İlçeye bağlı 38 ilkokuldaki 2 bin 482 öğrenci için Tuz Gölü gezileri düzenleniyor.

İlçe Milli Eğitim Müdürü İbrahim Kılıçer, AA muhabirine, Tuz Gölü'nün ismini duyan ancak hiç gitmeyen öğrencilerin mutluluklarına şahit olduklarını söyledi.

Köy okulundaki öğrencileri gezdirmeyi amaçladıklarını aktaran Kılıçer, "Doğa harikası Tuz Gölü'nün eşsiz manzarası altında keyifli vakit geçiren çocuklarımız doya doya eğlendi." dedi.

Öğretmen Canan Bozdemir, etkinliğin hem kendileri hem de öğrenciler için çok yararlı bir aktivite olduğunu kaydetti.

Öğrencilerden Fatma Zehra Akyüz, Tuz Gölü'nün beyaz örtüsüne hayran kaldığını, arkadaşlarıyla beraber keyifli zaman geçirdiğini belirtti.

İlçenin 24 kilometre batısında Tuz Gölü Havzası içinde yer alan tatlı su gölü, 1996'da sit alanı ilan edildi.

Yer altı suları, küçük dereler ve Tuz Gölü'nü de besleyen Samsam Deresi'nden beslenen Gökgöl, 50 hektarlık alanıyla birçok göçmen kuşun üreme alanıydı.

Geçen yıl büyük ölçüde suları çekilen bu yıl da tamamen kuruyan gölü kuşlar terk etti.

– "Tabiat canlılığı kalmadı"

Mahalle sakinlerinden 63 yaşındaki Hasan Gölcük, AA muhabirine 1969'da su taşkınını önlemek amacıyla yapılan setle Gökgöl'ün oluştuğunu anlattı.

Gölcük, "Samsam Gölü dolup taştığı için evlere zarar vermeye başlayınca 1969'da Devlet Su İşleri kanal açtı ve suyun önüne Kozanlı Belediyesi bent yaparak Gökgöl'ü ortaya çıkardı. 1970'ten 2023'e kadar su vardı. Bu yıl da çiftçiler tarafından suyun kesilmesi ve iklim değişikliği nedeniyle göl tamamen kurudu. Göl artık beslenmemeye başladı. Tabiat canlılığı kalmadı." dedi.

Gölde geçmişte 185 çeşit kuş türü olduğunu dile getiren Gölcük, gölün balık çeşitliliği açısından da zengin olduğunu söyledi.

Gölcük, zaman zaman balık tutmak için göle geldiğini dile getirerek, "Kuş gözlemcileri aylarca kalıyorlardı, kuşlarla ilgili çok çalışmalar vardı. Gökgöl'ün kuruması Tuz Gölü'ne zarar verir çünkü Tuz Gölü'nü besliyordu. Artık Gökgöl'ü görmek istemiyorum, o manzaraya içim acıyor. Biz balık tutmaya giderdik, piknik yapardık. Kozanlı dışından insanlar pikniğe gelirdi, Kayseri'den bile gelen vardı." diye konuştu.

Aksaray'ın Eskil ilçesi sınırlarında yer alan Tuz Gölü'nün güneyinde, 4 ay önce kuluçkadan çıkan flamingolar, bu ay itibarıyla göç kafilesine katılacak.

Bembeyaz gölün üzerinde renk cümbüşü oluşturan flamingolar, sıcak ülkelere göç etmeye başlayacak.

Doğaya Kuş Bakışı ve Ekoloji Derneği Başkanı Fahri Tunç, AA muhabirine, Tuz Gölü'nün misafirleri olan flamingoların uzun göç için hazır hale geldiklerini söyledi.

Tuz Gölü'nün, dünyanın en büyük flamingo üreme alanlarından biri olduğunu hatırlatan Tunç, şöyle devam etti:

"Artık misafirlerimizi uğurlamanın vakti geldi. Eylül ayı itibarıyla flamingolar Tuz Gölü'nden uzaklaşıp daha sıcak alanlara gitmek için göçe başlayacak. Tuz Gölü'nde üreyen flamingoların bir kısmı kışı Gediz Deltası'nda geçiriyor bir kısmı da Gediz Deltası'ndan daha sıcak alanlara hareket edecek. Sonrasında mart, nisan gibi tekrar onlarla buluşmayı arzuluyoruz.

Flamingolar, Tuz Gölü'ne gelmeden önce Gediz Deltası'nda konaklar ve havalar ısınmaya başladığında bir kısım koloni orada kalırken çoğunluğu Tuz Gölü'ne gelerek kuluçkaya yatar. Flamingo yavrularının çoğu uçuş egzersizlerini tamamladı ve eylül ayı itibarıyla Gediz Deltası'na doğru hareket edecekler. Oradan da sıcak ülkelere kanat çırpacaklar. Kuluçkadan geç çıkan yavrular için beslenme ve egzersiz uçuşları devam ediyor. Onlar da eğitimini tamamladıktan sonra göç edecek."

