Son yıllardaki nüfus artışı, cadde ve sokaklarda araçların düzensiz park edilmesi trafik akışını olumsuz etkiliyor. Bunun için harekete geçen İLBANK, Türkiye genelinde yaşanan trafik sıkışıklığı ve park problemine çözüm için açık ve kapalı otopark projelerine finansman desteği sağlıyor.

Bu kapsamda İLBANK'ın desteğiyle son 5 yılda, 38 kapalı ve açık otopark kullanıma kazandırıldı, 8 otopark için ise çalışmalar devam ediyor.

Projeler tamamlandığında 452 bin 587 metrekarelik otopark kullanıma sunulacak. Böylece 63 futbol sahası büyüklüğüne eşdeğer alan, park yeri olarak şehirlere kazandırılmış olacak.

– 26 ilde geniş kapasiteli otoparklar devreye alındı

Kapalı ve açık otoparklar, sürdürülebilir şehircilik anlayışı çerçevesinde modern teknolojiyle inşa ediliyor. Yaşam kalitesinin de artırılması hedeflenen projelerde, hava kirliliğinin azaltılmasına da katkı sunulması hedefleniyor.

İLBANK'ın finansman desteğiyle hayata geçirilen, aralarında Ankara, İstanbul, Antalya'nın da bulunduğu, 26 ildeki geniş kapasiteli modern otoparkların bazıları şöyle;

"178 araç kapasiteli Ankara Beypazarı Belediyesi Kapalı Otoparkı, 56 araç kapasiteli Çankırı Belediyesi Büyük Cami Önü Yeraltı Otoparkı, 200 araç kapasiteli Antalya Alanya Belediyesi Otoparkı, 75 araç kapasiteli Isparta Belediyesi Kirazlıtepe Otoparkı, 450 araç kapasiteli Isparta Belediyesi İstiklal Mahallesi Yeraltı Katlı Otoparkı, 1797 araç kapasiteli Antalya Büyükşehir Belediyesi Akdeniz Üniversitesi Katlı Otoparkı, 106 araç kapasiteli Isparta Belediyesi Müftülük Önü Yeraltı Otoparkı, 160 araç kapasiteli Antalya Kaş Belediyesi Kınık Mahallesi Otoparkı, 1500 araç kapasiteli Bursa Osmangazi Meydanı ve Otoparkı, 60 araç kapasiteli Yalova Kadıköy Otoparkı, 322 araç kapasiteli Bursa Kestel Kent Meydan Altı Kapalı Otoparkı.

200 araç kapasiteli Bursa İnegöl Belediyesi Meydan ve Yeraltı Otoparkı, 328 araç kapasiteli İstanbul Çekmeköy Kapalı Otoparkı, 1102 araç kapasiteli Tekirdağ Büyükşehir Hizmet Binası Meydan Altı Otoparkı, 341 araç kapasiteli İstanbul Üsküdar Libadiye Kapalı Otoparkı, 1000 araç kapasiteli Konya Büyükşehir Belediyesi Meram Katlı Otoparkı."

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 82 bin metrekare alandaki Saraçoğlu Mahallesi'nde, Emlak Konut GYO tarafından yapılan restorasyon çalışmaları tamamlandı.

Koruma, yenileme ve yaşatma projesi çalışmalarıyla yeni sosyal donatıların oluşturulduğu mahalleye geleneksel Türk mimarisiyle inşa edilen 119 konut, 159 odalı apart otel ve 237 iş yeri kazandırıldı.

Alanda bulunan 210 anıt ağaç korundu ve 3 binin üzerinde ağaç dikildi.

Bakan Murat Kurum da konuya ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Sevgili Başkentliler, Ankara'nın kalbindeki Saraçoğlu Mahallesinin yenilenen yüzünü gördünüz mü? Şehrimize yeni bir nefes alanı kazandırdık. Bugün Saraçoğlu'nda vakit geçirmek, doğa ve tarih ile iç içe olmak için harika bir gün." ifadelerini kullandı.

Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Van Büyükşehir Belediyesine Merkez Atıksu Arıtma Tesisi'nin Van Gölü'ne kaçak deşarj yaptığı gerekçesiyle 1 milyon 161 bin 568 lira idari ceza uygulandığı bildirildi.

