Çoğu kelebek türü yalnızca birkaç hafta yaşarken, Heliconius grubundaki bazı türlerin yaklaşık bir yıla kadar yaşayabildiği tespit edildi. Araştırmada bu kelebeklerin yalnızca uzun yaşamakla kalmadığı, yaş ilerledikçe fiziksel güçlerini de büyük ölçüde koruyabildiği görüldü.

Araştırmacılar, Heliconius kelebeklerinin beslenme biçiminin de uzun yaşamla bağlantısını inceledi. Bu türler, diğer birçok kelebekten farklı olarak çiçek nektarının yanı sıra polen de tüketiyor. Ancak deneylerde polen beslenmeden çıkarıldığında bile bazı Heliconius türlerinin uzun yaşam avantajını koruduğu görüldü.

Bu sonuçlar, uzun yaşamın yalnızca beslenmeyle açıklanamayacağını; genetik ve evrimsel farklılıkların da önemli rol oynayabileceğini gösterdi.

Araştırmada iki farklı kelebek türünün fiziksel performansı da karşılaştırıldı. Yaşlanan Dryas iulia bireylerinde güç kaybı görülürken, Heliconius hecale bireylerinde belirgin bir fiziksel gerileme veya kas kaybı tespit edilmedi.

25 Katlık Yaşam Süresi Farkı

Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmaya göre Heliconius türlerinin ortalama yaşam süresi, yakın akrabalarına kıyasla yaklaşık üç kat daha uzun.

Araştırmada dikkat çeken örneklerden biri Heliconius hewitsoni oldu. Bu türün 348 güne kadar yaşayabildiği belirlenirken, yakın akrabası Dione juno için yaşam süresinin yaklaşık 14 gün olduğu belirlendi. Böylece iki tür arasında yaklaşık 25 katlık yaşam süresi farkı ortaya çıktı.

Bilim insanlarına göre bu kadar büyük yaşam süresi farkının, evrimsel açıdan birbirine yakın türlerde görülmesi, yaşlanmanın nasıl gerçekleştiğini ve uzun yaşamın hangi mekanizmalarla mümkün olduğunu anlamak açısından önemli bir araştırma alanı oluşturuyor.

Kelebekler genellikle kısa yaşamlarıyla bilinse de Heliconius türleri bu konuda önemli bir istisna oluşturuyor. Araştırmanın, bu kelebeklerin uzun yaşamını sağlayan biyolojik mekanizmaların daha iyi anlaşılmasına ve yaşlanma sürecinin araştırılmasına yeni bilgiler sunması bekleniyor.

ÖZDEN KARAKAYA

Bugün birçok köyde, özellikle yaz aylarında suya ulaşmak giderek zorlaşıyor. Tarımla uğraşan vatandaş bu sıkıntıyı daha ağır hissederken, içme suyu konusunda yaşanan sorun da hayatı doğrudan etkiliyor.

Çünkü su sadece tarlaya lazım değil. İnsan yaşamının en temel ihtiyacı olan temiz içme suyuna ulaşmak da bir o kadar önemli. Şehir merkezlerinde suya ulaşmak görece daha kolay olabilirken, kırsalda aynı imkâna her zaman ulaşmak mümkün olmuyor. Kaynakların azalması, altyapının yetersiz kalması ya da mevcut suyun ihtiyacı karşılayamaması, köylerde yaşayan vatandaşları doğrudan etkiliyor.

Hal böyle olunca köy muhtarları ve vatandaşlar kendi imkânları doğrultusunda çözüm üretmeye çalışıyor. Kimi yerde sondaj yapılıyor, kimi yerde eski kuyular yeniden kullanılmaya çalışılıyor. Su depoları onarılıyor, yeni kaynaklar araştırılıyor. Köylü, elinden geleni yaparak hem içme suyunu hem de üretim için gereken suyu korumaya çalışıyor.

Ama insanın aklına ister istemez şu soru geliyor:

Bir köyün su sorununu çözmek, yalnızca muhtarın ve köylünün kendi imkânlarına mı kalmalı?

Elbette köylünün dayanışması çok değerli. Fakat su, günü kurtaracak yöntemlerle çözülebilecek sıradan bir mesele değil. Bugün bir sondajla su bulunabilir, bir depo yenilenebilir. Ancak asıl mesele, bulunan suyun yarın da yetebilmesini sağlamak.

Tam da burada sürdürülebilirlik önem kazanıyor.

Mevcut su kaynaklarının korunması, temiz içme suyuna erişimin güvence altına alınması, su depolarının güçlendirilmesi, ihtiyaç duyulan yerlerde planlı sondaj çalışmalarının yapılması, yağmur suyunun değerlendirilmesi ve köylerin su altyapısının uzun vadeli olarak ele alınması gerekiyor.