– "Yavru verimi beklenenden iyi oldu"

Tunç, son iki yıldır yağışların az olduğunu ve kuraklığın da etkisiyle suların çekildiğini ifade etti.

Flamingo ölümlerine zayıf ve cılız olanlarda rastlandığı anlatan Tunç, şunları kaydetti:

"Tuz Gölü'nde sular her sene olduğu gibi bu sene de çekildi. Buna rağmen yavru verimi beklenenden iyi oldu. Bu sene ufak tefek ölümler oldu ama bu ölümler doğal süreçten kaynaklı, zayıf ve cılız yavrularımızı kaybettik. Bu bölge için tarım politikasında az su tüketen ürünlerin ekilmesi, Tuz Gölü havzasında sulak alanların çoğalması demektir. Böyle flamingolardaki üreme sayısı da artmış olacaktır."

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülen "Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi Tür ve Habitatların Araştırılması, Korunması ve İzlenmesi" projesiyle, nesli tehdit ve tehlike altında bulunan türleri yaşatmak, korumak ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmalar yapılıyor.

Bu kapsamda bölgede çalışmalar yürüten proje koordinatörü, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Karataş ve ekibi, nesli tükenme tehlikesi altında olan Anadolu dişli sazancık balığını kayıt altına aldı.

Karataş, AA muhabirine, projeyle bölgede bitki ve hayvan çeşitlerini araştırdıklarını söyledi.

Endemik Anadolu dişli sazancık balığının dünyada sadece Konya kapalı havzasında yaşadığını anlatan Karataş, şöyle konuştu:

"Bu balığımızın yaklaşık 50 yıldır soyunun tükendiği düşünülüyordu. Balığı Tuz Gölü'nde Eskil ilçesi yakınlarındaki bir sulak alanda keşfettik. Bu durum bizleri çok memnun etti. Tuz Gölü'nün etrafı çöl olarak tabir ediliyor. Buna rağmen su kaplumbağaları olan doğal su kaynakları bulduk. Yine endemik tür olan ve tuzu seven lale familyasından kılıç otunu bulduk. Tuz Gölü'nde tuzu seven birçok endemik bitki var. Bunlar Türkiye ve dünyada başka bir mıntıkada görünmüyor. Yani çöl olarak görülen yerler birer doğa harikası. Tuzcul habitatları seven canlılar burayı çok seviyor."

– "Su kaynakları çok küçük, alanlar her an tehdit altında"

Karataş, Tuz Gölü'nün binlerce kuş türü için konaklama, üreme ve büyüme merkezi olduğunu, ayrıca endemik bitki ve balık türlerini barındırdığını vurguladı.

Tuz Gölü çevresinde incelemelerin sürdüğünü dile getiren Karataş, şunları kaydetti:

"Anadolu dişli sazancık balığının tükenmediğini görmek bizleri sevindirdi. Bulunduğu su kaynakları çok küçük alanlar, her an tehdit altında. Su alanlarının bazıları 3-5 metrelik, bazıları ise 1 parmak kalınlığında akan yerler. Yapılacak bir artezyen çalışmasıyla oraya gelen su kaynağı kuruyabilir. Suyun çekildiği alanda balığımız yok olabilir. Balığın fotoğrafını ve videosunu çekip uzman arkadaşlara gönderdim. Onlardan da teyit aldım. Yani Tuz Gölü'nde çok güzel gelişmeler var ancak her an tehlike altındalar. Su kaynakları sürekli azalıyor."

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülen Tuz Gölü Özel Çevre Koruma Bölgesi Tür ve Habitatların Araştırılması, Korunması ve İzlenmesi Projesi ile nesli tehdit ve tehlike altında olan türleri yaşatmak, korumak ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmalar yapılıyor.

Bu kapsamda dünyada flamingoların kuluçkaya yattığı en önemli sulak alanlar arasında bulunan Tuz Gölü'nde tür izleme çalışmalarıyla flamingo popülasyonu araştırılıyor.

Bu yıl gölde çeşitli araçlarla ve gözlemlerle yapılan çalışmada, kreş bölgesinde 4 bin 300 yavru flamingonun olduğu belirlendi.

Proje koordinatörü Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Karataş, AA muhabirine, Tuz Gölü'nün flamingolar için en önemli üreme alanlarından biri olduğunu söyledi.