Paylaşımda şu ifadelere yer verildi:

"Bakanlığımız İl Müdürlüğü ekipleri tarafından, Van Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Merkez Atıksu Arıtma Tesisine ait deşarj noktasında gerçekleştirilen denetim sonucunda Van Gölü'ne kaçak deşarj yapıldığı tespit edilmiştir. İlgili Çevre Kanunu'na istinaden Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğüne 1 milyon 161 bin 568 lira idari para cezası uygulanmıştır."

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, sıfır atık uygulaması için 2019'da pilot ilçe seçilen Kızılcahamam'da geri kazanılabilir atıklar için toplama sistemi oluşturuldu ve atık getirme merkezi kuruldu.

İlçede yaşayanlar atıklarını, sıfır atık bahçesi, sıfır atık otobüsü ve depozito iade noktalarına bırakabiliyor. Her hanenin bir Sıfır Atık Toplama Kartı bulunuyor. Toplanan atığın kilosuna göre vatandaşların kartlarına puan yükleniyor. Bu puanlar yine ilçedeki marketlerde para yerine kullanılabiliyor.

– İlçeye Sıfır Atık Bahçesi kuruldu

İlçeye kurulan Sıfır Atık Bahçesi, 5 bölümden oluşuyor ve atıkların depolandığı, depozito işlemlerinin uygulandığı atık bölmesinin yanı sıra bahçede geri dönüşüm malzemelerle öğretmen ve öğrencilerin tasarım ürünler yaptığı geri dönüşüm atölyesi bulunuyor.

Sıfır atık oyun alanı, takas sistemiyle kitap ve oyuncak satışlarının gerçekleştiği ambalajsız atık dükkanı ile sıfır atık kafeteryası da yer alıyor.

– Pilot ilçeler 7 bölgeye yayılacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum sosyal medya hesabından Kızılcahamam'a ilişkin görüntüler paylaştı.

Paylaşımında pilot ilçe sayısının 7 bölgeye yayılacağına dikkati çeken Kurum, "Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin himayelerinde başlattığımız Sıfır Atık Hareketimize pilot ilçe Kızılcahamam’da gencinden yaşlısına tüm vatandaşlarımız destek verdi. Şimdi pilot ilçe sayımızı 7 bölgeye yayarak Kızılcahamam gibi örnekleri daha da artıracağız." ifadelerini kullandı.

AA muhabirinin Bakanlıktan aldığı bilgiye göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı çevre kirliliğini önlemeye yönelik faaliyetlerini sürdürüyor.

Denetim ekipleri, Çevre Kanunu'na aykırı hareket ederek çevre kirliliğine yol açan işletmelere, deniz kirliliğine neden olan deniz araçlarına ve egzoz emisyonları nedeniyle hava kirliliği oluşturan motorlu kara taşıtı sahiplerine cezai işlem uyguluyor.

Denetimler sonucu çevre ve insan sağlığı açısından tehlike oluşturduğu tespit edilen işletmelerin faaliyeti durdurulurken, deniz araçları ise seyrüseferden men ediliyor.

Bu kapsamda Bakanlıkça 1 Ocak- 31 Temmuz tarihleri arasında merkez teşkilatı ve 81 il müdürlüğü ekiplerince 41 bin 526 denetim gerçekleştirdi.

Denetimlerde çevreyi kirlettiği tespit edilen tesis ve işletmelere 1 milyar 120 milyon 214 bin 522 lira ceza verildi, 238 işletme ise faaliyetten men edildi.

– En fazla ceza atık kirliliğine

Bakanlık, çevreyi kirletenlere yönelik denetimlerini hava, atık, su, gürültü, egzoz gibi 17 ayrı kategoride yürütüyor.

Tüm kategorilerde yapılan denetimlerde en fazla para cezası 489 milyon 902 bin 340 lirayla atık kirliliğine kesildi.

Denetimlerde ayrıca gemilerden kaynaklanan deniz kirliliğine 137 milyon 493 bin 493 lira, su kirliliğine ise 113 milyon 505 bin 318 lira ceza uygulandı.

