Kaman ilçesinde yoğunlukla üretilen ve bölgeye özgü coğrafi işaret tescilli "Kaman Cevizi", ilçenin yanı sıra son yıllarda başta Mucur, Akpınar ve merkezdeki yeni kurulan bahçelerle daha da yaygınlaştı.

Ortalama meyve ağırlığı 12-13 gram olan Kaman cevizi, salkımda 4-6 meyve verirken, yüzde 60'a varan iç randımanı ve kalitesiyle yerli ceviz çeşitleri arasında ön plana çıkıyor.

İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden alınan bilgiye göre, kent genelinde 35 bin dekar bahçede yaklaşık 450 bin ceviz ağacı bulunuyor. Bu ağaçlardan yılda ortalama 5 bin ton üretim yapılıyor. Kaman da ise 2024 yılında 16 bin dekar kapama, 7 bin dekar dağınık alanda olmak üzere 23 bin dekarda ceviz yetiştiriliyor. İlçede bu yıl rekoltenin 1700 kilogram civarında olması bekleniyor.

– Zirai don yaşanmasına rağmen rekolte iyi

Kaman Cevizi Üreticileri Kooperatifi Başkanı Arif Göçmen, AA muhabirine, uzun yıllardır kaman cevizi ve fidanı ürettiğini, bu sene ceviz rekoltesinin iyi olduğunu söyledi.

Bazı bölgelerde ufak çaplı zirai don yaşandığına değinen Göçmen, şunları kaydetti:

"Bu sene cevizlerimiz gayet olgun, içi dolu, meyve olarak büyük. Bu sene rekoltemiz iyi, pazarlama sorunumuz hiç yok. İnşallah bundan sonra daha güzel olacaktır. Bazı cevizlerimizde geç açan çeşitlerimiz var, erken açanlar var, erken açanların havadan etkilenmesi daha kolay ve ürün kaybı daha fazla oluyor. Geç çiçek açanlar verimi olumlu etkiledi. Onun için ceviz bahçesi yaparken, geç açan çeşitler tercih edilmelidir."

Kaman Ziraat Odası Başkanı Çetin Gökalp de rekoltenin bazı yerlerde kısmi don yaşanmasına rağmen iyi olduğunu, ceviz için genel itibariyle güzel bir yıl geçtiğini belirtti.

İlçede bazı yerlerde geç bazı yerlerde ise erken hasat yapıldığına değinen Gökalp, üreticilerin hasattan genel anlamda memnun olduğunu dile getirdi.

– "Hasadı 2-3 hafta geç yaptık ama cevizlerimiz daha güzel"

İlçede ceviz satışı yapan esnaf Mustafa Aydoğan da satışlardan memnun olduklarını, taleplerin güzel olduğunu anlatarak, "Kaman'ımızın cevizi süperdir ama bazen dışarıdan gelen cevizler var. Onlar Kaman'ımıza zarar veriyor ama vatandaş biliyor zaten, Kaman cevizini de biliyor, dışarının cevizini de biliyor. Bizim müşterilerimiz hep dışarıdan, telefonla istiyorlar veya kendileri buraya gelip alıp gidiyor." diye konuştu.

Savcılı Meryemkaşı köyündeki bahçesinde ceviz üreten ve ilçe pazarında satan Mehmet Şükrü Arslan, "Bu sene cevizin hasadını geç yaptık ama cevizden memnunuz, hasadımız güzel oldu. Cevizin kilosu 180 ile 250 lira arasında satılıyor. Hasat daha önceleri göre bu sene 2-3 hafta geç yaptık ama cevizlerimiz daha güzel oldu, geç hasadın faydası var." dedi.

Kaman'da yaşayan ceviz üreticisi Tekin Tekin, ailesi ile 20 dönümlük ceviz bahçesinde üretim yaptığını söyledi.

Taleplerin devam ettiğini, satışta ve pazarlamada kesinlikle sorun yaşanmadığını anlatan Tekin, "Bu sene ceviz verimi çok iyi oldu. Kaman'a özgü ince kabuklu cevizimiz başta olmak üzere küçük, orta ve büyük boy cevizlerin hepsi güzel çıktı Allah'a şükürler olsun." ifadelerini kullandı.

AK Parti Eskişehir İl Başkanı Gürhan Albayrak, gazetecilere, partilerinin kongre sürecini bu hafta sonu İnönü ilçesinden başlatacaklarını söyledi.

Partilerinde istişare kültürünün önemli olduğunu vurgulayan Albayrak, "81 ilimizde olduğu gibi bizler de güzel şehrimiz Eskişehir'de AK Parti teşkilatları olarak 20 Ekim Pazar günü İnönü ilçemizden kongre sürecimiz için Bismillah diyeceğiz." ifadesini kullandı.

Kongre süreçlerinin partilerinde bayram havasında geçtiğini dile getiren Albayrak, "Bizler de 14 ilçemizde kongrelerimizi başlatacağız. Kongre süreçlerimize gerek Eskişehir merkezde gerekse bütün dış ilçelerimizde tüm halkımızı, tüm vatandaşlarımızı kongrelerimize davet ediyoruz. Kongreler bizim düğünlerimizdir. Kongrelerimize halkımızın, vatandaşımızın katılmasını arzu ediyoruz. 8. Olağan Kongremizin öncelikle ülkemize, şehrimize ve ilçelerimize hayırlara vesile olmasını diliyorum." dedi.