Flamingoların Akdeniz Havzası'na özgü bir kuş türü olduğunu belirten Karataş, şöyle konuştu:

"Flamingolar, İspanya'dan Kazakistan'a kadar geniş bir coğrafyada göller ve sulak alanlarda özellikle tuzlu sulak alanları tercih ediyor. Tuz Gölü bu alanların içerisinde en büyük üreme kolonisine sahip olan yer. 1990'lı yıllarda yabancı kuş gözlemcileri ilk defa Tuz Gölü'nde üreme kolonisi keşfediyor. Üremelerin olduğu alan gölün iç kısmında yer alıyor. Sudan 1-2 karış yukarıda kum adacıklarında kuluçkalardan yavrular çıkıyor. Bu yavrular yaklaşık 20 yıldır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülen projeyle sayılıyor."

– "Ortamda son derece etkili bir kuraklık söz konusu"

Karataş, bu yıl yavru flamingo sayısının düştüğünü ifade ederek, "Yaptığımız çalışmada yavru flamingolarımızın sayısı 4 bin 300'e çıktı. Bu rakam bu yılki çıkan yavru sayısı. Ortamda son derece etkili bir kuraklık söz konusu. Bölgemiz Türkiye'nin en az yağış alan yeri. Bununla beraber bölgede su isteyen bitkilerin tarımı var. Yer altı sularındaki seviyeler oldukça düşmüş durumda." diye konuştu.

Karataş, Tuz Gölü'nde 2021'de toplu flamingo ölümlerinin meydana geldiğini hatırlattı.

Alınan bazı tedbirler ve Bakanlığın girişimleriyle alana su getirildiğini söyleyen Karataş, şunları kaydetti:

"Geçen yıl yaklaşık 12 bin civarında yavrumuz çıktı. Bu yıl da 4 bin 300 civarında yavrumuz uçuşa hazır durumda. Canlılar ortamdaki durum, besin kaynakları ve diğer şartlara göre kendilerini ayarlayabiliyor. Hatta bazı hayvan türleri bu gibi durumlarda kendilerini korumak adına düşük dahi yapabiliyor. Sayılar eski yıllarda da bazen değişkenlik gösteriyor. 20 yıllık flamingo yavru sayımız bizde mevcut. Yavru sayılarımız yıllara göre 3-4 binden 20 binli rakamlara kadar değişebiliyor."

Tuz Gölü ve çevresindeki sulak alanlara ilkbaharda gelen flamingolar, sonbahara kadar burada konaklıyor.

Flamingolar, özellikle Aksaray'ın Eskil ilçesinin güney kesmindeki alanda kuluçkaya yatıyor ve yavrularını kursaklarında biriktirdikleri sıvıyla besliyor. Üç aylık dönemde uçma denemelerine başlayan yavrular, çevre alandaki sulak alanlara dağılıyor.

Yavrularını Tuz Gölü'nde büyüttükten sonra flamingolar, sonbaharda sıcak ülkelere göç ediyor.

– "Flamingolar, Tuz Gölü'nün güzelliğine ayrı bir renk katıyor"

Eskil Belediye Başkanı Mustafa Zavlak, AA muhabirine, bu sene de binlerce flamingo yavrusunun kuluçkadan çıktığını, bölgede görsel şölen yaşandığını söyledi.

Kuluçkadan çıkan yavruların sağlıklı şekilde büyümesi için yakından takip ettiklerini belirten Zavlak, şöyle konuştu:

"2021'de kuraklığa bağlı olarak sular hızlıca çekilmiş ve kuluçkadan çıkan flamingo yavrularında ölümler meydana gelmişti. Aynı durumun tekrarı yaşanmaması adına Tuz Gölü'nde flamingoları rahatsız etmeden takip yaptık. Yavruların sağlıklı şekilde kuluçkadan çıkaran ebeveynler doğa harikası Tuz Gölü'nde yavrularını besliyor. Şu ana kadar bize yansıyan herhangi bir olumsuzluk yok. Bu kuşlar bizim ve bölgemiz için en önemli değer. Onları rahat ettirebilmek adına elimizden geleni yapıyoruz. Flamingolar, Tuz Gölü'nün güzelliğine ayrı bir renk katıyor. Tuz Gölü'nde beslenecek, egzersiz uçuşlarını yapacak yavrular, büyüyünce kış gelmeden sıcak ülkelere göç edecekler."

Zavlak, bu yıl bahar yağışlarıyla Tuz Gölü'nde doluluk oranında artış olduğunu ifade etti.

Bu aylarda sıcaklık dolayısıyla buharlaşmanın etkisiyle gölde daralma meydana geldiğini ancak bu durumdan flamingoların etkilenmeyeceğini aktaran Zavlak, "Şu an yavrularımızın sağlık durumları iyi. Görüntü çok iyi, herhangi bir kayıp söz konusu değil." dedi.