– Zehir saçan egzozlara 6,8 milyon lira ceza

Öte yandan, Bakanlık, trafikte seyreden motorlu kara taşıtlarından kaynaklanan egzozun neden olduğu hava kirliliğinin etkilerinden canlıları ve çevreyi korumak amacıyla araçları da sıkı denetime aldı.

Egzoz Elektronik Denetleme Sistemi (EGEDES) ile yapılan 15 bin 936 araç denetimde, egzoz sınır değerini aşan ya da emisyon ölçümü yaptırmayan 657 motorlu taşıt sahibine 6 milyon 865 bin lira idari para cezası verildi.

Bakanlıkça uygulanan idari para cezalarından elde edilen gelir, çevrenin korunması ve iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında kullanılıyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Bolu kent merkezinden geçen Büyüksu Deresi ve Gerede Çayı'na yönelik son dönemde artan çevre kirliliği ihbarları üzerine harekete geçildi. Su kirliliğinin tespit edilmesi üzerine bölgedeki tesislerde denetim çalışmaları artırıldı.

Bu kapsamda son 2 ayda yapılan 39 denetimde, atık su arıtma tesislerinden alınan 35 numune analiz edildi. Çevre mevzuatına aykırı faaliyet gösterdiği belirlenen 16 işletmeye toplam 12 milyon 594 bin lira ceza uygulandı. Bakanlık, Gerede ilçesinde yapılan denetimlerde, su kirliliğine neden olduğu tespit edilen 60 deri işletmesi ve 1 kemik unu üretim tesisinin de faaliyetini durdurdu.

– Bolu Belediyesine 1 milyon lirayı aşan ceza

Bakanlık denetim ekipleri, Bolu Belediyesine ait atıksu arıtma tesisinde de incelemelerde bulundu.

Denetimlerde, atık suların yalnızca bir kısmının arıtıldığı, büyük kısmının ise arıtılmadan doğrudan Büyüksu Deresi'ne verildiği belirlendi.

Alınan numunelerde, deşarj edilen suyun çevre mevzuatında izin verilen kirlilik değerlerinin yaklaşık 26 katı fazla kirlilik içerdiği tespit edildi. Bu ihlal nedeniyle Bolu Belediyesine 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında 1 milyon 161 bin 568 lira ceza verildi.

Ayrıca, sorumlular hakkında adli süreç başlatıldı.

Açıklamada, çevreyi koruma adına denetimlerin hız kesmeden devam edeceği belirtildi.

Deniz kaplumbağaları (Caretta Caretta, Chelonia Mydas) Türkiye'nin önemli turizm alanlarından olan Göksu, Belek, Patara, Fethiye-Göcek ve Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma bölgelerindeki kumsalları yuva olarak seçiyor.

Yumurtadan çıkan her deniz kaplumbağası da üremek ve yuva yapmak için tekrar aynı kumsala dönüyor. Bu nedenle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, özel çevre koruma bölgelerinde koruma faaliyetlerini titizlikle sürdürüyor.

Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürü Hacı Abdullah Uçan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, deniz kaplumbağalarının uluslararası sözleşmeler ile koruma altında olan hayvan türlerinden biri olduğunu söyledi.

Bu nedenle özel çevre koruma bölgelerinde 1989'da başlatılan "Deniz Kaplumbağalarının Korunması ve İzlenmesi Projesi" kapsamında koruma faaliyetlerinin Bakanlık tarafından her yıl devam ettiğini belirten Uçan, "Dünya üzerinde yaşayan sekiz tür deniz kaplumbağasının iki türü "Caretta caretta ve Chelonia mydas" ülkemizin Akdeniz kıyılarındaki kumsallarına çıkarak, yumurta bırakıyor. Bu nedenle Türkiye, Akdeniz'deki deniz kaplumbağası popülasyonlarının devamlılığı için çok önemli bir ülke." diye konuştu.

– "Yuva sayılarında rekor artış"

Uçan, deniz kaplumbağalarının yuvalama sezonlarına ilişkin, "Bu yıl iklim değişikliğinin etkilerinden dolayı deniz kaplumbağalarının yuvalama sezonu önceki yıllara göre bir ay erken başladı." dedi.

