hakkının reddedilmesi, bu anlaşmazlığın tam kalbinde yer almaya devam ediyor. Pakistan, her zaman olduğu gibi, Keşmirli kardeşleriyle omuz omuza duruyor ve onların haklı mücadelesine tam manevi, diplomatik ve politik desteğini sunmaya devam edecek."

– Keşmir'de uzun süren haksızlık

AK Parti Van Milletvekili Kayatürk, insanlığın Keşmir'le alakalı sesini çok gür şekilde ortaya koyması gerektiğini, Keşmir'de büyük bir haksızlık olduğunu ve bunun uzun süredir devam ettiğini anlattı.

Keşmir'de binlerce kişinin hayatını kaybettiğini, binlerce insanın da yerinden edildiğini dile getiren Kayatürk, "Son dönemde Hindistan bu ortaya koyduğu zulümlere ek olarak, birdenbire demokrasiyle hatta Hindistan'daki anayasanın kendisiyle bağdaşmayan bir karar aldı." dedi.

Kayatürk, Keşmir'in eyalet statüsünün ortadan kaldırıldığını söyledi.

– "Keşmir, İslam dünyasının meselesi"

Saadet Partisi Genel Başkan Vekili Arıkan da Keşmir halkının adalet ve özgürlük mücadelesinin, yalnızca bölgesel bir ihtilaf olmaktan öte, bütün İslam aleminin meselesi olduğunu ifade etti.

"İslam coğrafyasının birçok köşesinde olduğu gibi Keşmir'de de insanlar temel insan haklarından yoksun bırakılmakta, özgür iradeleri ellerinden alınmakta ve yıllardır süregelen zulme maruz kalmaktadırlar." ifadesini kullanan Arıkan, bu meselenin aynı zamanda tarihin ve adaletin de bir meselesi olduğunu aktardı.

Arıkan, "1947 yılında Hindistan'ın bağımsızlığına kavuşması sırasında İngiltere'nin bıraktığı miras, yalnızca coğrafi sınırların çizilmesi değil, aynı zamanda çatışma ve kargaşa ortamının tohumlarının atılması olmuştur. Keşmir halkına ise kendi kaderini tayin etme hakkı tanınmamıştır." diye konuştu.

Keşmir halkının davasında onların yanında olduğunu belirten Arıkan, adalet ve barışın sağlanması için her türlü desteği vermeye devam edeceğini vurguladı.

Üniversiteden yapılan yazılı açıklamaya göre, uluslararası çalışmalarına devam KAEÜ, bu kapsamda Pakistan'ın bazı üniversitelerinin temsilcilerini konuk etti.

KAEÜ Rektörü Prof. Dr. Mustafa Kasım Karahocagil'in makamında gerçekleşen toplantıya, Pakistan Faisalabad Üniversitesinden Prof. Dr. Muhammad Ashfaq ve Muhammad Nawaz Shareef, Tarım Üniversitesinden Prof. Dr. Irfan Ahmad Baig, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ali Güneş, Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Selahattin Çınar ve Tarım Ekonomisi Bölüm Başkanı Doç. Dr. Mustafa Kan katıldı.

Toplantıda Karahocagil başkanlığında, üniversiteler arasından ikili iş birliği ve iyi niyet anlaşmaları imzalandı.

Anlaşmaları değerlendiren Rektör Karahocagil, başta tarım, sosyal bilimler ve tıp alanlarında olmak üzere ortak çalışma, aktiviteler ve iş birliklerinin görüşüldüğünü, bu adımların üniversitenin hem kalite politikasının gelişmesine hem de bölgesel kalkınma misyonu çerçevesinde önemli katkılar sağlayacağına inandığını ifade etti.

Han, ABD'nin Afganistan'dan çekilmesinin hemen ardından, kritik bir dönemde başlayan iki buçuk yıllık büyükelçilik görev sürecini AA muhabirine değerlendirdi.

Han, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra gerçekleşen "en iyi gelişme" olarak tanımladığı BM'nin, son yirmi yılda dünya barışı için oynadığı rolünün zayıfladığını ve Gazze gibi konularda uluslararası insancıl hukukun ve insan haklarının gözetilmesi hususunda etkisiz kaldığını belirtti.

BM'nin işleyişine ve önemli konularda oynadığı kritik rollere de yakinen tanıklık eden Han, kuruluşun yeniden güçlendirilmesinin dünyada istikrar için önemli olduğunu düşündüğünü kaydetti.

BM'nin iklim değişikliği veya sürdürülebilir kalkınma gibi konularda hala harika işler çıkardığını söyleyen Han, barışın ve güvenliğin sağlanması gibi konularda "zafiyet yaşadığını" ifade etti.

Ukrayna ve Gazze'de yaşanan çatışmalarda BM'nin rolünün zayıf kaldığını dile getiren Han, "Barış masasının merkezinde olması gerekiyordu. Bu iki bölgede barış ve güvenliğin temini için son kararı verebilecek güçte olmalıydı." dedi.

Han, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan BM'nin yeni dünya düzenini temsil ettiğini kaydederek bunun, bazı prensipleri, insancıl hukuk ve insan hakları kurallarını ortaya çıkardığını ancak bunların, Gazze'de çiğnendiğini ifade etti.

