Nöbetçi Eczaneler
ABD’deki Southern Illinois Üniversitesi’nde görev yapan araştırmacılar, geri dönüştürülmüş plastik ve tarımsal atıkları gıda üretiminde kullanabilecek yeni bir sistem geliştirdi. Çalışma kapsamında plastik atıklar ile mısır sapı ve yaprağı gibi tarımsal atıklardan kurabiye üretildi.
Amerikan Kimya Derneği tarafından düzenlenen bir sempozyumda tanıtılan çalışma, NASA’nın Derin Uzay Gıda Yarışması kapsamında yürütülen araştırmaların bir sonucu olarak ortaya çıktı. Araştırmacılar, “µBites” (mikro-ısırıklar) adı verilen kurabiyelerle atıkların gıda üretiminde değerlendirilebileceğini göstermeyi amaçlıyor.
Plastik ve Tarımsal Atıklar Gıda Ham Maddesine Dönüştürüldü
Geliştirilen yöntemde PET plastikler ile mısır sapı ve yaprağı gibi tarımsal atıklar, oksijen ve su kullanılarak yüksek sıcaklık ve basınç altında parçalandı. Bu işlem sonucunda elde edilen karbon bazlı sıvı ham madde, özel olarak yetiştirilen maya kültürlerine aktarıldı.
Araştırmacılar, farklı özelliklere sahip maya türlerini genetik olarak tasarlayarak elde edilen malzemenin besin değerini ve lezzet özelliklerini geliştirdi. Kullanılan maya türlerinden biri vanilya aroması sağlayan vanilin üretirken, başka bir maya türü ise havuca turuncu rengini veren ve insan vücudunda A vitaminine dönüşebilen beta-karoten pigmentini sağladı.
Kurabiyeler 3D Gıda Yazıcısıyla Şekillendirildi
Elde edilen farklı bileşenler bir araya getirilerek hamur haline getirildi. Daha sonra bu hamur, üç boyutlu gıda yazıcıları kullanılarak şekillendirildi ve mikrodalga fırında pişirilerek kurabiye formuna dönüştürüldü.
Laboratuvar analizlerinde ürünlerde toksik kimyasal, ağır metal veya gıda patojenine rastlanmadığı belirtildi. Ancak ürünlerin insanlar tarafından tüketilmesine yönelik tat testlerinden önce simüle edilmiş sindirim çalışmaları ve güvenlik testlerinin devam ettiği bildirildi.
Hedef Zorlu Koşullarda Gıda Üretimi
Araştırmacılara göre sistem, mevcut haliyle atıklardaki karbonun yüzde 50’den fazlasını gıdaya dönüştürebiliyor. Yaklaşık 1-2 gün içerisinde sonuç verebilen sistemin yalnızca geri dönüşüm alanında değil, zorlu koşullarda gıda üretiminde de kullanılabileceği değerlendiriliyor.
Çalışmanın özellikle çöl, kutup bölgeleri, denizaltılar ve afet bölgeleri gibi gıdaya erişimin güç olduğu ortamlarda kullanılabileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, teknolojinin gelecekte Ay ve Mars görevlerinde de gıda üretimine katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.
ÖZDEN KARAKAYA