Özel çevre koruma bölgelerinde nisan ortasında başlayan yuvalama sezonunda, yuva sayılarındaki artışa dikkati çeken Uçan, temmuz itibarıyla yuva ve yumurtadan çıkan yavru sayılarına ilişkin şu bilgileri verdi:

"Temmuz itibarıyla Göksu Deltası'nda 262 yuvadan 2 bin 146, Belek'te 2 bin 102 yuvadan 157, Patara'da 490 yuvadan 471, Fethiye kumsallarında 145 yuvadan 33 ve Köyceğiz Dalyan'da 749 yuvadan 12 bin yavru olmak üzere 14 bin 807 yavru deniz kaplumbağası çıkışını tespit ettik. Eylül ortasına kadar yavru çıkışlarının devam edeceği düşünüldüğünde bu rakamların rekor düzeyde artmasını bekliyoruz."

Uçan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum öncülüğünde Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce yürütülen Deniz Kaplumbağalarının Korunması ve İzlenmesi Projesi kapsamındaki koruma uygulamalarının gelecek yıllarda da sürdürüleceğini belirterek, projenin biyolojik çeşitliliğin korunmasına önemli katkılar sağlayacağını kaydetti.

– Deniz Kaplumbağalarının Korunması ve İzlenmesi Projesi

Proje kapsamında deniz kaplumbağası yuvalarının tespiti, kafeslenerek koruma altına alınması, tehlike altındaki yuvaların taşınması, yuvalamaya gelen ergin kaplumbağaların markalanması gibi oldukça kapsamlı çalışmalar, uzman ekiplerce gerçekleştiriliyor.

Bununla birlikte turizm tesislerince de personele ve turistlere bilgilendirme çalışmaları da yürütülüyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2020'de tek kullanımlık içecek ambalajlarının dönüştürülerek ekonomiye kazandırılması için Depozito Yönetim Sistemini hayata geçirdi.

Bu kapsamda 2022'de, Ankara'nın Kızılcahamam ilçesi pilot bölge seçildi. İlçenin 6 farklı noktasına depozito iade makineleri yerleştirildi.

Yazılımı yerli mühendisler tarafından yapılan makineye, ambalajlı atıkların barkodu okutuluyor. Sistem atığı, cam şişe, pet ve alüminyum ambalajlı ürün olarak kategorilere ayırıyor ve ilgili atık haznesine atıyor.

Ambalajlı ürünler, makineye atıldıktan sonra karşılığında şişe başına ücret alınıyor ve bu ücret belirli marketlerde kullanılıyor.

– "Doğayı koruyup yangınları engelliyoruz"

Yoğun ilgi gösterilen sistem sayesinde sokak ve caddelerde, cam şişe, pet ve alüminyum ambalaj atıkları gözle görünür düzeyde azaldı. Topladıkları atıkları makinelere atanlar ek gelir elde ederken ilçe esnafının da ekonomisi canlandı.

Kızılcahamam'da yaşayan Ali Güneysu, bir haftada 40 ambalaj atığı topladığını söyledi.

Atıklarının bedeli olarak makineden fiş aldığını ve o fişle marketlerde harcama yaptığını anlatan Güneysu, "Topladığım atığın miktarına göre para kazanıyorum. Bu parayla bahçemdeki kedilere mama alıyorum. Sırf onlar için yapıyorum. Yoksa amacım bununla çay, şeker almak değil, sırf mama." dedi.

Güneysu, "Böylelikle doğayı koruyup yangınları engelliyoruz. Şişe kırıkları doğada kırılacağına burada toplansın. Herkes bu atıkları toplasa memleketimize katkı olur." diye konuştu.

İlçede yaşayan Öznur Aksoy da çocuklarının içtiği su şişelerini ve bir restorandan çalışan eşinin getirdiği şişeleri düzenli olarak biriktirip iade makinesini attığını söyledi.

Makinelerin çok yarar sağladığını anlatan Aksoy, "Buradan aldığımız fişleri önce telefona yüklüyoruz. Belediyeden aldığımız fişi küçük esnafın kazanması amacıyla marketlerde harcıyoruz. Marketten deterjan, pirinç, çay ve mutfak ihtiyaçlarımı alıyorum. 1 ayda 500 lira fiş alıyorum. Eşim restorandaki şişeleri biriktiriyor, burada değerlendiriyoruz. Aynı zamanda da doğayı koruyoruz." ifadelerini kullandı.