"Hukukun uygulanması konusundaki bu çelişkiyi düzeltmemiz lazım." diyen Han, Gazze'de yaşananların kurulu dünya düzenine ve uluslararası kurallara bir meydan okuma olduğunu ve bunun dünyadaki dengeyi bozduğunu vurguladı.

– ABD ve Pakistan ilişkileri

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcülüğü, Pakistan'ın Pekin Büyükelçiliği, Pakistan'ın BM Daimi Temsilciliği ve Azad Cammu Keşmir Cumhurbaşkanlığı görevlerinde bulunmuş deneyimli bir diplomat olan Han, kariyerinin son durağı olan ABD'nin başkenti Washington'da, Amerikan askerlerinin Afganistan'dan çekildiği Ağustos 2021'in hemen ardından görevlendirildi.

ABD ordusunun bölgeden aniden çekilmesi sonrası oluşan boşluk ve bunun Washington ile ilişkilere yansımaları Han'ın, göreve gelir gelmez ilk gündem maddeleri oldu.

Başlarda sıkıntılı ve belirsizliğin gölgesinde bir süreç yaşadıklarını söyleyen Han, ABD ve Pakistan'ın 75 yılı aşkın müttefikliğini yeniden tanımlaması gerçeğinin ortaya çıktığını ve bu çerçevede iki ülke arasındaki stratejik işbirliğinin büyük ölçüde güncellendiğini belirtti.

Han, Ukrayna savaşının beklendiği gibi kısa sürede sonuçlanmayacağının ortaya çıktığını ve dünyayı Pakistan'ı da içeren geniş bir şekilde etkilediğini kaydetti.

ABD'nin, Çin'e karşı Hindistan ile giriştiği Hint-Pasifik Stratejisi'nin, Pakistan'ı dışlayarak bölgede sağlıklı ve sürdürülebilir bir çözüm üretemeyeceğinin altını çizen Büyükelçi Han, bölgesel istikrar, barış ve refahın artmasının ancak Washington'un bölgede adil bir düzenin kurulmasına katkı sunmasıyla mümkün olacağını aksi takdirde "bölge istikrarını sabote etmeyi hedefleyen güçlerin" faaliyet göstermesine olanak sağlayacağı değerlendirmesinde bulundu.

Han, ABD'nin 2021'de Afganistan'dan çekilmesinin Pakistan-ABD ilişkilerini "belirsiz bir atmosferin gölgesinde" bıraktığını ve son dönemde bu ilişkilerin gözden geçirilerek yeni esaslar üzerine yapılandırıldığını aktardı.

Rusya'nın 1980'li yıllarda Afganistan'daki varlığı nedeniyle Pakistan-ABD arasında gelişen işbirliğinin, Rusya'nın Afganistan'dan çekilmesiyle benzer bir dönem yaşadığını dile getiren Han, ABD'nin Afganistan'dan çekilmesi sonrasında değişen dinamiklere göre, Washington ile işbirliklerinin yeniden şekillendiği kaydetti.

– "Yeni dönemde güvenlikçi politikalar kadar ekonomik ilişkiler de öne çıkacak"

ABD'nin, 2021'de Afganistan'dan çekilmesinin ardından ülkede büyük ölçüde istikrarın sağlandığını savunan Han, geçici Afgan yönetiminin bu konuda attığı bazı adımların etkili olduğunu belirtti.

Han, "Pakistan Talibanı (TTP) ve DEAŞ-K gibi terör örgütlerinin Afganistan topraklarını kullanarak Pakistan'ı hedef alan saldırılar düzenlemeye devam ettiğini" ve bunun engellenmesi konusunda Kabil yönetimi ile görüşmelerin sürdüğünü söyledi.

ABD'nin bölgeyi terk ettiğini ancak terör tehlikesinin devam ettiğini dile getiren Han, bununla mücadele etmenin iki ülkenin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

Han, Pakistan-ABD ilişkilerinde yeni dönemde yatırımlar alanında işbirliğinin güvenlikçi politikalardan daha büyük öneme sahip olacağını belirterek, iki ülke ilişkisinin teknoloji, ticaret, tarım, enerji ve iklim değişikliği gibi konulara odaklanılacağını aktardı.

İki ülke arasındaki ilişkilerin güçlü bağlara dayandığını söyleyen Han, bölgesel güvenlik ve stratejik işbirlikleri olmasa da iki ülke arasındaki ilişkilerin başka alanlarda geliştiğini ve ani değişimlere dayanıklı olduğunu savundu.

– Askeri ve ticari alanda gelişen Türkiye-Pakistan ilişkileri

Washington görevi sırasında Türkiye'nin eski Washington Büyükelçi Murat Mercan ve Büyükelçi Sedat Önal ile aynı dönemlerde çalışan Büyükelçi Han, Türk mevkidaşları ile büyük bir uyum içinde çalıştıklarını ve Türkiye'nin Pakistan ile ilişkilerini çok yönlü şekilde geliştirdiğini belirtti.

Keşmir asıllı Han, askeri alanda iki ülke arasında gemi, helikopter, SİHA ve diğer silah platformlarında yapılan anlaşmaların yanı sıra, Türk şirketlerinin Pakistan'da saygın yatırımcılar olarak önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.

Türkiye'nin Pakistanlı yatırımcılar için çok önemli kolaylıklar ve fırsatlar sunduğunu dile getiren Han, Pakistan kökenli ABD firmalarının da Türkiye'de önemli yatırımları olduğunu dile getirdi.