Çünkü mesele sadece bugün çeşmeden su akıp akmaması değil.

Yarın o tarlada üretim yapılabilecek mi? Yarın o evde temiz içme suyuna ulaşılabilecek mi?

Üretici neden toprağını boş bırakmak zorunda kalsın? Bir aile, yaşadığı köyde en temel ihtiyacı olan temiz suya ulaşmakta neden zorlanmak zorunda olsun?

Bugün bir köyün susuzluğu bize uzak bir mesele gibi görünebilir. Ama o köyde üretilen ürünün soframıza geldiğini ve o insanların da en az şehirde yaşayanlar kadar temiz ve güvenilir suya ihtiyaç duyduğunu düşündüğümüzde, bunun aslında hepimizi ilgilendiren bir mesele olduğunu anlarız.

Çünkü su sadece tarımın değil, hayatın kendisi.

ÖZDEN KARAKAYA

İlçenin en önemli geçim kaynağı olan, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2016 yılında tescillenen "karaevrek" ile rengi, aroması ve lezzetiyle ön plana çıkan "parmak" üzümün hasadına başlandı.

Sabahın erken saatlerinde kadınlar tarafından bağdan toplanan üzümler, traktörlere konularak evlere taşınıyor. Yıkanan üzümler, çuvallara dolduruluyor ve geleneksel yöntemle kadınlar tarafından ayakla eziliyor.

Bu yöntemle elde edilen üzüm suyu, ilçe merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıktan getirilen ve "ağ toprağı" diye tabir edilen toprakla beraber kazanlarda odun ateşinde kaynatılıyor.

Soğuyana dek bekletildiği kazanlardan bez heybelere dökülen ve süzülmeye bırakılan üzüm suyundan şıra elde ediliyor.

Daha sonra tekrar kazanda kaynatılan şıra, kadınların bir hafta süren zahmetli mesaisinin ardından pekmeze dönüşüyor.

– "Bizi en çok yoran bakır leğen ve kazanların yıkanması"

Pekmez üreticisi kadınlardan Hidayet Solak, AA muhabirine, yaklaşık 20 yıldır pekmez kaynatarak aile bütçesine destek olduğunu söyledi.

Yaklaşık 5 ton üzümden 200 kilogram pekmez ürettiklerini belirten Solak, "2 çocuğum var, ikisi de okudu. Sattığımız pekmezden elde ettiğimiz gelir bize destek oldu. Böylelikle ek gelir elde etmiş oluyoruz." diye konuştu.

Solak, yapımı sırasında çok zahmet çektikleri pekmezin oluşum süreci hakkında da bilgiler vererek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Pekmez işi bittikten sonra da bizi en çok yoran bakır leğen ve kazanların yıkanması. Pekmezin kaynatılması sürecinde bunlar odun ateşinde çok yandığı için is oluyor. Bunları yıkamak bize çok zor geliyor ve bir günümüzü alıyor. Onları tekrar pırıl pırıl edip kaldırmamız gerekiyor."

Solak, ilçede pekmez üretimi yapan kadınlara daha çok destek verilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

– "Doğal ürünlerimizi, kültürel değerlerimizi tanıtma gayretindeyiz"

İncesu Belediye Başkanı Mustafa İlmek, yaklaşık bir ay sürecek bağ buzumu ile vatandaşların pekmez üretmeye başladığını kaydetti.

Pekmez üretiminin ilçede yaygın olduğunu söyleyen İlmek, "Bu yıl yaklaşık 3 bin tonluk rekoltemiz var. 27 bin hektarlık alanda üretim yapıyoruz. Vatandaşlarımıza destek olmaya çalışıyoruz. Tesisimiz var. Orada üretim de yapıyoruz ama en kıymetlisi doğal ortamda, vatandaşlarımızın anam babam usulü yaptığı pekmez. Biz, Kayseri sınırlarına sıkışan değil, Türkiye'ye ve uluslararası alana hitap edecek pekmezi üretmeye ve milletin sofrasına sunmaya çalışıyoruz." dedi.

İncesu Kaymakamı Ömer Said Karakaş da İncesu pekmezinin her geçen gün tanınırlığının arttığını dile getirdi.

Kaymakamlık olarak ürünün tanıtımına katkı sunmaya çalıştıklarını vurgulayan Karakaş, Kayseri Valiliği ve İncesu Belediyesi işbirliğiyle pekmezin ihracata açılmasıyla ilçe ekonomisine katkı sağlamayı planladıklarını anlattı.