Artık Kızılcahamam'da yerde atık şişelerin bulunmadığını ve insanların çok duyarlı olduğunu dile getiren Aksoy, "Bildiğim kadarıyla Türkiye genelinde şu an sadece Kızılcahamam'da var. Keşke diğer yerlerde de bu makineler olsa." dedi.

– "Sokaklardaki pet şişe sayısı minimum seviyeye indi"

Kızılcahamam Belediyesi Sıfır Atık Bahçesi görevlisi Emre Karadaş ise ilçenin çeşitli bölgelerindeki iade makinelerine vatandaşların yoğun ilgi gösterdiğini vurguladı.

Toplanan atıkların, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının lisanslı geri dönüşüm firmasına gönderildiğini ve ekonomiye geri kazandırıldığını ifade eden Karadaş, şunları kaydetti:

"Sokaklardaki pet şişe sayısı minimum seviyeye indi. İlçemizde büyük bir bilinçlendirme çalışması yapıldı ve bunun faydasını doğada şu an görüyoruz. Yoldan geçerken birinin içtiği su şişesini makineye attığını görüyoruz çünkü bu Kızılcahamam'da bir gelenek oldu. Kızılcahamamlılar sıfır atık konusunda bu bilinci gerçekten yakaladılar ve sonuna kadar destekliyorlar."

Karadaş, projenin ülke geneline yayılmasının önemine de değindi.

– Birçok noktaya depozito iade makineleri yerleştirilecek

Öte yandan, Türkiye'de 0,1-3,0 litre arasında yılda yaklaşık 20 milyar cam, pet ve alüminyumdan yapılan ambalajlı içecek üretiliyor.

Bunların çevre kirliliğine yol açmaması amacıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi, 2025'te Türkiye genelinde devreye girecek.

Başta satış noktaları olmak üzere birçok noktaya depozito iade makineleri yerleştirilecek.

Ambalajlı ürünleri makineye attıktan sonra karşılığında şişe başına 25 kuruş alınacak. 25 kuruş, yazılımı Bakanlık tarafından yapılan e-cüzdan hesabına yatırılacak.

Vatandaş ürünün fiyatı dışında ödenen bedeli geri alabilmek için sistemin belirlediği market veya diğer toplama noktalarına yönlendirilecek, depozito bedelini geri alabilmek için atığı iade edecek.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kurban Bayramı süresince kurban satış ve kesim yerlerinde çevre kirliliğine neden olabilecek faaliyetlere karşı toplum ve çevre sağlığının olumsuz etkilenmemesi için tedbirlerini artırdı.

Bakanlık tarafından, park, bahçe, cadde, sokak, bina önleri, meydan gibi umuma açık alanlar ile kurban satışı ve kesimine uygun olmayan yerlerde bu tür faaliyetlerde bulunanlara ve kesime uygun alanlarda gerekli önlemleri almayanlara Çevre Kanunu'nun 20. maddesi gereğince 4 bin 810 lira ceza kesilecek.

Kurban kesim yerlerinde gerekli yasaklara uymayan ve önlem almadan kurban atıklarını çevreye bırakan tesislere 464 bin 585 lira, bu fiilin konutlarda işlenmesi halinde 11 bin 540 lira ceza verilecek.

– Atıklar dayanıklı torbalara konulacak

Kurban kesimi sonucu oluşan atıklar, sızdırmaz, dayanıklı ve yüksek yoğunluklu siyah polietilen torbalara, torba hacminin üçte ikisini geçmeyecek şekilde konulacak.

Torbalar, ağzı iyice kapatılıp bağlanarak, Kurban Bayramı süresince düzenli hizmet verecek belediye temizlik ekiplerine teslim edilecek.

Ayrıca, hayvan pazarları, geçici kurban satış ve kesim yerleri, bayram sonuna kadar 24 saat esasıyla hizmet verecek, buralar Bakanlıklararası Kurban Hizmetleri Kurulu, Kurban Hizmetleri Komisyonu üyesi kurumlar ile kolluk kuvvetlerince denetlenecek.​​​​​​​