Eskişehir'in tüm ilçelerinde sandık kurulacağını ve vatandaşların talep ve sorunlarını yazılı olarak alarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ileteceklerini anlatan Albayrak, şunları kaydetti:

"8. Olağan Kongre süreci kapsamında Genel Merkezimizin de talepleri doğrultusunda her ilçe meydanında kongre tarihi yaklaştıkça Cumhurbaşkanı'mıza iletilmek üzere birer sandık koyacağız. Bu sandıklarda vatandaşımız, Cumhurbaşkanı'mıza iletmek istediği sorun, öneri ve talebini kapalı zarfa koyacak. Bu zarflar toplanıp genel merkezimize gönderilerek Cumhurbaşkanı'mıza sunulacak. Hemşehrilerimizden kurulacak olan meydanlardaki sandıklara katılıp isteklerini, taleplerini yazmasını istiyoruz. Daha sonraki süreçte de delegelerimize de keza yine aynı kapalı zarf üzerinden sorular soracağız. Delegelerimiz bu soruları cevaplandıktan sonra biz de aynı şekilde cevapları kapalı zarf şeklinde yine Cumhurbaşkanı'mıza göndereceğiz. Kongre sürecimiz Eskişehir'imiz için hayırlı olsun." dedi.

Albayrak'a, İnönü Belediye Başkanı Serhat Hamamcı ve AK Parti İnönü İlçe Başkanı Gökhan Aydın ile partililer eşlik etti.

Acısı ve aromasıyla bilinen, 2020'de tescil edilen Cırgalan biberi, ağustos ayından itibaren hasat edildikten sonra kadınlar tarafından temizlenip parçalara ayrılarak kuruması için damlara, mahallenin boş alanlarına seriliyor.

Uzun çubuklarla karıştırılarak kurutulan biberler, çiğnenerek acı kısımları çıkarılıp elendikten sonra değirmende çekiliyor ve toz haline getiriliyor.

Başka illere ve ağırlıklı olarak da Almanya ile Hollanda'ya gönderilen tescilli Cırgalan biberi, yaz aylarında yaklaşık 2 bin 500 kişinin yaşadığı ve 600 hanenin bulunduğu mahallenin başlıca geçim kaynakları arasında yer alıyor.

Yemeklerde ve kentte çemen yapımında kullanılan biberin kilogramı 500-600 liradan alıcı buluyor.

Cırgalan Mahallesi Muhtarı Mustafa Sever, AA muhabirine, Cırgalan biberinin mahallenin sembolü olduğunu, çocukluklarından bu yana mahallenin bu biberle bilindiğini söyledi.

Mahalle halkının çiftçilikle uğraştığını belirten Sever, şöyle konuştu:

"Mahallemizin yüzde 90'ı biberle uğraşır. Mahallemizden yaklaşık 10-12 ton toz biber çıkıyor. Destek verilirse bunu artırırız. Toplaması, çöplemesi, temizlenmesi, elenmesi ile birinci sınıf bir biberdir. İçerisinde hiçbir katkı maddesi bulunmaz. Kendine has bir biberdir, dört burunludur. Eleyerek içindeki acı damarı alırız, güneşte kurutulması da lezzet veriyor."

Bugünlerde mahallenin pek çok yerinde biber kurutulduğuna dikkati çeken Sever, "Eskiden evlerimizin damları betondu, şimdi hep çatı oldu. Maalesef biberlerimizi sokak aralarında, kaldırımlarda kurutmak zorunda kalıyoruz. Belediyeden adacıklar halinde 500-1000 metrekarelik kurutma alanları istiyoruz." dedi.

Dört çocuğunu da Cırgalan biberinden elde ettiği gelirle büyütüp okuttuğunu anlatan 66 yaşındaki Azime Çalış da böyle ürünlerin kıymetinin bilinmesi gerektiğini ifade etti.

Biberi ata tohumundan yetiştirdiklerini vurgulayan Çalış, şunları kaydetti:

"Çapası, suyu derken emeği çok. Martın başında ekerim, en geç olan biber, eylülün başında yetişir. Ağustosun sonunda biberim olur. Tamamen geçimi buna bağlı olanlar var. Biberimizin değeri Şanlıurfa'nın, Kahramanmaraş'ın biberiyle bir değildir. Onlar seriyor, traktörle ezip çiğniyorlar. Biz tek tek emek veriyoruz, çöpünü ayrı çıkarıyoruz, yırtıyoruz, temizliyoruz, kurutuyoruz sonra tekrar çiğneyip eliyoruz ve değirmene gidiyor. Belirli müşterilerimiz var, biberimizi beğeniyorlar. İstanbul'a, Ankara'ya, Balıkesir'e kadar gidiyor. Kargo ve gurbetçiler aracılığıyla yurt dışına da gönderiyoruz. Cırgalan biberi denilince herkes biliyor."